وزارت كار و امور اجتمايي
آيين‌نامه ايمني در بنادر (03/10/90) 

 آيين‌نامه ايمني در بنادر


 

        وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي طي مصوبه‌اي به شرح زير اعلام نموده است:

هدف: هدف از تدوين اين آيين‌نامه پيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي و ايمن‌سازي محيط کار در بنادر مي‌باشد، لذا اين آيين‌نامه به استناد ماده 85 قانون کار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده است. دامنه شمول: اين آيين‌نامه در کليه بنادر و به طور کلي کارگاههاي مشمول ماده 85 قانون کار جمهوري اسلامي ايران لازم‌الاجرا است. فصل اول: تعاريف بندر: به محلي اطلاق مي‌شود که شامل کليه محوطه‌ها، حوضچه‌ها، کانال‌هاي دسترسي و لنگرگاه بوده و امور مربوط به تخليه و بارگيري، ساخت و تعميرات شناورهاي باري، مسافري، تفريحي و صيادي در آن انجام مي‌پذيرد. اسکله: سازه دريايي است براي پهلودهي و مهار واحدهاي شناور و به منظور انجام خدمات بندري و تخليه و بارگيري کار در بندر: کليه فعاليت‌هايي که در ناحيه بندر انجام مي‌پذيرد. شناور: هر نوع وسيله نقليه آبي که قابليت حمل بار، مسافر و خدمات‌رساني را داشته باشد، شناور گويند، شناورها را مي‌توان بسته به نوع و نحوه کاربرد آن‌ها طبقه‌بندي کرد. راهنما: فردي ذيصلاح که از ناحيه بندر براي مشاوره در هدايت کشتي از لنگرگاه به اسکله و برعکس به کشتي ملحق مي‌شود. تجهيزات نجات غريق: اين وسايل براي نجات افراد درون آب مورد استفاده قرار مي‌گيرد و عبارتند از قايق نجات، جليقه نجات، حلقه نجات و ... رمپ: راهي است که در محل تقاطع‌هاي غير هم‌سطح از يک مسير منشعب به مسير ديگر متصل مي‌شود. کانتينر: محفظه‌اي است معمولا فلزي و به شکل مکعب مستطيل براي تسهيل حمل کالا که در صورت لزوم پلمپ‌ شده و در اختيار حمل‌کننده قرار مي‌گيرد. يدک کش: واحدي شناور با قدرت موتور زياد است که در انجام امور خدماتي، پهلودهي، جداسازي و يا اطفاء حريق کشتي در بندر و ساير موارد از آن استفاده مي‌شود. وسايل حمل و نقل و جابجايي بار: شامل کليه وسايل ثابت يا متحرک نظير جرثقيل، ليفتراک و... که در ساحل و يا عرشه کشتي به منظور تعليق، بالا بردن و پايين آوردن بارها و يا جابجايي آنها از يک محل به محل ديگر در حالت تعليق يا ثابت بکار برده مي‌شود. فصل دوم: مقررات عمومي ماده 1ـ کارفرما مکلف است نسبت به شناسايي و ارزيابي شرايط محيط کار بندر اقدام نموده و تدابير کنترلي مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالي بعمل آورد. ماده2ـ در محل بندر بايد فضاي کافي براي توقف کاميونها و تريلرها به منظور تخليه و بارگيري کالا و تردد افراد وجود داشته باشد. ماده3ـ هرگونه تغيير در تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات به گونه‌اي که آن را از حالت استاندارد يا طراحي اصلي کارخانه سازنده خارج نمايد، ممنوع است. ماده 4ـ کليه تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات بايد طبق زمان‌بندي مشخص و برنامه‌ريزي‌شده و بر اساس دستور العمل‌هاي کارخانه سازنده و استانداردهاي مورد تاييد، مورد بازرسي فني قرار گرفته و در صورت وجود نقص يا فرسودگي، تعمير يا از فرايند کار خارج گرديده و اسناد بازرسي فني مستند و نگهداري شود. ماده5 ـ کليه تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات بايد بطور کاملا ايمن و براساس دستورالعمل‌هاي کارخانه سازنده و آيين‌نامه‌ها و مقررات حفاظت فني، نصب، نگهداري و بهره‌برداري گردد. ماده6 ـ استفاده از تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات معيوب و غيرايمن براي حمل و نقل و جابجايي بار ممنوع است. ماده7ـ تمامي وسايل و تجهيزات تخليه و بارگيري (سيم بکسل‌ها، زنجيرها، قلاب‌ها، طنابها و مانند آن) بايد کاملا سالم بوده و بصورت دوره‌اي و قبل از هر بار استفاده مورد بررسي و بازبيني قرار گرفته و نتايج حاصله در پرونده مخصوص ضبط و نگهداري شود. ماده8 ـ کليه تجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلاتي که غيرايمن هستند بايد از چرخه عملياتي خارج شده و علامت مشخص و مناسب « خارج از سرويس» روي آن نصب گردد. ماده9ـ کارفرما مکلف است ضمن تعيين محدوده فعاليت کارگران مشمول اين آيين‌نامه و ايجاد شرايط ايمن بر استفاده صحيح آنها از ابزارآلات، دستگاهها و تجهيزات مربوطه نظارت‌هاي لازم را بعمل آورد. ماده10ـ مسيرهاي تردد کليه وسايط نقليه، ماشين‌آلات و افراد بايد بر اساس قوانين راهنمايي و رانندگي و مقررات ايمني مشخص گردد. ماده11ـ مسيرهاي تردد در بندر بايد صاف و بدون حفره، موانع غيرضروري، سطوح برجسته و غيرلغزنده باشد. ماده12ـ معابر، پياده‌روها و خطوط ريلي بايد به‌ گونه‌اي باشد که از ايجاد هرگونه تقاطع خطرناک جلوگيري شود. ماده13ـ تجهيزات حفاظت فردي متناسب با نوع کار بايد توسط کارفرما تهيه و در شرايط مناسب نگهداري و در اختيار تمامي کارگران قرار داده شود. ماده14ـ کارفرما مکلف است کاربرد صحيح و مراقبت از وسايل حفاظت فردي را به کارگران آموزش داده و بر استفاده صحيح کارگران از وسايل مذکور نظارت کامل داشته باشد. ماده15ـ تمامي مکان‌هاي موجود در بندر که امکان سقوط افراد وجود دارد، بايد داراي حفاظ ايمن باشد. تبصره ـ در جاهايي که امکان استفاده از حفاظ‌هاي ثابت نيست مانند نرده‌ها يا پلکانهايي که در کنار آب قرار دارند و يا در کناره گذرگاهها بايد از حفاظ‌هاي متحرک استفاده نمود. ماده16ـ در هنگام تخليه و بارگيري بايد ورود افراد متفرقه به منطقه عملياتي ممنوع گردد. ماده17ـ انجام عمليات تخليه و بارگيري در بندر در شرايط نامناسب و غيرمتعارف جوي (بر اساس مقررات و استانداردهاي سازمان بنادر و دريانوردي) ممنوع است. ماده18ـ کارفرما مکلف است نسبت به انتخاب کليه شاغلان در بندر، توان جسمي متناسب با نوع کار را مدنظر قرار داده و تمامي معاينات و آزمايشات پزشکي مرتبط با آنها را مطابق با ماده 92 قانون کار انجام دهد. ماده 19ـ در هنگام بلند کردن،پايين آوردن و در طول مسير حرکت بار بايد از قرار گرفتن و حضور افراد در زير آن جلوگيري گردد. ماده20ـ کليه عمليات تخليه و بارگيري از شناورها در طول مدت زمان انجام کار بايد زير نظر يک فرد ذيصلاح (مورد تاييد سازمان بنادر و دريانوردي) حاضر در محل انجام پذيرد. ماده21ـ در تمامي مکانهايي که عمليات تخليه و بارگيري انجام مي‌شود، بايد روشنايي مناسب فراهم گردد. ماده22ـ در محل‌هايي که عمليات تخليه و بارگيري انجام مي‌شود بايد وسايل اعلام و اطفاء حريق کافي و متناسب با نوع کالا، موجود و در دسترس باشد. ماده23ـ پالت‌هاي حمل کالا و ديگر وسايل مشابه براي نگهداري و حمل بار بايد داراي ساختار متناسب، سالم و با استحکام کافي براي استفاده ايمن از آنها باشند. ماده24ـ بالا و پايين بردن بار تنها زماني مجاز است که به نحو ايمن (مطابق با آيين‌نامه وسايل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشياء در کارگاهها) به تجهيزات بالابر متصل شده باشد. ماده25ـ هرگونه کالاي خطرناک بايد بر طبق موازين حفاظتي و ايمني مندرج در دستورالعمل‌ها و الزامات ملي و بين‌المللي بسته‌بندي، علامت‌گذاري، برچسب‌زني شده باشد و بر اين اساس تخليه، بارگيري، حمل و انبار شود. ماده26ـ راههاي دسترسي در مناطق عملياتي بايد به گونه‌اي باشند که هيچ‌گونه بار معلق يا آويزان از روي آنها عبور نکند. ماده27ـ کاربران کليه وسايل حمل و نقل و جابجايي بار بايد دستگاههاي مورد استفاده را پيش از آغاز بکار مورد بازرسي فني قرار داده و از صحت عملکرد آن اطمينان حاصل نمايند. ماده28ـ اشخاص حقيقي و حقوقي که در زمينه اجرا، نظارت و امور بندري مشغول بکار مي باشند يا وسايل و تجهيزات موردنياز بندر را تامين مي‌کنند بايد محيط کار، ماشين‌آلات و لوازم را در شرايط ايمن تهيه و نگهداري کرده و اطلاعات لازم و به روز درخصوص استفاده و نحوه عملکرد ايمن تجهيزات را تهيه و به کارفرما ارائه نمايند. ماده29ـ کارفرما بايد برنامه‌هاي آموزشي لازم ايمني و حفاظتي متناسب با نوع کار را براي تمامي کارگران خود برگزار نمايد. ماده30ـ ورود افراد غيرمجاز به کليه محوطه‌هاي عملياتي در بندر ممنوع است. ماده31ـ در هنگام نشت و انتشار مشتقات نفتي و مواد شيميايي بر روي آسفالت و کليه محوطه‌ها و اماکن بندري بايد بلافاصله نسبت به تميزکردن آن اقدام نمود. ماده32ـ در مکانهايي که از نردبان‌هاي دائمي استفاده مي‌شود، آخرين پله نردبان بايد يک متر پايين‌تر از پايين‌ترين سطح آب بوده و قسمت بالاي نردبان که در ديواره اسکله فرورفته هرگز نبايد توسط لبه ديواره ساحلي مسدود گردد. ماده33ـ کارفرما مکلف است تجهيزات نجات غريق به تعداد کافي تهيه و نگهداري نمايد. ماده34ـ در نزديک‌ترين فاصله ممکن به محل نصب نردبانهاي دائمي و پلکان‌هاي ورودي به شناور، وجود حلقه نجات با طناب الزامي است. ماده35ـ مسير تردد مسافران بايد از تمامي معابر موجود در بندر جدا باشد. ماده36ـ پله‌هاي دسترسي شناورها بايد توسط نرده‌هاي ثابت حفاظ‌گذاري شده و داراي روشنايي کافي باشد. ماده37ـ سطح پلکانها نبايد ليز و لغزنده باشد. ماده38ـ تمامي نردبانهاي دائمي بايد داراي دستگيره‌هاي ثابت نصب شده بر روي اسکله باشد. ماده39ـ استفاده از نردبانهاي طنابي بجز شناورها در کليه اماکن بندري ممنوع است. ماده40ـ رعايت تمامي مقررات آيين‌نامه‌هاي حفاظتي «وسايل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشياء در کارگاهها» و «ايمني ليفتراک» در خصوص وسايل و تجهيزات حمل و نقل کالا در بندر الزامي است. ماده41ـ استفاده از تجهيزات مناسب مهار بار (ورقه‌هاي فلزي نگهدارنده، سيم بکسل‌ها، زنجيرها، قلاب‌ها، طناب‌ها و مانند آن) در کليه کفي‌هاي کشنده حامل بار الزامي است ماده42ـ کليه دستگاهها، تجهيزات، ماشين‌آلات و کالاهاي قابل غلتيدن بايد هميشه در سطوح هموار نگهداري‌شده و اقدامات ايمني جهت مهار آنها بعمل آيد. ماده43ـ در مکانهايي که تسمه نقاله‌ها از بالاي محل تردد مي‌گذرد تعبيه حفاظ‌هاي ايمن به منظور جلوگيري از سقوط بار الزامي است. ماده44ـ تسمه‌ها و نوار نقاله‌هاي محصور که مواد با قابليت اشتعال و انفجار را انتقال مي‌دهند بايد داراي تهويه موثر باشند. ماده45ـ طراحي، ساخت، نصب، نگهداري و حفاظت از تمامي تجهيزات و مدارات الکتريکي بايد مطابق با استانداردهاي دريايي و آيين‌نامه تأسيسات الکتريکي در کارگاهها باشد. ماده46ـ تمام تجهيزات و دستگاههاي الکتريکي موجود در بندر بايد داراي سيستم اتصال به زمين موثر باشند. ماده47ـ بالا رفتن از تسمه نقاله‌ها و واگن‌هاي حمل بار و تردد کارگران برروي آنها بايد ممنوع گردد. ماده48ـ محموله‌هايي که به طور موقت بر روي اسکله قرار داده مي‌شود، بايد از لبه اسکله حداقل 5/1 متر فاصله داشته باشد. ماده49ـ حضور کارگران درون واگن‌هاي روباز که مواد انبارشده در آن توسط وسايل بالابر مغناطيسي در حال جابجايي هستند، ممنوع است. ماده50 ـ کالاها بايد طوري در داخل انبارها قرار داده شوند که عبور و مرور کارگران و در صورت اقتضاء وسايل نقليه به راحتي ممکن باشد و ضمنا مواد مذکور بايد طوري چيده شوند که خطر سقوط و بروز سوانح وجود نداشته باشد. ماده51 ـ کليه معابر بايد مجهز به سيستم‌هاي روشنايي اضطراري آماده به کار باشند. ماده52 ـ حداکثر ظرفيت مجاز بالابر بايد بطور مشخص و خوانا روي دستگاه حک شده باشد. ماده53 ـ قلاب‌هاي دستگاههاي بالابر بايد مجهز به شيطانک و ساير وسايل حفاظتي بوده و بر حسب نوع کالا به شکلي باشد که مانع جدا شدن اتفاقي بار گردد. ماده54 ـ در صورتي که وسايل بستن بار در مجاورت لبه‌هاي تيز بار قرار مي‌گيرند بايستي از بالشتک‌هاي مناسب براي قرارگيري بين لبه تيز بار و وسايل مزبور استفاده نمود. فصل سوم: مقررات اختصاصي ماده55 ـ ايجاد معبر ايمن براي تردد به داخل شناورها الزامي است. ماده56 ـ سطح معبر رمپ بايد به گونه‌اي طراحي و ساخته شود که داراي اصطکاک مناسب براي هرگونه شرايط بهره‌برداري باشد. ماده57 ـ براي جلوگيري از جداشدن رمپ شناور از رمپ اسکله استفاده از جايگاه مهار مطمئن الزامي است. ماده58 ـ انبارش، جابجايي و انتقال کليه کالاها و کانتينرها در محوطه بندر و همچنين انبارها بايد با رعايت کامل آيين‌نامه‌ها و مقررات ايمني و حفاظت فني صورت پذيرد. ماده59 ـ کليه ماشين‌آلات تخليه، بارگيري و حمل کالا و کانتينر بايد با سرعت مطمئنه و ايمن (بر اساس مقررات راهنمايي و رانندگي) تردد نمايند. ماده60 ـ براي دسترسي به کانتينرهايي که در رديف‌هاي بالا قرار دارند بايد از نردبان و يا سکوهاي مناسب و ايمن تردد نمايند. تبصره ـ بالا رفتن از در کانتينر براي دسترسي به کانتينرهايي که در رديف بالا قرار گرفته‌اند ممنوع است. ماده61 ـ کانتينرها بايد سالم بوده و از نظر وجود مواد باقيمانده کاملا پاک شده باشند. ماده62 ـ بار درون کانتينر بايد به صورت يکنواخت توزيع شده و نبايد بيش از 60درصد بار در يک سمت طول کانتينر قرار گيرد. ماده63 ـ هنگام نظافت و تميز کردن کانتينرها بايد در آنها کاملا باز باشد. ماده64 ـ چنانچه کار بر بالاي کانتينر اجتناب‌ناپذير باشد بايد از تجهيزات حفاظتي مناسب براي جلوگيري از سقوط استفاده نمود. ماده65 ـ کار بر بالاي کانتينرها به هنگام شرايط جوي غيرمتعارف ممنوع است. ماده66 ـ راهنما در هنگام انجام کليه مراحل عمليات راهنمايي شناورها بايد داراي تجهيزات حفاظت فردي لازم بويژه جليقه نجات باشد. ماده67 ـ انتقال راهنما از بندر به شناور و بالعکس، بايد به وسيله قايق مجهز به کليه لوازم ايمني مناسب صورت پذيرد. ماده68 ـ عمليات الحاق راهنما به کشتي بايد تنها از طريق پله راهنما صورت پذيرد. ماده69 ـ کاپيتان کشتي موظف به رعايت تمامي موارد ايمني و حفاظتي الحاق راهنما به کشتي مي‌باشد. ماده70ـ جرثقيل کشتي بايد داراي آژير اعلام خطر حمل بار بيش از حد مجاز باشد. ماده71ـ کاپيتان کشتي مکلف به نظارت بر انجام صحيح بارگيري و تخليه کشتي مي‌باشد. ماده72ـ کارگراني که درخن کشتي مشغول بکار هستند، ملزم به استفاده از تجهيزات حفاظت فردي متناسب با کارمي باشند. ماده73ـ ‌دسترسي به انبار يا عرشه کشتي بايد توسط يک راه پله ثابت يا در صورت عدم امکان يک نردبان ثابت با گيره‌هاي مخصوص جاي پا در ديوار و يا گودي براي جاي پا با ابعاد مناسب و استحکام کافي صورت پذيرد. ماده74ـ راههاي دسترسي به انبار کشتي بايد جدا از دريچه‌هاي آدم‌رو باشد. ماده75ـ کليه تجهيزات مربوط به مهار شناور و درپوش تمامي دريچه‌هاي ورودي بايد از ساختار سالم و استحکام کافي برخوردار باشند. ماده76ـ پوشش دريچه‌هاي ورودي که با استفاده از بالابر باز مي‌گردند بايد مجهز به اتصالات قابل دسترسي و مناسب براي محکم کردن تسمه‌ها يا ديگر وسايل بالابر باشند. ماده77ـ تمامي دهانه‌هاي باز روي شناور و يا بر روي عرشه که امکان سقوط کارگران وجود دارد بايد حفاظ‌گذاري مطمئن و ايمن داشته باشند. ماده78ـ انبار کشتي بايد داراي سيستم تهويه مناسب و موثر باشد. ماده79ـ راههاي دسترسي به کشتي بايد با استفاده از توريهاي سالم، به نحو ايمن نصب شده باشد تا از سقوط کارگران به آب از محل فاصله بين پهلوي کشتي و اسکله جلوگيري شود. ماده80 ـ صفحات اتصال مورد استفاده در سکوهاي حمل و پلکان متحرک و کشتي‌هاي حمل مسافر و خودرو بايد با روش‌هاي ايمن مورد استفاده قرار گيرند. ماده81 ـ تمامي دريچه‌هاي آدم‌رو واقع بر روي عرشه شناور که حفاظ پيراموني، ‌ارتفاع و استحکام مناسب ندارند بايد به روشهاي ايمن محصور و پوشانده شوند. ماده82 ـ تمام سکوهاي مهار (دلفين‌هاـDOLPHINS) بايد داراي يک نردبان که يک سر آن در آب قرار گرفته، ‌باشند. ماده83 ـ محل تيرهاي مهار بر روي کشتي و اسکله (BOLARDS) بايد تميز و بدون هيچ مانع و زائده‌اي باشد. ماده84 ـ کارگراني که در امر مهار شناور اشتغال دارند بايد آموزش‌هاي لازم و متناسب با کار را در اين خصوص ديده باشند. ماده85 ـ در صورت تحت فشار قرار گرفتن طناب مهار کشتي کليه افراد بايد از محدوده خطر پاره شدن طناب دور شوند. ماده86 ـ استفاده از جرثقيل کشتي براي جابجايي واگن‌هاي بار مستقر بر روي اسکله ممنوع است. ماده87 ـ راهـهاي داخلي کشتـي و دستيابي به بـخش‌هاي مختلف آن بـايد ايمن باشد. ماده88 ـ لبه بيروني تمامي عرشه‌هاي مرتفعي که کارگران بندر ممکن است در آنجا مشغول بکار باشند بايد مجهز به حفاظ ايمن باشد. ماده89 ـ بار انبارها و عرشه کشتي بايد طوري بسته‌بندي و مهار گردد که از ريزش ناگهاني آن بر روي کارگران بندر جلوگيري شود. ماده90ـ کليـه کانتيـنرها، پالـت‌ها و تجهيزات مشابه مـورد استـفاده براي حمل و نقل، جابجايي يا ذخيره‌سازي مواد بايد فاقد لبه‌هاي تيز، برآمدگي يا سطوح زبر و خشن باشند. فصل چهارم: مقررات متفرقه ماده91ـ اعمال ناايمن، غيرمرتبط با کار، خودسرانه و شوخي به هنگام کار در بنادر ممنوع است. ماده92ـ کليه قسمت‌هاي انتقال‌دهنده نيرو و مواد و همچنين قسمت‌هايي که امکان ايجاد حادثه براي کارگر و افراد داشته باشد، بايد داراي حفاظ ايمن و موثر باشد. ماده93ـ استفاده از علايم و نشانه‌هاي ايمني مطابق با آيين‌نامه علايم و نشانه‌هاي ايمني در محوطه بنادر الزامي است. ماده94ـ استفاده از علايم شب‌نما در مکان‌هاي تاريک و کم نور بندر الزامي است. ماده95ـ محل و نوع تجهيزات اطفاء حريق بايد مطابق با آيين‌نامه «پيشگيري و مبارزه با آتش‌سوزي» تعيين گردد. ماده96ـ کليه اطاقک‌هاي يخچالي بايد مجهز به آژير خطر بوده و در آنها از داخل يخچال قابل بازشدن باشد. ماده97ـ استعمال دخانيات، روشن کردن و همراه داشتن کبريت، فندک و هرگونه اشياء مولد شعله و جرقه در کليه نقاطي که در آنها مواد قابل اشتعال و انفجار نگهداري و بکار برده مي‌شود ممنوع است. ماده98ـ بنادر بايد داراي وسايل و تجهيزات کافي پيشگيري و مبارزه با آتش‌سوزي بوده و در تمام ساعات شبانه‌روز اشخاصي را که از تعليمات لازم بهره‌مند هستند و به طريقه استفاده از وسايل و تجهيزات مربوطه آشنا مي‌باشند را در اختيار داشته باشند. ماده99ـ در انبارها، ساختمان‌ها و تاسيسات بايد با توجه به وسعت آنها از تجهيزات کشف، اعلام و اطفاء حريق استفاده گردد. ماده100ـ مشتقات نفتي و مواد شيميايي قابل اشتعال و انفجار بايد در مکانهاي خاص و دور از حرارت، جرقه، تابش مستقيم نور خورشيد و در محل‌هايي که احتمال وقوع آتش‌سوزي ندارد، نگهداري شود. ماده101ـ انبار نمودن و چيدمان مواد قابل اشتعال در مجاورت مواد با قابليت اشتعال سريع ممنوع است. ماده102ـ در بنادر بايد از وسايل گرمايشي مناسب و ايمن براي گرم نمودن فضا استفاده نمود. ماده103ـ با عنايت به ماده 88 قانون جمهوري اسلامي ايران، کليه واردکنندگان، توليـدکنندگان، فـروشندگان، عرضه‌کـنندگان و بـهره‌برداري‌کنندگان تـجهيزات، دستگاهها و ماشين‌آلات در بنادر مکلف به رعايت اسـتانداردها و موارد حـفاظت و ايمني مي‌باشند. ماده104ـ مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه بر عهده کارفرما بوده و در صورت وقـوع هر گـونه حادثه ناشـي از کار به دلـيل عدم توجـه وي به الزامـات قـانوني مطابق مواد 175 و 176 قانون کار عمل شده و نامبرده مکلف به جبران خسارت وارده به زيان‌ديدگان مي‌باشد. اين آيين‌نامه مشتمل بر 4 فصل و 104 ماده و 2 تبصره به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 18/5/1389 شوراي عالي حفاظت فني تدوين و در تاريخ 17/11/1389 به تصويب وزير کار و امور اجتماعي رسيده است.

وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي

    (روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 28/9/90)

1390/10/3 شنبه
....
آيين نامه ايمني افراد داراي اختلال شنوايي در کارگاه‌ها (03/10/90) 

 آيين نامه ايمني افراد داراي اختلال شنوايي در کارگاه‌ها

 

       وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي طي مصوبه‌اي به شرح زير اعلام نموده است:

كليات: هدف: فراهم آوردن زمينه مناسب و ايمن در محيط کار براي افراد داراي اختلال شنوايي به گونه‌اي که بتوانند متناسب با توانايي خود به انجام وظيفه در محيط کار پرداخته و در مواجهه با مسائل مربوط به کار، کسب اطلاعات از محيط و يا در صورت وقوع حوادث رفتاري مناسب بروز دهند. دامنه شمول: مقررات اين آيين‌نامه به استناد ماده 85 قانون کار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده و براي کليه کارگاه‌ها، کارگران، کارفرمايان و کارآموزان مشمول قانون کار و کليه افرادي که داراي اختلال شنوايي هستند و به هر نحوي با کارگاه‌هاي مربوطه سر و کار دارند لازم‌الاجرا مي‌باشد. فصل اول ـ تعاريف: اختلال شنوايي مشتمل بر: 1ـ کم شنوا: به فردي اطلاق مي‌گردد که به لحاظ آسيبهاي وارده به ساختار شنوايي داراي اختلال شنيداري گرديده به طوري که بدون استفاده از وسايل کمک شنوايي نظير سمعک قادر به برقراري ارتباط کلامي با اطرافيان خود نباشد. 2ـ ناشنوا: به فردي اطلاق مي‌گردد که به لحاظ آسيبهاي وارده به ساختار شنوايي داراي اختلال شنيداري گرديده به طوري که حتي با استفاده از وسايل کمک شنوايي نظير سمعک قادر به برقراري ارتباط کلامي با اطرافيان خود نباشد. وسايل و تجهيزات هشداردهنده: وسايل و تجهيزاتي که توسط آنها از طريق شنوايي و يا ساير حواس، کارگر ناشنوا يا کم شنوا را از موقعيت خاص، شرايط اضطراري و خطرناک به فوريت آگاه نمايد. فصل دوم ـ مقررات: ماده1ـ کليه قوانين جاري که براي حفاظت و ايمني در محيط‌هاي کاري افراد شنوا وجود دارد در مورد افراد داراي اختلال شنوايي نيز لازم الاجرا مي‌باشد. ماده2ـ کارفرما مكلف است به افرادي که با كارگر داراي اختلال شنوايي سر و کار دارند، آموزش‌هاي لازم را جهت برقراري ارتباط و به كارگر داراي اختلال شنوايي آموزش‌هاي ايمني و روش استـفاده از تجهيزات هشداردهـنده ويژه آنان را از طريق مراجع قانوني ارائه نمايد. ماده3ـ لباس کار كارگر داراي اختلال شنوايي بايد بنحوي باشد که کارگر مزبور به راحتي قابل شناسايي باشد . ماده4ـ کارفرما مكلف است تجهيزات حفاظت فردي مناسب و تجهيزات هشداردهنده ويژه كارگر داراي اختلال شنوايي را در اختيار آنان قرار دهد . ماده5 ـ وسايل حفاظت فردي و تجهيزات هشداردهنده ويژه كارگر داراي اختلال شنوايي بايد در هر نوبت قبل از استفاده و بصورت دوره‌اي (مطابق دستورالعمل‌هاي شركت سازنده) کنترل شود. ماده6 ـ کارفرما مكلف است براي کليه وسايل حفاظت فردي و تجهيزات هشداردهنده كارگر داراي اختلال شنوايي پرونده مجزا تشکيل و دستورالعمل‌ها، نتايج سرويس، نگهداري و بازرسي‌هاي فني و ايمني را در آن ثبت نمايد. ماده7ـ استفاده از تجهيزات هشداردهنده توسط كارگر داراي اختلال شنوايي در کارگاه‌ها الزامي است. ماده8 ـ ورود كارگر داراي اختلال شنوايي به بخشهايي از کارگاه که به تجهيزات هشداردهنده مجهز نمي‌باشد ممنوع است. اين مکانها بايد با علائم اخطاري مناسب مشخص گردد. ماده9ـ در تمام مکان هايي که حضور و تردد كارگر داراي اختلال شنوايي ضرورت دارد بايد سيستم‌هاي هشداردهنده و راهنماي خروج اضطراري نوري تعبيه گردد . ماده۱0ـ براي آگاهي كارگر داراي اختلال شنوايي از مخاطرات بايد علائم نوشتاري و بصري در کنار دستگاه‌ها و تجهيزات، نصب‌شده و در حوزه ديد وي با نور مناسب قرار گيرد. ماده11ـ بايد امکان اطلاع‌رساني در تمام کارگاه با استفاده از سيستم‌هاي هشداردهنده مانند سيستم‌هاي ارتعاشي يا بصري براي كارگر داراي اختلال شنوايي وجود داشته باشد. ماده12ـ در مکانهايي از کارگاه که وسايل نقليه عبور و مرور مي‌نمايند به منظور جلوگيري از برخورد كارگر داراي اختلال شنوايي بايد علائم هشداردهنده مناسب نصب گردد. ماده13ـ به کارگيري كارگر داراي اختلال شنوايي با دستگاه‌هايي که علامت خرابي دستگاه صرفاً تغيير صداي آن مي‌باشد ممنوع است. ماده۱4ـ شرايط کار كارگر داراي اختلال شنوايي بايد به گونه‌اي باشد که در صورت بروز هرگونه خطر، کارگر شنوا بتواند كارگر داراي اختلال شنوايي را از وجود خطر آگاه نمايد. ماده15ـ كارگر داراي اختلال شنوايي بايد از نظر حدت بينايي از سلامت کافي برخوردار باشد. ماده16ـ كارگر داراي اختلال شنوايي بايد حداقل داراي سواد خواندن و نوشتن باشد. ماده17ـ كارگر داراي اختلال شنوايي بايد بر اساس ماده 92 قانون کار مورد معاينات شغلي (قبل از استخدام، ادواري و اختصاصي) خصوصاً ارزيابي تخصصي بينايي، شنوايي و تعادلي مطابق دستورالعمل صادره از طرف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي و سازمان بهزيستي حوزه توانبخشي قرار گيرد و نتايج در پرونده پزشکي آنان ثبت و نگهداري گردد. ماده18ـ با توجه به شرايط کار كارگر داراي اختلال شنوايي و بمنظور برقراري ارتباط بصري و ديدن چهره ديگران توسط كارگر داراي اختلال شنوايي بايد نور مناسب در محيط کار تامين گردد. ماده19ـ در شرايط قطع برق، براي تامين حداقل نور کافي و راه اندازي تجهيزات هشداردهنده‌اي كه با جريان الكتريكي در محيط کار كارگر داراي اختلال شنوايي كار مي‌كنند تامين امكانات لازم ضروري است. ماده20ـ به کار گماري كارگر داراي اختلال شنوايي درمشاغل پر خطر از قبيل كار با جرثقيل‌ها، ليفتراک و نظاير آن ممنوع است. ماده21ـ کارفرما مکلف است در محيط كار شرايطي را فراهم نمايد که ميزان شنوايي كارگر داراي اختلال شنوايي در اثر شرايط كار دچار آسيب بيشتر نگردد. ماده22ـ مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه برعهده کارفرماي کارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دليل عدم توجه کارفرما به الزامات قانوني، مکلف به جبران خسارات مي‌باشد. اين آيين‌نامه مشتمل بر دو فصل و 22 ماده به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوري اسلامي ايران درجلسه مورخ 19/7/1389 شوراي عالي حفاظت فني تهيه و در تاريخ 16/11/1389 به تصويب وزيرکار و اموراجتماعي رسيده است.

وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي    

                                              (روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 28/9/90)

1390/10/3 شنبه
....
آيين‌نامه ايمني در كارگاه‌هاي دامپروري (03/10/90) 

 آيين‌نامه ايمني در كارگاه‌هاي دامپروري

 

        وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي طي مصوبه‌اي به شرح زير اعلام نموده است:

 هدف و دامنه شمول: هدف: هدف از تدوين اين آيين‌نامه، ايمن‌سازي محيط هاي كار، پيشگيري از حوادث ناشي از كار براي شاغلين و عموم افرادي كه به نحوي در كارگاه هاي مشمول اين آيين‌نامه حضور مي‌يابند، مي باشد. دامنة شمول: به استناد ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران اين آيين¬نامه براي كارگاه‌هاي دامپروري مشمول قانون كار تدوين گرديده و لازم الاجراء مي‌باشد. فصل اول ـ تعاريف دام: به حيواناتي )چهارپايان، پرندگان، آبزيان و حشرات) اطلاق مي‌گردد كه براي امور تغذيه انسان و يا تغذيه دام و فعاليت‌هاي اقتصادي، توليدي، آزمايشگاهي، ورزشي و تفريحي، توليد، نگهداري و پرورش داده مي‌شوند. دامپرور: شخصي است حقيقي يا حقوقي كه با استفاده از روشهاي علمي، فني و تجربي دامپروري، اقدام به پرورش يك يا چند نوع دام بنمايد. كارگاه دامپروري: به محل مستقل دامپروري اطلاق مي‌گردد كه كارگر به درخواست كارفرما يا نماينده او به توليد، پرورش و نگهداري انواع دام مطابق با مقررات نظام جامع دامپروري و ساير قوانين اشتغال دارد. مجتمع دامپروري: مكاني است كه در آن تعدادي واحد دامداري با يك نوع دام و شيوه بهره‌برداري واحد، با رعايت ضوابط مربوط ايجاد مي‌گردد. جايگاه دام: به هر نوع محل نگهداري و پرورش دام، اعم از مسقف و غيرمسقف گفته مي‌شود. خوراك دام: به كليه مواد اعم از خام و فراوري‌شده اطلاق مي‌گردد كه براي تغذيه به منظور توليد، نگهداري و رشد دام مورد مصرف قرار مي‌گيرد.  راهرو و جايگاه مهار: محل ويژه¬اي است که براي هدايت و مهار دام به منظور انجام برخي عمليات خاص روي آنها به کارگرفته مي‌شود.  توجه: تصاوير بعضي از مواد آيين‌نامه براي استفاده و بهره‌برداري به پيوست مي‌باشد.  فصل دوم ـ مقررات عمومي: ماده1ـ کارفرما مکلف است نسبت به شناسايي و ارزيابي خطرات محيط کار اقدام نموده و ضمن نصب تابلوها و علائم هشداردهنده، اقدامات کنترلي مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالي به عمل آورد.  ماده2ـ كارفرما مكلف است معاينات بدو استخدام و دوره‌اي را براي كارگران خود مطابق مواد 91 قانون كار و 90 قانون تامين اجتماعي انجام دهد. ماده3ـ كارفرما بايد در انتخاب و به كارگماري كارگران دقت نمايد و افرادي را به¬كارگمارد كه از نظر بدني و رواني متناسب با نوع كار باشند. ماده4ـ شرايط محيط كار بايد به گونه‌اي باشد تا ايمني افرادي كه وارد كارگاه مي‌شوند، تامين گردد. ماده5 ـ تابلـوهاي برق، تجهيزات اطفاء حريق و تاسيسات امدادي نبايد در مسير حركت و جايگاه نگهداري دام‌ها تعبيه شوند. ماده6 ـ خوراك¬هاي دامي كه امكان احتراق خود به خودي در آن‌ها وجود دارد بايد در بسته‌ها يا كيسه‌هاي سالم با حجم مشخص ذخيره و نگهداري و با رعايت فواصل مناسب انبارداري شوند. ماده7ـ جهت تسهيل در دسترسي بهتر ماشين¬هاي آتش‌نشاني و سرايت ديرتر آتش به نقاط ديگر، رعايت حداقل فاصله بين سازه‌ها الزامي است. به نحوي كه امكان اطفاء حريق، طبق ضوابط سازمان آتش نشاني مقدور باشد.  ماده 8 ـ كليه جايگاه ‌ها، تاسيسات، انبارها و مخازن و ساير مكان‌هايي كه در آنها امكان ايجاد گرد و غبار، بخار، گاز مي‌باشد، بايد به تهويه مناسب و متناسب با نوع آلاينده‌هاي توليدي مجهز گردند.  ماده 9ـ كف قسمت هاي مختلف دامداري بايد از مصالحي ساخته شود كه احتمال سر خوردن و لغزندگي از بين برود و ضمنا شيب كافي براي انتقال پساب‌ها به كانال‌هاي فاضلاب در نظر گرفته شود. ماده10ـ در صورت ضدعفوني ساختمان، جايگاهها، وسايل و ماشين‌آلات با روش گازدهي، ضمن رعايت توصيه¬هاي كارخانه سازنده ماده شيميايي و دستورالعمل‌هاي سازمان دامپزشكي كشور، حيوانات و افراد، از محل مورد نظر دور نگهداشته شده وكارگران بايد بي¬درنگ پس از قرار دادن ظروف گازهاي شيميايي (فرمالين و نظاير آن) در درون سالن ها، محل را ترك كنند. ماده11ـ كليه معابر، پله‌ها، راهروها و کف سالن ها (به استثناي كف سالن‌هاي مرغداري با سيستم پرورش در بـستر) و كارگاه¬ها بايد مرتباً از مواد دفعـي حاصل از حيوانات و گل و لاي پاك سازي شوند.  ماده12ـ نرده ها، درها، جايگاه هاي مهار، راهروها وكليه موانع و محدودكننده¬ها بايد فاقد هر گونه تيزي و برآمدگي بوده و از استحكام كافي برخوردار باشند. ماده13ـ كارفرما مكلف است به منظور تامين روشنايي مورد نياز و مناسب حيوانات در سالن ها و جايگاهها اقدامات لازم را به عمل آورد.  ماده14ـ در مکان هايي كه امكان ايجاد گاز يا گرد و غبار قابل انفجار وجود داشته باشد بايد از سيستم تهويه و تجهيزات ضدجرقه استفاده گردد. ماده15ـ نصب دستگاه‌هاي تشخيص گاز به همراه سيستم‌هاي هشداردهنده در قسمت‌هايي كه احتمال تجمع و توليد گازهاي خطرناك در آنها وجود دارد از قبيل سيلوها و گودال¬هاي كود ضروري است. ماده16ـ بين سالن‌ها و تاسيسات واحدهاي مرغداري بايد عاري از هرگونه گياه و همچنين علف‌هاي هرز باشد.  ماده17ـ مايعات قابل اشتعالي كه بعنوان سوخت مصرفي در كارگاه‌هاي دامپروري به كار مي‌رود بايد در مخازن مخصوص، مطابق با مفاد آيين‌نامه حفاظتي مواد خطرناك، مواد قابل اشتعال، مواد قابل انفجار (مصوب شوراي عالي حفاظت فني) انبار گردد. ماده18ـ كارفرما مكلف است وسايل كمكهاي اوليه مناسب را تهيه و در دسترس كارگران قرار داده و در صورت لزوم نسبت به انتقال افراد آسيب‌ديده به نزديك‌ترين مركز درماني اقدام نمايد. ماده19ـ كارفرما مكلف است متناسب با نوع كار با همكاري مراجع ذيصلاح امكان آموزش كارگران در واحد دامپروري را در زمينه‌هاي مختلف رفتارشناسي دام، نحوه نزديك‌شدن و نگهداري ايمن و بي‌خطر دام‌ها، ايمني در محيط كار، بيمايهاي دامي، بيماري‌هاي مشترك بين انسان و دام، آلودگي‌هاي انگلي و عفوني، روش كار ايمن با ابزارها، ماشين‌ها و دستگاه‌ها و خطرات احتمالي كار با آنها و كمك‌هاي اوليه را فراهم نمايد. ماده20ـ كانال‌ها، مجاري و آبراه¬هاي پساب بايد داراي شيب مناسب بوده تا ضمن تخليه و هدايت سريع آنها به منبع تصفيه، از تجمع، ماندن و پس زدن پساب‌ها به كف سالن¬ها و انتشار آن در محوطه و زمينهاي اطراف كارگاه جلوگيري شود و نحوة انتقال پساب‌ها به نحوي باشد كه امكان انتشار و تماس با كارگران وجود نداشته باشد.  ماده21ـ طراحي كانال¬هاي پساب، بايد با توجه به دبي جريان بوده و داراي پوشش مشبك يا حفاظ نرده‌اي مستحكم و قابل شستشو با آب و مواد ضدعفوني‌كننده باشد. ماده22ـ طراحي مسير انتقال ضايعات، پسماند‌ها و پساب‌ها بايد به گونه‌اي باشدكه از داخل ساير واحدهاي ديگر عبور داده نشود.  ماده23ـ نگهداري، ضبط، دفع، انهدام و سوزاندن ضايعات و لاشه‌ها بايد طبق موازين بهداشتي و رعايت مسائل زيست محيطي به نحوي انجام گيرد كه خطري براي سلامت كارگران و سايرين ايجاد ننمايد. ماده24ـ خوردن، آشاميدن، استعمال دخانيات و انجام هرگونه شوخي و اعمال ناايمن ديگر در حين فعاليت ممنوع است. ماده25ـ مواد شيميايي پاك‌كننده و ضدعفوني‌كننده بايد توسط افراد ماهر و آموزش‌ديده و با استفاده از وسايل حفاظت فردي مناسب، طبق دستورالعمل هاي ذيربط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و سازمان دامپزشكي كشور و شركت سازنده، آماده‌سازي و استفاده شوند. ماده26ـ كليه مواد ضدعفوني‌كننده، سموم دفع آفات بايد در انبارقفل¬دار، درون كابينت يا كمد مشخصي و دور از دسترس افراد غيرمسئول نگهداري شود. نحوه نگهداري و استفاده از اين مواد، بايد وفق آئين¬نامه حفاظتي سموم دفع آفات در کارگاه‌ها (مصوب شوراي عالي حفاظت فني) و دستورالعمل‌هاي سازمان دامپزشكي كشور باشد.  ماده27ـ كارفرما مكلف است در مكان‌هاي آماده‌سازي و استفاده از سموم و مواد ضدعفوني‌كننده شيميايي، حداقل تجهيزات لازم مانند دوش و چشم‌شوي اضطراري را پيش بيني نمايد. ماده28ـ اطراف كمدهاي نگهداري سموم و مواد شيميايي بايد عاري از اشياء ديگر باشد. ضمنا زمين پيرامون آن بايد داراي شيب مناسب بوده تا در صورت نشت تصادفي و يا ريخته شدن آن مواد، توسط كانال‌هاي زهكشي جمع‌آوري و منتقل شود، به نحوي كه وارد مخازن و آبهاي زيرزميني و جاري نگردد.  ماده29ـ قرار دادن هرگونه وسايل اضافي و مواد خوراكي و پوشاك و وسايل ايمني و نظاير آن در داخل و روي كمدهاي نگهداري سموم و مواد شيميايي ممنوع است. فصل سوم ـ مقررات اختصاصي بخش اول: مقررات ايمني دستگاه‌ها و ابزارآلات ماده30ـ كليه قسمت ها و محورهاي انتقال‌دهنده نيرو، مانند تسمه، فلكه ‌(پولي)، چرخ دنده، چرخ¬ لنگر، چرخ ¬فلكه، زنجير، چهارشاخ¬ گاردان، غلتك و نيز ساير قسمتهاي خطرناك دستگاه¬ها، بايد طبق آيين¬نامه حفاظت در مقابل خطرات وسايل انتقال نيرو و ساير آيين‌نامه‌هاي مرتبط (مصوب شوراي عالي حفاظت فني)، حفاظ¬گذاري و ايمن‌سازي گردند. ماده31ـ حصارها و بدنه فلزي تجهيزات الكتريكي و تابلوهاي برق، كليه اجزاي فلزي سيم‌كشي و نيز سپر(شيلد) حفاظ‌هاي فلزي كابل‌ها و تاسيسات فلزي بايد مطابق آيين‌نامه ايمني سيستم اتصال به زمين (ارتينگ) كه مصوب شوراي عالي حفاظت فني مي‌باشد، به اتصال زمين مؤثر و مناسب، مجهز گردند.  ماده32ـ ماشين ها و دستگاه‌هاي الکتريکي بايد قبل از شروع به کار توسط افراد ماهر بازديد شود. ماده33ـ تعمير و نگهداري، روغن‌كاري، تميز كردن، تعويض قطعات دستگاهها و ماشين‌ها بايد توسط افراد آموزش‌ديده و با اطمينان از قطع جريان برق انجام پذيرد. بخش دوم: وسايل حفاظت فردي ماده34ـ كليه كارگران دامپروري بايد متناسب با نوع کار به لباس كار و ساير وسايل حفاظت فردي مناسب تجهيز گردند. ماده35ـ كارفرما مكلف است به کارگراني که در معرض تماس با گرد و غبار، مواد فعال بيولوژيكي و مواد شيميايي هستند عينك، ماسك تنفسي مناسب و لباس كار نفوذناپذير در برابر مواد مذكور تحويل دهد.  ماده36ـ كارگران بايد درهنگام كار در واحدهاي دامپروري به ويژه اصطبل‌¬ها و كار در اطراف گاوها و محوطه پرورش شترمرغ، بسته به نوع كار از چكمه، كفش هاي ايمني پنجه فولادي و كفشهاي آجدار استفاده كنند.  ماده37ـ كارگراني که به طور مستمر در معرض تابش نور خورشيد قرار دارند بايد مجهز به کلاه آفتابي باشند. ماده38ـ كارگران بايد در هنگام كار با كود شيميايي از دستكش لاستيكي و در كار با آفت‌كشها از دستكش لاتكس استفاده كنند. ماده39ـ كارگراني كه با مواد شيميايي، حمل دستي طيور، دام بيمار، کمک به زايمان دام، تلقيح مصنوعي و نيز سوارکاري و نظاير آن مشغول كار هستند با توجه به نوع کار بايد به دستکش حفاظتي مناسب تجهيز گردند. ماده40ـ در هنگام ضدعفوني به روش شعله‌افکني جايگاههاي دام، کارگران بايد به وسايل حفاظت‌ فردي مناسب مانند ماسک تنفسي، دستکش، عينک و لباس کار تجهيز گردند. بخش سوم: حمل و نقل، جابه¬جايي و مهار دام، طيور و حيوانات خانگي: ماده 41ـ حمل و نقل دام زنده بايد با وسايل نقليه ويژه حمل مخصوص دام كه مجهز به جايگاه¬هاي مخصوص مي‌باشد، انجام گيرد. ماده42ـ فضاي دروني وسايل حمل دام بايد داراي شرايط مناسبي از نظر روشنايي و تهويه براي جابجايي دام‌ها باشد. ماده43ـ كف تريلرهاي حمل دام نبايد صاف و لغزنده بوده و فضاي دروني وسايل حمل دام به ويژه تريلر حمل اسب، گاو و گوسفند و بز بخش بندي‌شده و ديوارها و ميله‌هاي سينه¬اي آن مجهز به بالشتك باشد. ماده44ـ تريلر مخصوص حمل دام بايد مجهز به يك در (راه خروجي) از جلوي تريلر باشد تا فرد راهنما يا مراقب، از آن در، تريلر را ترك يا وارد كابين راننده شود. ماده45ـ تريلرهاي وسايل حمل دام بايد مجهز به رمپ بارگيري باشند. ماده46ـ سكوها و محل¬هاي تخليه و بارگيري دام و طيور در شب بايد از نور کافي برخوردار باشد. ماده47ـ سكوي بارگيري بايد بدون فاصله و همسطح طبقات درون وسايل حمل دام باشد. ماده48ـ براي انتقال دام‌ها از جايگاه و بارگيري آنها درون كاميون¬هاي دو طبقه و يا كار روي دام، راهروي هدايت دام¬ها بايد داراي ديواره‌هاي محكم و قابل شستشو، قوسي شكل، بلندتر از قد دام بوده و كف آن شيب‌دار باشد. در كنار راهروي هدايت و انتقال، بايد راهروي پياده¬روي مستقل، جهت هدايت دام، عبور يا فعاليتهاي لازم به صورت بي‌خطر براي كارگران تعبيه گردد. اگر راهروي پياده¬رو بيشتر از 45 سانتي¬متر بالاتر از زمين باشد، بايد به نردة حفاظتي تجهيز گردد تا از خطر سقوط كارگران جلوگيري شود.  ماده49ـ حمل و نقل، بارگيري و تخليه دام از خودروي حمل آنها به واحد دامپروري و كشتارگاه بايد به شكلي انجام پذيرد كه نياز به حضور و هدايت مستقيم دام¬ توسط كارگران نباشد. ماده50 ـ سوار و پياده كردن دام‌هاي بزرگ از قبيل اسب و شترمرغ از تريلر توسط يك نفر به تنهايي ممنوع است. ماده 51 ـ کليه مکان‌هايي که براي دسترسي کارگران به دام تعبيه مي‌شود بايد از استحکام لازم و ايمني کافي برخوردار باشد.  ماده52 ـ هنگام استفاده از راهروي مهار ثابت و دايمي سواركردن، جلوي اين مهار بايد باز بوده و به جاي سطح ناصاف، داراي پلكان بوده و ديوارهاي آن يكپارچه باشد.  ماده53 ـ براي مهار تعداد زيادي از گوسفندان در زمان كوتاه به منظور كارهايي مانند سم چيني، توزين، شيرگيري و جداسازي بره ميش¬ها از بره قوچ ها و نظاير آن بايد از راهروهاي مهار جداسازي استفاده گردد. تيرها، ديواره‌ها و ميله‌هاي اطراف راهروي مهار جداسازي بايد از استحكام كافي برخوردار باشند. ماده54 ـ در شرايطي كه امكان دسترسي به جايگاه‌ها يا آغل‌هاي ثابت براي گوسفندان وجود ندارد، كارفرما مكلف است، حصارهاي موقتي مانند: ديوارهاي سيمي سبك و قابل حمل، ديوارهاي چوبي يا پنل‌هاي تاشو (آكاردئوني)، حصارهاي برف¬گير يا سيم‌هاي (توري‌هاي فلزي) بافته شده مهيا نمايد به شرطي كه: الف ـ در آن از تيرهاي آهني كه نگهدارنده اين حصارها مي باشند، استفاده گردد. ب ـ دروازه يا موانعي كه قابل تغيير به اندازه‌هاي بزرگترند به عنوان درهاي اين حصارها بهره برد. پ ـ بلندي ديوار و موانع اين حصارها دست كم 90 تا 106 سانتي متر باشد. ماده55 ـ استفاده از سيم¬هاي خاردار به عنوان حصار براي كنترل دام¬ ممنوع است. ماده56 ـ نگهداري، هدايت و كار كردن روي دام بايد طوري باشد كه از وارد كردن تنش، ايجاد تحريك، رم كردن دام و در نهايت ايجاد خطر و آسيب به كارگران جلوگيري شود. ماده57 ـ استفاده نابجا از هرگونه ابزار، دستگاه يا حركات، كه منجر به ترسيدن يا رميدن حيوانات مي‌گردد، ممنوع است. ماده58 ـ استفاده از وسايل مهارکننده متناسب با نوع عمليات و نوع دام مانند راهرو مهار، بالابرهاي دستي، ميزهاي کج‌شونده، جايگاه‌هاي مهار کج‌شونده، يک‌ورشونده و پشت و رو شونده، سکوي شيردوشي، سکوي پيرايش، سکوي يـوغ گردن، جعبه کيفي نگهداري حيوانات کوچک، دماغ‌گير (حلقه بيني)، لواشه، پوزه‌بند و مانند آنها براي انجام اعمال مختلف روي آنها الزامي است. ماده59 ـ قبل از ورود دام‌ها به يك فضا يا جايگاه محدود يا راهرو بايد زماني را براي انطباق و سازگاري دام‌ها در محوطه انتظار در نظر گرفت. ماده60 ـ در جايگاه هاي ويژه دام مختص جفت‌گيري يا اسپرم‌گيري بايد تدابيري اتخاذ گردد تا کارگران از آسيب هاي احتمالي آنها در امان باشند.  ماده61 ـ در فضاهاي بسته و محصور، جايگاه‌ها، راهروها، بايد راه‌هاي خروج اضطراري براي كارگران تعبيه نمود. ماده62 ـ در حين جابجايي دام، ورود کارگران به راهروها و جايگاه‌هاي مهار و دام ممنوع است. ماده63 ـ طراحي و ساخت رمپ‌هاي بارگيري، راهروها وجايگاه‌هاي مهار بايد به گونه‌اي باشد که با کاهش سر و صدا و محدود کردن ديد دام از بروز استرس و رميدن آنها جلوگيري به عمل آيد. ماده64 ـ كنترل، هدايت و جابه¬جايي دام¬هاي بزرگ، در محوطه‌هاي باز بايد به صورت غيرانفرادي و توسط افراد آموزش‌ديده و با تجربه و با تجهيزات مناسب و كافي انجام پذيرد. ماده65 ـ به منظور جلوگيري از رميدن دام، مسيرهاي عبور و مرور و يا نگهداري انها بايد عاري از هرگونه اشياء متحرک و پارچه‌هاي آويزان باشد.  ماده66 ـ جايگاه‌هاي مهار پشت و رو شونده و كج شونده يا يك‌ور شونده را بايد در مسير رفت و آمد گوسفندان و در قسمت پشت يا درون راهروي مهار جداسازي قرار داد.  ماده67 ـ براي جلوگيري از بروز حوادث و صدمه ناشي از شاخ دام‌ها، انجام عمليات بي‌شاخ سازي ضروري است. ماده68 ـ براي دام‌هايي که بايد به صورت شاخدار عرضه گردند، انجام تمهيدات ايمني مناسب مانند قراردادن گلوله‌ها يا لوله‌هاي پلاستيکي روي شاخ آنها الزامي است.  ماده69 ـ حمام کنه و محل تردد دام آغشته به سم بايد از جنس غيرقابل نفوذ بوده و در طرفين آن نرده‌هاي ايمني نصب گردد. ماده70ـ ميزان و نحوه آماده‌سازي ماده كنه‌كش، سموم و مواد ضدعفوني‌کننده بايد طبق دستورالعمل شرکت سازنده و برابر دستورالعمل‌هاي سازمان دامپزشكي كشور و با رعايت اصول ايمني صورت گيرد. ماده71ـ براي جلوگيري از خطر لگدخوردن توسط شتر و مهار و مقيد كردن آن بايد با بستن يك دست دام با طناب، حيوان را تحت كنترل قرارداد. اين كار را مي توان با بستن و مقيد كردن دست و پاي حيوان در حالت نشسته نيز انجام داد. بخش چهارم ـ ايمني کار با دام‌هاي سواري ماده72ـ براي بازكردن دهان و آرواره¬هاي دام¬ها به ويژه اسب بايد از ابزار دهان بازكن مناسب استفاده نمود. ماده73ـ در زمان انجام كار بر روي دام، بستن آن با طناب به درخت، تيرك و مانند آن، ممنوع است. ماده74ـ آموزش سـواركاري به كارگران بايـد زير نظر مربي كارآزموده و ماهر صورت گيرد و پيش از سواركاري بايد كليه لوازم سواركاري و جهاز اسب (تسمه‌ها، زين، دستجلوها يا افسار بندها و ركاب) مورد بازديد قرار گيرند و در صورت معيوب بودن سريعا تعويض گردند.  ماده75ـ انتخاب دام جهت سواري كارگران بايستي متناسب با توان جسمي و مهارت افراد صورت گيرد. ماده76ـ اندازه‌ي زين و برگ و لوازم سواركاري بايد متناسب با اندازه اسب، سواركار و ارگونوميك باشد. ماده77ـ سواركاري با اسب لخت (بدون زين) ممنوع است. ماده78ـ لباس سواركار بايد متناسب و كاملاً به اندازه باشد، تا از گيرکردن به تجهيزات جلوگيري به¬ عمل آيد. بخش پنجم ـ سيلوها، مخازن و گودال¬هاي كود ماده79ـ ورود كارگران به گودال كود، انبار ذخيره كود مايع، سيلوهاي خوراك، مخازن كارگاهها و نيز حوضچه و استخرهاي تصفيه و پرورش ماهي و ميگو و مانند آن، بايد تحت نظارت مستقيم شخص آموزش‌ديده ديگري انجام گيرد. در ضمن اين افراد بايد متناسب با نوع كار مجهز به وسايل حفاظت فردي و تجهيزات کار در ارتفاع و امداد و نجات باشند.  ماده80 ـ در گودالهاي كود حيواني، مخازن لجن و گودالهاي سيلو كه گازها و مايعات قابل اشتعال وجود دارد، استعمال دخانيات، استفاده از شعله هاي باز و به كار بردن وسايل توليد جرقه و مانند آن ممنوع است. ماده81 ـ گودال و محل تجميع كود بايد به‌گونه‌اي طراحي و اجرا شود كه از نفوذ شيرابه‌هاي آن به منابع آبي جلوگيري به عمل آيد.  ماده82 ـ تعميرات ضروري مانند جوشکاري در گودال‌هاي كود، سيلوها و مخازن بايد طبق آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي حفاظت فني مربوطه، انجام گرفته و در شرايط تهويه كامل و اطمينان از نبود خطر انفجار و آتش‌سوزي صورت پذيرد. ماده83 ـ تمام درهاي بين اتاق سيلو و طويله اصلي، غير از زمان كار در سيلو بايد بسته و مسدود باشد.  ماده84 ـ استقرار کارگران به هر شکل روي غلات و علوفه¬ي سيلوها، ممنوع است.  ماده 85 ـ قبل از شروع به هم زدن و تخليه کود حيواني در گودالهاي كود و مخزن ذخيره كودهاي مايع غيرهوازي و مخازن کود زير ساختمان‌ها، غير از متصدي مربوطه، افراد و دام¬ها بايد تا زمان خروج و تخليه گازهاي سمي، از محوطه خطر دور گردند. ضمنا نصب علائم هشداردهنده مناسب در محل‌هاي مربوطه الزامي است. فصل چهارم ـ ساير مقررات: ماده86 ـ رعايت کليه اصول بهداشتي جهت پيشگيري از بيماريهاي دامي و مشترک انسان و دام بايد طبق موازين سازمان دامپزشكي كشور و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي انجام گردد.  ماده87 ـ كارفرما مكلف است به نحوي محيط کار را ايمن سازي نمايد تا از انتقال بيماريهاي دامي و مشترک انسان و دام پيشگيري شود.  ماده88 ـ با عنايت به ماده 88 قانون كار جمهوري اسلامي ايران، كليه اشخاص حقيقي و يا حقوقي كه به ساخت يا ورود و عرضه ماشين‌ها، دستگاه‌ها و تجهيزات مشمول اين آيين‌نامه مي‌پردازند مكلف به رعايت موارد ايمني و حفاظتي مناسب مي‌باشند. ماده89 ـ به استناد مواد 91 و 95 قانون كار جمهوري اسلامي ايران، مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه برعهده كارفرماي كارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دليل عدم توجه كارفرما به الزامات قانوني، مكلف به جبران خسارات وارده مي‌باشد. اين آيين‌نامه مشتمل بر4 فصل و 5 بخش و 89 ماده مي‌باشد و به استناد مواد 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران تهيه و در جلسه مورخ 4/11/1389 شوراي عالي حفاظت فني تدوين و در تاريخ 21/3/1390 به تصويب وزير كار و امور اجتماعي رسيده است. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي 

(روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران - ۲۸/۹/۹۰)

1390/10/3 شنبه
....
آيين‌نامه ايمني كار در ارتفاع (03/10/90) 

 آيين‌نامه ايمني كار در ارتفاع

 

        وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي طي مصوبه‌اي به شرح زير اعلام نموده است:

كليات و تعاريف: هدف: هدف از تدوين اين آيين‌نامه، ايمن‌سازي محيط کار و صيانت از نيروي انساني و منابع مادي كشور و پيشگيري از حوادث ناشي از کار در کليه کارگاه‌هايي مي‌باشد که عمليات کار در ارتفاع و فرايندهاي مرتبط، در آنها انجام مي‌گيرد. دامنه شمول: مقررات اين آيين‌نامه به استناد ماده 85 قانون کار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده و براي کليه کارگاه‌هاي مشمول قانون مذکور لازم الاجرا مي‌باشد . کار در ارتفاع: هر کار يا فعاليتي که موقعيت انجام آن، در ارتفاع بيش از 2/1 متر نسبت به سطح مبنا انجام گيرد. سطح مبنا: اولين سطح زيرين جايگاه کار يا سکوي کار در ارتفاع، كه بصورت ايمن گسترش يافته است. مراجع ذيصلاح آموزشي: به مراكزي اطلاق مي‌گردد كه مجوز لازم را از سازمان آموزش فني و حرفه‌اي كشور يا ساير مراكز بين المللي معتبر اخذ نموده باشند. مجري ذيصلاح: شخص حقيقي يا حقوقي است كه صلاحيت، تجربه و مهارت انجام كار را به صورت علمي و فني داشته و مي‌تواند با استفاده از نيروي كارآمد و شخص ذيصلاح نسبت به انجام عمليات برپايي، تغييرات و جمع‌آوري تجهيزات سامانه كار در ارتفاع اقدام نمايد. شخص ذيصلاح: متخصصي است با دانش فني و مهارت لازم مطابق با شرايط اين آيين‌نامه که با گذراندن دوره‌هاي آموزشـي از مراجع ذيـصلاح آموزشي، توانايـي سـرپرستي و نظارت بر کار در ارتفاع را داشته باشد. ضمنا نامبرده مي‌تواند نماينده مجري ذيصلاح يا كارفرما باشد. عامل كار در ارتفاع: فردي است که آموزش‌هاي متناسب با نوع کار در ارتفاع را حسب شرايط گذرانده و نسبت به اخذ گواهينامه مربوط از مراجع ذيصلاح آموزشي اقدام نموده و قادر به انجام کار بصورت ايمن مي‌باشد. حفاظت از سقوط: مجموعه تدابير و اقداماتي است که به منظور پيشگيري از سقوط يا کاهش عوارض و صدمات ناشي از آن انجام مي‌شود. روش‌هاي ايمن انجام کار در ارتفاع: الف ـ سامانه محدودکننده: سامانه‌اي است كه از قرارگيري فرد در وضعيت سقوط جلوگيري مي‌کند و به دو شكل عمومي نظير، نرده حفاظتي و فردي شامل نقطه اتصال، لنيارد و کمربند حمايل بند کامل بدن مورد استفاده قرار مي‌گيرد. ب ـ سامانه متوقف کننده: سامانه‌اي است كه با استفاده از تجهيزات مناسب، در صورت انجام سقوط، با جذب انرژي ناشي از سقوط باعث كاهش شدت صدمات و جراحات وارده به عامل كار در ارتفاع كار مي‌گردد. كه به دو شكل فردي شامل،کمربند حمايل بند کامل بدن، طناب ايمني و نظاير آنها و عمومي مانند تور ايمني مورد استفاده قرار مي‌گيرد. ج ـ دسترسي با طناب: اين روش شامل دو سامانه ايمن مجزا مي‌باشد: يكي به عنوان طناب دسترسي و ديگري تحت عنوان طناب پشتيبان عمل مي‌نمايد كه شامل، کمربند حمايل‌بند کامل بدن همراه با وسايل ديگري براي صعود و فرود به جايگاه كار، و يا از آن و نيز موقعيت استقرار مناسب استفاده مي‌شود. فاصله ايمن: حداقل فاصله‌اي است كه براي جلوگيري از برخورد فرد هنگام سقوط با سطح مبنا مورد استفاده قرار مي‌گيرد. لنيارد: طناب يا تسمه‌اي است كه به منظور ايجاد ارتباط بين عامل كار در ارتفاع با نقطه يا طناب تكيه‌گاه يا سازه ثابت با كمترين ايجاد مزاحمت مورد استفاده قرار مي‌گيرد. كمربند ايمني: وسيله‌اي است از جنس الياف طبيعي يا مصنوعي با تركيبات پليمري که ناحيه كمر را مي‌پوشاند. حمايل بند كامل بدن (هارنس): پوششي است از جنس الياف با تركيبات پليمري و مقاوم كه عموما از انتهاي بالاي ران تا روي سطح كتف را پوشانده و توسط قلابهايي كه به روي آن متصل است، فرد را به ساير تجهيزات سامانه‌هاي كار در ارتفاع وصل مي‌كند. قلاب قفل شونده (كارابين): ابزاري است حلقه‌اي شكل كه براي اتصال اجزاء سامانه‌هاي كار در ارتفاع به يكديگر، مورد استفاده قرار مي‌گيرد و به دو شكل پيچي يا قفل خودكار، ايمن مي‌گردد. شوك‌گير: ابزاري است كه در روش‌هاي ايمن انجام كار در ارتفاع، به منظور كاهش اثر نيروي ضربه حاصل از سقوط، مورد استفاده قرار مي‌گيرد . انواع طناب: تکيه‌گاهي، عمليات، ايمني، ديناميکي، نيمه استاتيک، پشتيبان طناب تكيه‌گاهي: طنابي است انعطاف‌پذير كه از يك سمت به تكيه‌گاه ايمن متصل گرديده و به منظور حفاظت و محدودسازي فرد در برابر سقوط عمل مي‌كند. طناب عمليات: طنابي از نوع تكيه‌گاهي است كه براي حالت معلق، موقعيت‌گيري و محدودسازي فرد در عمليات صعود و فرود مورد استفاده قرار مي‌گيرد. طناب ايمني: طنابي از نوع تكيه‌گاهي است كه در زمان سرخوردن عامل كار در ارتفاع، از دست دادن موقعيت اوليه وي عمل نموده و فرد را در حين سقوط متوقف مي‌نمايد. طناب ديناميك: طنابي است با خاصيت كشساني كه براي جذب شوك ناشي از سقوط و به حداقل رساندن نيروي برخورد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. انواع نردبان: يک طرفه قابل حمل، دو طرفه، ثابت، ريلي، ثابت سقفي (پله مرغي)، کشويي، طنابي داربست: ساختاري است موقتي، كه براي ايجاد يك يا چند جايگاه كار به منظور حفظ و نگهداري كارگران و مصالح در ارتفاع و فراهم نمودن دسترسي كارگران به تراز بالاتر، مورد استفاده قرار ميگيرد و به انواع ثابت، متحرك، ديواركوب، معلق و نردباني تقسيم مي‌شود. اجزاء داربست: پايه، كفشك، تير، دستك، اتصالات يا بست‌ها، راه دسترسي، کف پوش سکو، پاخور، تير مياني حفاظتي، تير بالايي حفاظتي، بالشتك، صفحه پايه بالشتك: صفحه‌اي است از جنس چوب، فلز و يا بتن كه براي گسترش بار وارده از لوله پايه يا كفشك به زمين مورد استفاده قرار مي‌گيرد . راه دسترسي: براي رسيدن ايمن عامل كار در ارتفاع كار به تراز مربوطه مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مهار: قطعه‌اي است كه بصورت مايل و افقي در ترازهاي مختلف بر روي داربست نصب گرديده و به عنوان باربر عمل مي‌كند. بادبند: قطعه‌اي است كه در طول، عرض يا ارتفاع (عمودي يا مورب) براي جلوگيري از حركت جانبي در داربست نصب مي‌گردد. بالابر سيار: ماشين سـياري است که براي انتقـال افراد براي کـار در ارتفاع، از داخل سکو (محفظه ايمن) استفاده مي‌شود با اين ديد که افراد مي‌توانند در يک موقعيت دسترسي خاص به داخل سکو سوار يا پياده شوند و به دو گروه اصلي زير تقسيم مي‌شوند: گروه الف: بالابر سـياري که تصـوير عمودي مـرکز ثقـل بار همواره داخـل خط واژگوني است. گروه ب: بالابر سياري که تصوير عمودي مرکز ثقل بار ممکن است خارج از خط واژگوني باشد. و براساس نوع حرکت به سه گروه زير تقسيم مي‌شوند: نوع اول: بالابر سياري که حرکت آن فقط در موقعيت ترافيکي مجاز مي‌باشد . نوع دوم: بالابر سياري که در زمان بالا بودن سکو مي‌تواند حرکت نمايد و بالابر از مکاني بر روي شاسي کنترل مي‌شود. نوع سوم: بالابر سياري که در زمان بالا بودن سکو مي‌تواند حرکت نمايد و بالابر از درون سکو کنترل مي‌شود. ضريب ايمني: نسبتي است که از تقسيم حداکثر نيروي وارده به سازه که مي‌تواند سازه در برابر شكست يا تخريب مقاومت نموده به نيروي وارده ناشي در زمان بهره‌برداري كه به همان عضو وارد مي‌گردد. اين ضريب هرگز نبايد كمتر از 4/2 باشد. ( براساس استاندارد 92ANSI A و 280 BSEN ) حد بار كاري: حداكثر باري است كه توسط بخشي از تجهيزات در وضعيت مشخص‌شده توسط شركت سازنده، مجاز به بهره‌برداري و استفاده از دستگاه يا تجهيزات مي‌باشد . بار كاري ايمن ( SWL ): حداكثر حمل بار در شرايط ايمن كه براي بخشي از تجهيزات، در وضعيت‌هاي مشخص در نظر گرفته مي‌شود. توجه1: تصاوير بعضي از مواد آيين‌نامه در ضميمه پيوست مي‌باشد. توجه2: كليه واحدهاي مورد استفاده در اين آيين‌نامه براساس سيستم متريك مي‌باشد. فصل اول ـ الزامات عمومي ماده1ـ كارفرما مكلف است نسبت به شناسايي و ارزيابي مخاطرات و ايمن‌سازي محيط كار اقدام نمايد. ماده2ـ کارفرما مكلف است با استفاده از سامانه‌هاي انجام ايمن كار در ارتفاع متناسب با نوع کار، ايمني افرادي که در ارتفاع بيش از 2/1 متر نسبت به سطح مبنا مشغول کار مي باشند، را تامين نمايد. (شکل‌هاي 54، 55، 67، 69 و 70 ) ماده3ـ كارفرما مكلف است نسبت به تهيه لوازم و تجهيزات استاندارد و متناسب با نوع کار در ارتفاع كه داراي لوح شناسايي حاوي اطلاعات فني بوده و در محل مناسبي از تجهيزات قابل رويت، نصب شده است را اقدام و در اختيار کارگران قرار دهد . ماده4ـ کارفرما مكلف است در شرايط جوي نامساعد يا معيوب و ناقص بودن سازه و تجهيزات يا نقص در روش‌هاي ايمن كار در ارتفاع، از فعاليت کارگران شاغل در ارتفاع جلوگيري بعمل آورد. ماده5 ـ با عنايت به ماده 88 قانون کار جمهوري اسلامي ايران، کليه واردکنندگان، توليدکنندگان، فروشندگان، عرضه‌کنندگان و بهره‌برداران از ابزارآلات، دستگاهها و تجهيزات مربوط به عمليات کار در ارتفاع مکلف به رعايت استاندارد توليد و موارد ايمني و حفاظتي فوق الذکر مي‌باشند. ماده6 ـ نردبان، اجزاء داربست، تجهيزات كار با طناب و ساير تجهيزات و دستگاههاي کار در ارتفاع بايد قبل از هر بار استفاده توسط عامل كار در ارتفاع بازديد شده و در صورت فرسوده يا معيوب بودن، موضوع را به کارفرما يا نماينده وي گزارش نمايد. ماده7ـ کارفرما مکلف است پس از اطلاع از فرسوده و معيوب بودن لوازم و تجهيزات كار در ارتفاع با برچسب « خطرناك است ـ استفاده نشود » آنها را از دسترس كارگران خارج و پس از تعمير شدن، تاييد توسط شخص ذيصلاح مجددا به محل كار منتقل نمايد. (شکل 9) ماده8 ـ انجام كليه امور نصب، راه‌اندازي، بهره‌برداري، سرويس، تعمير و نگهداري تجهيزات، دستگاه و ماشين‌آلات كار در ارتفاع بايد مطابق با دستورالعمل شركت سازنده صورت پذيرد. ماده9ـ کليه متعلقات داربست، نردبان، تجهيزات، ابزار و وسايل كار در ارتفاع بايد قبل از شروع و پس از اتمام کار توسط كارگران و در فواصل معين دوره‌اي بازرسي و کنترل گردد و مجوز شروع به كار صادر شود. ماده10ـ کليه لوازم و تجهيزات كار در ارتفاع بايد توسط شخص ذيصلاح بصورت دوره‌اي مورد بازرسي دقيق قرار گرفته و در صورت مشاهده نقص و يا فرسودگي براي از رده خارج نمودن به كارفرما اعلام نمايد. ماده11ـ کليه مجريان ذيصلاح مشمول اين آيين‌نامه که عمليات اجرايي آنها در ارتفاع انجام مي‌گيرد موظف مي‌باشند در هنگام انجام كار از كارگران داراي گواهينامه مهارت از سازمان آموزش فني و حرفه‌اي كشور يا ساير مراجع ذيصلاح استفاده نمايند . ماده12ـ عامل كار يا شخص ذيصلاح بايد داراي گواهينامه مهارت فني لازم از مراكز ذيصلاح بوده و توانايي انجام كار مربوطه را داشته باشد. ماده13ـ كارفرمايان، مجريان، پيمانكاران و ساير عوامل اجرايي در محدوده كارگاه و عمليات خود مكلف به جلوگيري از ورود افراد متفرقه مي‌باشند. ضمنا نصب علايم هشداري براي كارگران و افراد متفرقه «مطابق آيين‌نامه علايم ايمني در کارگاه‌ها» به نحوي كه به سهولت قابل رويت باشد و مانع انجام كار نگردد الزامي است . ماده14ـ حمل و نقل، نصب، جمع‌آوري، انبار نمودن و كار با دستگاه‌ها، ماشين‌آلات و تجهيزات كار در ارتفاع بايد بگونه‌اي باشد كه خطري را براي كارگران و افراد متفرقه ايجاد نكند. ماده15ـ پرتاب كردن و رها نمودن هرگونه شي، ابزار، لوازم، تجهيزات و مصالح در حين كار ممنوع است. ماده16ـ طنابها و كابلها بايد در برابر هرگونه سايش، مواد خورنده، گرما و شعله مستقيم مقاوم باشند. ماده17ـ رعايت آيين‌نامه‌هاي مربوط به خطوط برق‌دار در انجام هرگونه عمليات كار در ارتفاع كه افراد و تجهيزات مربوطه در حريم تجهيزات و خطوط برقدار قرار مي‌گيرند، الزامي است. ماده18ـ در لبه سقفهاي شيب دار بايد تجهيزات مناسب و كافي جهت جلوگيري از لغزش و سقوط كارگر و يا ابزار كار پيشبيني شود.(شکل 34 ) ماده19ـ كارگراني كه بر روي سقفهاي شيب‌دار با شيب بيش از 20 درجه كار ميكنند بايد مجهز به سامانه محدودکننده و يا متوقف‌کننده گردند و در صورت امکان تورهاي حفاظتي در زير محل كار آنها نصب گردد. (شکل‌هاي 1ـ3، 55 ) ماده20ـ حضور فرد دوم روي سطح مبنا در هنگام انجام کار روي جايگاه‌هاي کار آويزان، بالابر هاي سيار، برجي الزامي است. ماده21ـ كارفرما مكلف است نسبت به تهيه و در اختيار قرار دادن وسيله ارتباطي مناسب با فرد ثانوي در زمان انجام عمليات در ارتفاع اقدام نمايد. ماده22ـ کارفرما مکلف است نسبت به نصب تابلو با محتواي موضوعي « قابل استفاده يا عدم استفاده» سامانه از قبيل داربست، متوقف‌کننده، بالابر سيار، جايگاه کار آويزان و ساير موارد مشابه اقدام نمايد. ماده23ـ هنگام كار در ارتفاع فرد مستقر در جايگاه كار بايد متناسب با نوع كار مجهز به وسايل حفاظت فردي از قبيل لباس‌كار، هارنس، كلاه و كفش ايمني و ساير لوازم حفاظت فردي گردد. (شكل‌هاي68، 78 ) ماده24ـ استفاده از کمربند ايمني براي عمليات کار در ارتفاع ممنوع بوده فقط در صورتي مجاز است که به عنوان سامانه محدودکننده مورد استفاده قرار گيرد و فرد نبايد در وضعيت سقوط قرار گيرد. ( شكل‌هاي1ـ54 و 2ـ54 و55) فصل دوم ـ نردبان ماده25ـ نوع، جنس و ابعاد، قابليت بارگذاري هر پله، نحوه نصب و نگهداري نردبان بايد با شرايط جوي، محيطي و نوع عمليات متناسب باشد. ماده26ـ استفاده از نردبان در موارد زير ممنوع است: الف ـ روي داربست يا جايگاه كار در ارتفاع ( شكل 1ـ 28) ب ـ به عنوان الوار و تخته زيرپايي براي ايجاد جايگاه كار (شکل33 ) ج ـ قرار دادن پايه‌هاي نردبان بر روي جايگاه كار ناپايدار مانند بشكه، آجر، جعبه، كيسه، دريچه‌هاي آدم‌رو و موارد مشابه (شکل 39 ) د ـ آغشته بودن سطوح مختلف نردبان به لكه چربي، گريس، روغن و ساير مواد لغزنده ديگر هـ ـ معبر و پل ارتباطي بين دو جايگاه كار در ارتفاع وـ استفاده از نردبان معيوب، شكسته، پوسيده و ناسالم زـ تکيه گاه فوقاني ناايمن، سست و لغزنده باشد (شکل 8 ) ماده27ـ طول نردبان قابل حمل نبايد بيش از 10 متر باشد. (شکل1) ماده28ـ پايه‌هاي نردبان بايد بر روي سطوح هموار و همتراز كه مقاوم و غيرلغزنده باشد، قرار گيرد. ماده29ـ براي تردد و استفاده از نردبان، كارگر بايد همواره روبه نردبان بوده و داراي سه نقطه اتکاء باشد و وضعيت بدن او نبايد از محور تقارن نردبان خارج گردد. (شکل5 ) ماده30ـ فواصل پله‌هاي نردبان از يکديگر بايد مساوي و بين 25 تا 35 سانتيمتر باشد. ماده31ـ تردد يا استقرار همزمان دو كارگر بر روي نردبان به جزء نردبان ثابت ممنوع است.(شکل12 ) ماده32ـ به جز نردبان طنابي استفاده از ساير نردبان‌ها هنگامي به عنوان جايگاه كار مجاز است كه جايگاه كار از پله سوم انتهايي نردبان بالاتر قرار نگيرد.(شکل‌هاي 10 و 13) ماده33ـ استقرار نردبان يك طرفه قابل حمل بايد به گونه‌اي باشد كه زاويه ايجادي بين نردبان با سطح مبنا در حدود 75 درجه بوده و يا شيب آن طوري انتخاب شود كه فاصله بين پايه نردبان تا پاي سازه يك چهارم فاصله تكيه‌گاه فوقاني بر روي سازه تا سطح مبنا باشد. (شکل 28 ) ماده34ـ در صورت اجبار در استقرار نردبان يك طرفه قابل حمل در زاويه‌اي بين 75 تا 90 درجه كه تكيه‌گاه تحتاني با سطح مبنا ايجاد مي‌گردد بايد نردبان بوسيله اتصالاتي با سازه يا ديوار بصورت ايمن بسته و محكم گردد. (شکل 8) ماده35ـ در نردبانهاي يك طرفه اي كه به عنوان معبر استفاده مي‌شود بايد انتهاي فوقاني آن 1 متر از تکيه‌گاه بالاتر بوده و به نحو ايمني مهار گردد . (شکل‌هاي 6 و 15 ) ماده36ـ اتصال دو نردبان يک طرفه به يكديگر به منظور افزايش طول آن ممنوع است. ماده37ـ همتراز نمودن پايه‌هاي نردبان يك طرفه قابل حمل در سطوح با شيب بيش از 16 درجه ممنوع بوده و براي کمتر از آن بايد از گوه مناسب استفاده شود. (شکل 27) ماده38ـ استقرار نردبان يك طرفه قابل حمل در امتداد سطح شيبدار با شيب بيش از 6 درجه ممنوع است. (شکل 27 ) ماده39ـ نردبان ثابت با طول بيش از 3 متر بايد مجهز به سامانه متوقف‌كننده از سقوط باشد و در فواصل حداكثر 9 متري يك پاگرد و هر قطعه از نردبان بين دو پاگرد به نحوي نصب گردند که در امتداد قطعه قبلي نباشد. (شکل‌هاي 69 و 71 ) ماده40ـ براي نردبان ثابت عمودي كه بيش از 2/2 متر ارتفاع دارد بايد حفاظهاي حلقوي يا مربعي شكل نصب شود بطوريکه با فواصل حداكثر 9/0 متري ازيكديگر و با بستهايي در طول محفظه مهارشده تا احتمال سقوط كارگر ازبين حفاظ وجود نداشته باشد. (شکل‌هاي 19 و 20 ) ماده41ـ در نردبانهاي ثابت كه مجهز به نرده جانبي هستند و امكان نصب حفاظ‌هاي حلقوي يا مربعي شكل وجود ندارد كارگر بايد به حمايل بند كامل بدن (هارنس) و طناب ايمني با تجهيزات خود جمع‌شونده تجهيز گردد. (شکل56) ماده42ـ طول نردبان طنابي نبايد بيش از 30 متر باشد. ماده43ـ استفاده از نردبان طنابي هنگامي مجاز است كه امكان استفاده از ساير نردبانها ميسر نباشد. ماده44ـ استفاده از نردبان با پله طنابي ممنوع است. ماده45ـ پله نردبان طنابي بايد از جنس مقاوم بدون ترك‌خوردگي و پوسيدگي باشد. ماده46ـ نگهدارنده‌هاي نردبان طنابي بايد بصورت محكم و ايمن در بالاي هر پله بسته شده باشد. ماده47ـ در موقع استفاده از نردبان پله مرغي بر روي سقفهاي شيبدار بايد نردبان مذكور از راس شيب تا لبه انتهايي آن ادامه داشته و بصورت ايمن مهار گردد. (شکل1ـ3) ماده48ـ پلکان منهول بايد داراي مشخصات زير باشد: (شکل 22 ) الف ـ توسط ديواره‌ها و اطراف كاملا احاطه شده باشد. ب ـ عرض پله بايد بين 40 تا 50 سانتيمتر باشد. ج ـ فاصله نصب اولين پله از کف نبايد بيش از 20 سانتيمتر باشد. دـ سطح مقطع دايره‌اي پله بايد حداقل 14/3 سانتيمترمربع باشد. هـ ـ در بالاترين نقطه بعد از آخرين پله بالايي محلي براي قرار دادن موقت دو عدد دسته يك متري براي سهولت ورود و خروج تعبيه گردد. فصل سوم ـ جايگاه کار ماده49ـ کليه جايگاه هاي کار در ارتفاع بايد داراي محل استقرار، پاخور، نرده حفاظتي و راه دسترسي ايمن مطابق با استانداردهاي معتبر باشد. (شکل 32 ) ماده50 ـ اطراف جايگاه كار بايد داراي حفاظ متناسب با نوع كار و ايمن باشد و همچنين جايگاه كار و كارگران مربوطه به سامانه متوقف‌كننده از سقوط تجهيز گردند. (شکل45) ماده51 ـ عرض جايگاه كار بايد متناسب با نوع كار انتخاب شده و در هيچ حالتي نبايد از 60 سانتيمتر کمتر باشد. ماده52 ـ پوشش‌هاي کف که براي جايگاه كار استفاده مي‌شوند بايد حداقل روي سـه تكيـه‌گاه نگهداري شوند، مگر آنكه فاصله بين تكيه‌گاه‌ها متناسب با ضخامت الوار و به گونه‌اي باشد كه خطر شكم‌دادگي بيش از حد يا بلندشدن تخته وجود نداشته و از مقاومت و استحكام كافي برخوردار باشد. (شکل 36 ) ماده53 ـ فاصله بين ديوار و جايگاه كار به جز ديوارکوب و نردباني بايد طوري باشد كه امكان سقوط کارگر در هيچ حالتي از جايگاه كار ممكن نباشد و در مواردي كه کـار بر روي جايگـاه کار بـصورت نشسته انجام مي‌شـود نبايد اين فاصـله بيش از 45 سانتيمتر باشد. ماده54 ـ براي جلوگيري از وقـوع حوادث احتمالي، فضاي جايــگاه کار بايد عاري از هرگونه حفره، دست‌انداز، پيش‌آمدگي و ساير موارد مشابه باشد. تبصره ـ محل ورود افراد از راه دسترسي به جايگاه کار بايد داراي حفاظ يا سرپوش لولايي مناسب و ايمن باشد. ماده55 ـ نصب سرپوش حفاظتي در لبه خارجي جايگاه كار الزامي است. ماده56 ـ تيرهاي پيش‌آمده جايگاه كار آويزان بايد داراي مقاومت، استحكام كافي و پايداري بوده و با اتصالات مناسب به تكيه‌گاهي ايمن متصل و مهار گردند. (شکل120) ماده57 ـ انتهاي هر يك از تيرهاي پيش‌آمده جايگاه كار آويزان باربر بايد مجهز به قطعه متوقف‌کننده باشد. (شکل‌هاي 122 و 123 ) ماده58 ـ طناب جايگاه كار آويزان بايد مطابق با شرايط ذيل باشد: الف ـ با ضريب اطمينان 10 براي رشته‌اي و فيبرها و ضريب اطمينان 6 براي سيم فولادي ب ـ حداقل دو دور انتهاي طناب روي قرقره يا پولي باقي مانده باشد. ج ـ فاصله طنابها از يكديگر حداكثر 5/3 متر ماده59 ـ فاصله جايگاه كار آويزان از سازه بايد به گونه‌اي باشد که به هيچ عنوان احتمال تماس يا برخورد جايگاه کار با سازه وجود نداشته باشد. ماده60 ـ در صورت عدم استفاده از جايگاه كار آويزان بايد نسبت به جمع‌آوري يا مهار آن به سازه اقدام گردد . ماده61 ـ کشنده‌هاي موتوري (وينچ) يا تجهيزات بالابر جايگاه كار آويزان بايد بصورت مناسبي روي تكيه‌گاه متصل، مهار و قابل بهره‌برداري باشند. (شکل‌هاي 123و 121) ماده62 ـ استقرار بيش از دو نفر در جايگاه کار آويزان با راه‌انداز دستي ممنوع است. ماده63 ـ كليدهاي قطع و وصل جايگاه کار آويزان بايد به گونه‌اي باشد كه پس از برداشتن فشار دست از روي آن موتور فورا متوقف شده و جايگاه را بصورت ايمن نگه دارد. (شکل 122 ) ماده64 ـ طنابهاي جايگاه كار آويزان بايد به مركز تيرهاي پيش آمده متصل شده و نيروهاي حاصل از اين اتصال بايد مستقيما به قرقره انتقال يابد. ماده65 ‌ـ جايگاه کار ديوارکوب بايد از جنس فلز مقاوم با عرض حداكثر 75 سانتيمتر قادر به تحمل حداقل نيروي 175 کيلوگرم وارده به قسمت جلوي آن باشد. ماده66 ـ چنانچه جايگاه کار در مکاني قرار گيرد که زير آن آب يا خطر غرق‌شدگي وجود دارد کارفرما مكلف است جليقه نجات براي عامل كار در ارتفاع و تيم امداد و نجات با تجهيزات مناسب فراهم نمايد. ماده67 ـ جايگاه كار بايد كاملا تميز و عاري از هرگونه مواد لغزنده بوده و از سقوط اشياء و عدم تعادل فرد روي آن جلوگيري نمايد. فصل چهارم ـ داربست ماده68 ـ كارفرما مكلف است نسبت به نصب تابلو با مشخصات زير كه توسط مجري ذيصلاح به داربست نصب گرديده اقدام نمايد: الف ـ نام شركت ب ـ نام و نام خانوادگي مدير مسئول ج ـ نام و نام خانوادگي مسئول فني دـ تلفن تماس شركت رـ آدرس شرکت ماده69 ـ برپايي، جمع‌آوري و نگهداري و هرگونه تغيير در سازه داربست بايد تحت نظارت و سرپرستي شخص ذيصلاح انجام گردد. ماده70ـ شـخص ذيصلاح بايد از استحكام كافي سازه داربست قبل از شروع به كار، هنگام تعويض اجزاء، وقفه طولاني در استفاده از آن يا قرار گرفتن در شرايط جوي نامساعد اطمينان حاصل نموده و مستندات تاييد استحکام سازه مذکور بايد در كارگاه و شركت مجري نگهداري شود. ماده71ـ داربست بايد بر روي سطوح مناسب، صاف، هموار و غيرشيبدار برپا گرديده و داراي كفشك (تکيه‌گاه) باشد تا از نوسانات، جابجايي و لغزش آن جلوگيري بعمل آورده و نصب پايه‌ها بر روي آجر، بشكه، جعبه، دريچه‌هاي آدم‌رو و ساير موارد مشابه به عنوان تكيه‌گاه پايه داربست ممنوع است. ماده72ـ داربست‌ها به جز داربست نردباني بايد از تمامي اجزاء زير برخوردار باشند: الف ـ کف پايه يا كفشك (به غير از ديوار کوب، معلق، آويزان ) بـ پايه ج ـ تير باربر دـ تير افقي هـ ـ ميله اتصال وـ ميله بالايي زـ ميله مياني ح ـ صفحات پاخور ط ـ حفاظ مناسب بين ميله مياني و پاخور ي ـ راه دسترسي مناسب و ايمن ک ـ پوشش کف محل استقرار كارگر و مصالح مقاوم و مناسب با نوع کار و تعداد كافي لـ لوله مهار مـ بادبندهاي عمودي، افقي، عرضي، طولي و مورب ت ـ بالشتك (به غير از ديوار کوب ) نـ بست و اتصالات (شکل 45) ماده73ـ دهانه داربست يا فاصله دو پايه عمودي داربست نبايد بيش از 4/2 متر باشد . ماده74ـ در صورت نياز به نصب هرگونه تجهيزات روي داربست شخص ذيصلاح بايد استحكام، مقاومت و مهار اجزاء آن را كنترل و بررسي نموده و مجوز نصب را بر روي داربست صادر نمايد . ماده75ـ در برپايي، استفاده و جمع‌آوري داربست رعايت موارد زير الزامي است: الف ـ جمع‌آوري تجهيزات و مصالح از روي داربست بعد از اتمام كار روزانه ب ـ كشيدن تمامي ميخها از قطعات پياده شده چوبي ج ـ توزيع بار بصورت يكنواخت بر روي داربست دـ تعبيه بالشتك مخصوص در زير كابل يا طناب داربست به لحاظ احتمال بريدگي و ساييدگي ح ـ عدم انجام كار بر روي داربست معيوب و ناقص وـ تعطيل نمودن كار بر روي داربست در شرايط جوي نامساعد زـ عدم بارگذاري بيش از حد مجاز طراحي بر روي داربست ماده76ـ داربست بايد قادر به تحمل حداقل 4 برابر بار وارده (مصالح و وزن كارگر) باشد. ماده77ـ داربستها بايد سالم و عاري از هرگونه عيب و نقص نظير ترك‌خوردگي، زنگ‌زدگي، له‌شدگي، پوسيدگي و ساير عيوب ظاهري بوده و بطور مطمئن مهار و بهم متصل شده و امكان جابجايي و لغزش در حين انجام كار وجود نداشته باشد. ماده78ـ در صورتي که در حين حمل بار بسمت بالا و پايين امكان برخورد آن با داربست وجود داشته باشد سراسر مسير بايد با نرده‌هاي حفاظتي عمودي پوشيده شود. ماده79ـ داربست‌ها به جز نردباني بايد از لوله مهار و بادبندهاي مناسب (مورب، عمودي، افقي، طولي و عرضي) براي جلوگيري از حركت جانبي برخوردار باشد. (شکل‌هاي 45 و 50 ) ماده80 ـ استفاده از لوله‌هاي مهاري و دستكها براي اتصال به سازه به منظور پايداري و ثبات كامل داربست الزامي است . ماده81 ـ طول دستكهايي كه در داخل ديوار براي اتصال داربست با سازه به عنوان مهار يا پوشش فاصله بين داربست تا سطح سازه استفاده مي‌شود، نبايد از 150 سانتيمتر بيشتر باشد. ماده82 ـ جايگاه کار در داربست بايد حداقل يك متر پايينتر از انتهاي پايه‌هاي عمودي قرار گيرد. ماده83 ـ هر پايه داربست بايد داراي كفشك دايره‌اي شكل به مساحت حداقل 150 سانتيمتر مربع يا مربعي شكل به مساحت حداقل 175 سانتيمتر مربع با ضخامت حداقل 5 ميليمتر بوده و از جنس مقاوم باشد. ماده84 ـ در اماكني كه افراد زير داربست مشغول بكار هستند راه عبوري يا راه دسترسي داربست را بايد با استفاده از حفاظ‌هاي مناسب ايمن نمود. تبصره ـ در صورت استفاده از شبكه‌هاي فلزي به عنوان حفاظ بايد چشمي‌هاي شبكه مذكور حداكثر 2 سانتيمتر مربع باشند. ماده85 ـ براي دسترسي به تراز بالاتر در كليه داربست‌ها به جز نردباني بايد از نردبان ثابت با پاگرد حفاظ دار ايمن استفاده گردد. (شکل 38 ) ماده86 ـ در صورت استفاده از راه پله به عنوان راه دسترسي در داربست اين راه پله ها بايد داراي شرايط ذيل باشند: الف ـ ارتفاع پله 15 سانتيمتر ب ـ كف پله به طول حداكثر 30 سانتيمتر ج ـ نرده راه پله به ارتفاع حداكثر 110 سانتيمتر و در سطوح شيب‌دار حداقل ارتفاع 75 سانتيمتر ماده87 ـ انتقال يا جابجايي داربست‌هاي متحرک چرخدار با نفر مستقر شده روي آن ممنوع است. ماده88 ـ تمامي داربست‌ها به جزء داربست متحرك بايد در دو جهت عمودي و افقي به سازه محكم مهار شوند. ماده89 ـ حداکثر ارتفاع مجاز براي داربست متحرک برجي 6/9 متر بوده و براي ارتفاع بيش از آن داربست مذکور بايد مهار گردد. (شکل‌هاي 47 و 50 ) ماده90ـ در داربست برجي متحرک نسبت ارتفاع به عرض نبايد بيش از 3 به 1 باشد. (شکل50) ماده91ـ کليه چرخهاي داربست متحرک بايد مجهز به قفل مناسب بوده و قطر خارجي چرخها نبايد از 5/12 سانتيمتر كمتر باشد .(شکل 48 ) ماده92ـ در داربست برجي ثابت نسبت ارتفاع به عرض نبايد بيش از 4 به 1 باشد . ماده93ـ حداکثر ارتفاع داربست برجي ثابت در حالت آزاد نبايد بيش از 12 متر باشد. (شکل 45 ) فصل پنجم ـ روش دسترسي با طناب ماده94ـ شخص ذيصلاح بايد نسبت به ايجاد نقاط تكيه‌گاهي ايمن، نصب و جمع‌آوري طناب‌هاي عمليات و پشتيبان براي عامل كار در ارتفاع اقدام نمايد. ماده95ـ شخص ذيصلاح بايد قبل از شروع هر شيفت كاري نسبت به ابلاغ دستورالعمل اجرايي شروع به كار عامل كار در ارتفاع اقدام نموده و مجوز شروع به كار وي را صادر نمايد. ماده96ـ در عمليات دسترسي با طناب حضور تيم يا فرد نجات‌دهنده الزامي است. ماده97ـ عامل كار در ارتفاع بايد همواره داراي حداقل دو نقطه اتکاء يا تماس بوده و هر يک از نقاط اتكاء بايد بصورت مجزا به يک تکيه‌گاه ايمن متصل شده باشند. (شکل‌هاي 88 و 112 ) ماده98ـ استفاده بيش از يک نفر به صورت همزمان از يک طناب ممنوع است . فصل ششم ـ سامانه‌هاي متوقف‌کننده و محدودكننده سقوط ماده99ـ سامانه متوقف‌كننده از سقوط بايد داراي حداقل فاصله ايمن بوده و از اجزاء زير تشكيل شده باشد: (شکل‌هاي 65 تا 78 ) الف ـ طناب ايمني افقي و عمودي ب ـ لنيارد نگهدارنده ج ـ ابزار قفل شونده دـ کمربند حمايل بند کامل بدن هـ ـ شوك‌گير ماده100ـ سامانه متوقف‌كننده از سقوط بايد مطابق با شرايط زير تهيه و آماده شده و در اختيار بهره‌بردار قرار گيرد: الف ـ بصورت ايمن به نقطه تكيه‌گاهي متصل گرديده و نيروي 2000 كيلو گرمي را تحمل نمايد. بـ طناب ايمني افقي محكم بسته شده باشد. ج ـ طناب استاتيك حداكثر 2000 كيلوگرم بار وارده را تحمل نمايد. (شکل 106 ) ماده101ـ شخص ذيصلاح موظف است سامانه متوقف‌كننده از سقوط را قبل از هر شيفت كاري بازرسي و كنترل نموده و از ايمن بودن آن اطمينان حاصل نمايد. ماده102ـ در ارتفاع بيش از 2/1 متر، چنانچه سامانه متوقف‌كننده از سقوط مجهز به شوك‌گير نباشد اين سامانه بايد سطح شوك وارده را در شرايط سقوط به مقدار كمتر از 400 كيلوگرم كاهش دهد. ماده103ـ فواصل سقوط آزاد و سقوط ناشي از شوك‌گير در ارتفاع بيش از 2/1 متر، نبايد بيش از فاصله بين جايگاه کار و سطح مبنا باشد. ماده104ـ پس از وقوع سقوط بر روي شوك‌گير و در صورت استفاده از آن بايد اين ابزار از رده خارج شده و تعمير آن ممنوع است. ماده105ـ سامانه متوقف‌كننده از سقوط بايد داراي شرايط زير باشد: الف ـ مطابق با استانداردهاي معتبر در خصوص طناب ايمني عمودي و ريل‌ها ب ـ طنابها در قسمت پاييني بهم تابيده نشده باشند ج ـ بصورت ايمن به نقطه تكيه‌گاهي متصل گردد د ـ گره نداشته و لغزنده و روغني نباشد ه ـ براي ازدياد طول طناب، طنابها بهم گره زده نشوند وـ بوسيله پوشش هاي مناسب از لبه‌هاي برنده و تيز محافظت شود (105) زـ بوسيله رنگ‌بندي، طناب ايمني مشخص گردد. ح ـ به سطح ايمن زير ناحيه کاري کارگر متصل گردد. ماده106ـ استفاده همزمان افراد از طناب ايمني عمودي در سامانه متوقف‌كننده از سقوط ممنوع است. ماده107ـ در نصب طناب ايمني بايد حداقل فاصله ايمن تا سطح مبنا (2/1 متر + طول لنيارد نگهدارنده بيشترين ازدياد طول شوك‌گير+ 5/2 متر) در نظر گرفته شود. ماده108ـ ميزان شکم‌دهي طناب ايمني افقي در بين دو نقطه تكيه‌گاهي، نبايد بيش از 2/1 متر باشد. ماده109ـ طناب ايمني بايد به نقاط تکيه‌گاهي مناسب از سازه که حداقل قادر به تحمل نيروي 2200 کيلوگرمي مي‌باشد متصل گردد. ماده110ـ طناب نيمه استاتيك در سامانه متوقف‌كننده از سقوط بايد داراي شرايط زير باشد: الف ـ قطر طناب بايد حداقل 13 ميليمتر باشد. ب ـ مجهز به طناب پشتيبان عمودي براي حداقل هر 9 متر باشد. (شکل‌هاي 89 و 88 ) پ ـ حداكثر تغيير شكل هنگام كشيده شدن نبايد بيش از 40 ميليمتر به ازاء هر 9 متر طول باشد. ت ـ مجهز به پوشش حفاظتي مناسب كه طناب را از بريدن و ساييدگي محافظت نمايد. ث ـ مطابق با استانداردهاي معتبر باشد. ماده111ـ کمربند حمايل بند کامل بدن (هارنس) مورد استفاده در سيستمهاي متوقف‌کننده از سقوط بايد داراي حلقه سينه اي بوده و ابزار متوقف کننده سقوط به اين حلقه‌هاي سينه‌اي يا پشتي متصل گردد. (شکل 95 ) ماده112ـ کمربند حمايل بند کامل بدن (هارنس) مورد استفاده در سيستمهاي محدودکننده بايد داراي حلقه شکمي باشند. (شکل‌هاي 57 و 58 ) فصل هفتم ـ تور ايمني ماده113ـ هنگامي كه كارفرما تور ايمني را روي ناحيه كاري نصب مي‌كند بايد مطمئن باشد كه: (شکل 115) الف ـ تور ايمني حداقل 4/2 متر و حداكثر 6/4 متر پايين‌تر از ناحيه يا تراز كاري نصب شده باشد. ب ـ تور ايمني بايد 4/2 متر از هر طرف از كنارهاي ناحيه كاري بيشتر ادامه داشته باشد. تـ تور ايمني كه از چندين تور تشكيل مي‌شود بايد بصورت ايمن بهم متصل شده بطوري كه توانايي جذب نيروي برابر يا بزرگتر را داشته باشند. ماده114ـ در مواقعي كه افراد به تراز زيرين ناحيه كار دسترسي دارند و احتمال خطر سقوط مصالح روي سر آنها وجود دارد كارفرما مكلف است نسبت به نصب تور جمع‌آوري نخاله در زير منطقه كاري اقدام نمايد. (شکل 113 ) ماده 115ـ تور ايمني بايد بگونه‌اي نصب شود كه بين كارگر و تور هيچ مانعي وجود نداشته باشد. (شکل 115) فصل هشتم ـ بالابرهاي سيار ماده116ـ بالابرهاي سيار بايد داراي حداقل چهار چرخ و اهرم ترازكننده بوده و به مكانيزم قفل شونده و محدودكننده شعاع حركت بازو مجهز باشند. (شکل‌هاي 116 و 117 و 118 ) ماده117ـ بالابرهاي سيار بايد مجهز به حس‌گرهاي فعال وزن بار و گشتاور بوده تا در صورت افزايش وزن و نامتعادل شدن سكوي کار از ادامه كار و واژگوني دستگاه جلوگيري بعمل آورد. ماده118ـ بالابرهاي سيار بايد مجهز به پلكان ايمن براي رسيدن فرد به جايگاه كار باشد. ماده119ـ بالابرهاي سيار بايد مجهز به حس‌گرهاي محدودكننده ارتفاع بوده تا درصورت افزايش غيرمجاز ارتفاع سكوي کار از ادامه كار دستگاه جلوگيري بعمل آورد. ماده120ـ بالابرهاي سيار بايد به حس‌گرهاي فعال حركت روي سطح زمين مجهز بوده تا در صورت قرارگيري دستگاه در شيب بيش از حد مجاز، عمل نموده و از ادامه کار آن جلوگيري بعمل آورد. ماده121ـ بالابرهاي سيار بايد به دگمه‌هاي توقف اضطراري که در دو محل سكوي كار و كنار منبع تغذيه قرار مي‌گيرد مجهز باشد. ماده122ـ به منظور جلوگيري از واژگوني بالابرهاي سيار، كليه سيلندرهاي هيدروليك بايد به شيرهاي قفل‌كننده حفاظتي تجهيزگردد. ماده123ـ بالابرهاي سيار بايد مجهز به سيستم كنترل اضطراري باشد تا در مواقع قطع برق دستگاه يا از كار افتادن موتور و يا هر دو نسبت به جمع كردن دستگاه بصورت ايمن اقدام نمايد. ماده124ـ سيستم فرمان جك‌هاي دستگاه بالابرهاي سيار بايد مجهز به حس‌گر بوده تا در حالت بالابودن سكو، امكان جمع شدن جكها ميسر نگردد. ماده125ـ كارفرما مكلف است نسبت به تهيه دستورالعمل شركت سازنده براي اجراي نكات ايمني هنگام كار اقدام و آنرا در اختيار عامل كار در ارتفاع قرار دهد. ماده126ـ مجري كار با بالابر سيار بايد از تردد افراد متفرقه در حريم دستگاه جلوگيري نمايد. ماده127ـ هنگام كار در داخل سکوي بالابر سيار استفاده از هرگونه نردبان، زيرپايي و ساير موارد مشابه به منظور افزايش ارتفاع ممنوع مي‌باشد. ماده128ـ هـنگام جابجايي بالابرهاي سيار، نبايد فرد در سكوي بالابر مستقر شده باشد. ماده129ـ كارفرما مكلف است براي استفاده از بالابرهاي سيار ماشيني در مكانهاي پر تردد از سه نفر به شرح زير استفاده نمايد: الف ـ راه انداز دستگاه ب ـ فرد مستقر در جايگاه كار ج ـ پرچم‌دار يا كسي كه بايد در فاصله 150 متري قبل از خودروي مذكور مستقرشده و با علايم مناسب، سايرين را از توقف خودرو يا جايگاه كار مذكور مطلع نمايد. ماده130ـ بر روي بـدنه بالابرهاي سيار بايـد لوح شناسايي، دستور العمل‌هاي ايمني و علائم هـشداردهنده مـطابق با استاندارد بگـونه‌اي كه واضح و خـوانا باشد نصب گردد. ماده131ـ هنگام استقرار بالابر سيار، عامل كار در ارتفاع بايد براي تعادل دستگاه از جكهاي تعادلي، ترمز و گوه‌ي زير چرخ استفاده نمايد. ماده132ـ بالا رفتن و پائين آمدن از مهارها، ستون‌ها، بوم‌ها و مفاصل سكوي كار بالابر سيار ممنوع است. ماده133ـ استقرار بالابر سيار، در صورتي مجاز است که زير جکها از استحکام کافي برخوردار بوده و شيب مجاز سطح مبنا رعايت شده باشد. ماده134ـ استفاده از بالابر سيار به عنوان جرثقيل ممنوع است. ماده135ـ به استـناد مـواد 91 و 95 قـانون کار جمـهوري اسـلامي ايـران، مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه بر عهده کارفرماي کارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه بدليل عدم توجه کارفرما به الزامات قانوني، مکلف به جبران خسارات وارده مي‌باشد. اين آيين‌نامه مشتمل بر 8 فصل و 135 ماده و 3 تبصره مي‌باشد كه به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ10/8/1389 شوراي عالي حفاظت فني تهيه و در تاريخ 17/11/1389 به تصويب وزير کار و امور اجتماعي رسيده است. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي

(روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 28/9/90)

1390/10/3 شنبه
....
آيين‌نامه وسايل حفاظت فردي (03/10/90) 

 آيين‌نامه وسايل حفاظت فردي

 

  1. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي طي مصوبه‌اي به شرح زير اعلام نموده است:

هدف و دامنه شمول به منظور تاميـن و ارتقاء سطح ايمني و حفاظت نـيروي کار و همچنين صيانت نيروي انساني و منابع مادي کشور و در راستاي پيشرفت تکنولوژي و ايمن‌سازي محيط کارگاهها و به منظور پيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي، مقررات اين آيين‌نامه به استناد ماده 85 قانون جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده است. فصل اول ـ تعاريف وسيله حفاظت فردي: وسيله‌اي است که براي حذف تماس مستقيم با عوامل زيان‌آور محيط کار و تقليل اثرات مخاطره آميز در محل کار توسط فرد استفاده مي‌شود. گوشي حفاظتي: نوعي وسيله حفاظت شنوايي است که با قرارگيري در روي گوش و پوشاندن لاله آن از رسيدن امواج صوتي بالاتر از حد مجاز به گوش جلوگيري مي‌کند. پلاگ گوش: نوعي وسيله حفاظت شنوايي است که در داخل مجراي شنوايي قرار گرفته و با مسدود کردن آن از رسيدن امواج صوتي بالاتر از حدمجاز به پرده صماخ و انتقال آن به گوش داخلي جلوگيري مي‌کند. وسايل و تجهيزات حفاظت فردي كار در ارتفاع: وسايلي هستند كه به منظور پيشگيري از سقوط و يا كاهش عوارض و صدمات ناشي از سقوط كارگر از ارتفاع به كار مي‌رود. مانند كمربند ايمني مهار كل بدن(هارنس)، لنيارد، قلاب قفل‌شونده (كارابين)، انواع طناب تكيه‌گاهي، عملياتي، ديناميكي، استاتيكي و پشتيبان محافظ چشم: وسـيله حفاظت فردي است که چشـم را در برابر خـطرات زير محافظت مي‌نمايد: 1‌ـ برخورد اجسام سخت 2ـ تابش‌هاي نوري (با طول موج ۱/0 الي 100ميکرومتر) 3ـ فلزات مذاب و اجسام داغ 4ـ قطرات و پاشش مايعات 5 ـ ذرات گرد و غبار 6 ـ گازها 7ـ و هر نوع ترکيبي از اين مخاطرات عينک با تراز حفاظتي: محافظ چشمي است با عدسي‌هاي نصب شده درقاب، با محافظ جانبي يا بدون محافظ جانبي. عدسي و محافظ جانبي عينک معمولي بايد به گونه‌اي باشد که با ساچمه فولادي با قطر 6 ميلي متر و جرم 86/0 گرم با سرعت 45 متر بر ثانيه مقاومت مناسب را از خود نشان دهد. عينک با تراز ايمني: محافظ چشمي است كه بر روي صورت قرار گرفته و ناحية‌ چشم‌ها را كاملاً محصور مي‌کند. عدسي و محافظ جانبي عينک‌هاي ايمني بايد به گونه‌اي باشد که با ساچمه فولادي با قطر 6 ميلي متر و جرم 86/0 گرم با سرعت 120 متر بر ثانيه مقاومت مناسب را از خود نشان دهد. سپرهاي محافظ صورت: محافظي است که تمام صورت را پوشانده و از درجه ايمني بالايي برخوردار باشد. اين نوع سپر بايد به گونه‌اي باشد که با ساچمه فولادي با قطر ۶ ميليمتر و جرم 86/0 گرم با سرعت 190 متر بر ثانيه مقاومت مناسب از خود نشان مي‌دهد. فيلتر نوري: نوعي عدسي چشمي است كه براي كاهش تابش نورهاي فرودي در محدودة طول موجهاي مشخص به كار مي‌رود. شمارة درجه‌بندي: ويژگي‌هاي نور عبوري از فيلترهاي نوري توسط شمارة درجه‌بندي آنها مشخص مي‌شود. شمارة درجه‌بندي ترکيبي از کد عددي و شمارة تيرگي مي‌باشد که با يک خط تيره از يکديگر جدا شده‌اند. کد عددي نشان‌دهندة نوع فيلتر مي‌باشد. (جدول شماره 1 ضميمه) فيلتر جوشکاري: فيلتر مخصوصي است که براي حفاظت چشم در برابر درخشندگي (اشعه) خطرناک حاصل از جوشکاري و تابش کاهش‌يافته‌اي از اشعه ماوراء بنفش (UV) و مادون قرمز (IR) به کار مي رود. ماسک: ماسک وسيله محافظ دستگاه تنفس است که براي ايجاد فضايي محفوظ، با حداقل درز به روي صورت استفاده‌کننده به کار مي رود. ماسک کامل: پوششي است بر روي تمام صورت كه چشم، بيني، دهان و چانه را مي‌پوشاند. نيم ماسك: پوششي است مقابل صورت، كه دهان، بيني و چانه را مي‌پوشاند. ربع ماسك: پوششي است مقابل صورت كه فقط دهان و بيني را مي‌پوشاند. نيم فيلتر ماسك: ماسكي است كه كل يا قسمت اعظم آن را فيلتر تشكيل مي‌دهد و دهان و بيني و در حد امكان چانه را نيز مي‌پوشاند. فيلتر ويژه: فيلتر مخصوصي است که در محيط‌هاي داراي اکسيدهاي نيتروژن و جيوه استفاده مي‌گردد. فيلتر: قسمتي از دستگاه محافظ تنفسي است كه قابل تعويض بوده و از آن براي فيلتراسيون (پالايش) هواي محيط استفاده مي‌شود. فيلترهاي ذره‌اي: فيلترهايي هستند كه از آنها در محيط‌هاي گرد و غباردار و ذرات جامد و مايع معلق در هوا استفاده مي‌شود. فيلترهاي گازي: فيلترهايي هستند كه در محيط‌هاي گازي استفاده مي‌شوند و جذب‌كننده گازها و بخارها هستند. سرپنجة ايمني: سرپنجه‌اي که پا را در برابر ضربه‌هايي با انرژي برخوردي حداقل 200 ژول محافظت مي‌كند. سرپنجه حفاظتي: سرپنجه‌‌اي که پا را در برابر ضربه‌هايي با انرژي برخوردي 100 تا 200 ژول محافظت مي‌كند. کلاه ايمني: كلاهي است كه از قسمت‌هاي بالاي سر در مقابل صدمه محافظت مي‌كند. دستکـش ايمني و بازوبند: وسايل حفاظت فردي هستند که بر حسب انواع آن، مي‌تـواند انگشـتان دسـت تا بالاي بازو را در مقابل عـوامل زيـان‌آور محيـط کار محافظت نمايد. گتر: نوعي وسيلـه حفاظت فردي است که حدفاصل فضاي خالي بين لبه شلوار تا روي کفش را مي‌پوشـاند و بستـه به نوع فعاليـت از جـنس و انـدازه‌هاي مخـتلف تهيه مي‌شود. فصل دوم ـ مقررات عمومي ماده1ـ به منظور انتخاب وسايل حفاظت فردي متناسب با نوع کار، کارفرما مکلف به شناسايي و ارزيابي شرايط محيط کار براي تشخيص و کنترل خطرات مي‌باشد. ماده2ـ کارفرما مکلف است وسايل حفاظت فردي متناسب با نوع و محيط کار و مخـاطرات احتمالي را به تعداد کافي تهيـه و به صورت رايگـان در اخـتيار کارگران قرار دهد. ماده3ـ کارفرما مکلف است کاربرد صحيح و مراقبت از وسايل حفاظت فردي را به کارگران آموزش دهد. ماده4ـ کارفـرما مکلف اسـت وسايل حـفاظت فـردي را در شـرايط مطـلوب نگهداري نموده، و در جايي قرار دهد که دسترسي سريع به آنها امکان‌پذير باشد. ماده5 ـ کارفرما مکلف به جمع‌آوري و معدوم نمودن وسايل حفاظت فردي معيوب، مستهلک و يا تاريخ مصرف گذشته مي‌باشد. ماده6 ـ کارفرما بايد بر استفاده صحيح کارگران از وسايل حفاظت فردي نظارت کامل داشته باشد. ماده7ـ کارفرما مکلف است کليه اطلاعات مربوط به وسايل حفاظت فردي را اعم از نوع وسايل، زمان تحويل، مکان مورد استفاده و عيوب احتمالي ناشي از مصرف را ثبت و نگهداري نمايد. ماده8 ـ کارگر موظف است با توجه به آموزش‌هاي ارائه شده از وسايل حفاظت فردي خود مراقبت، نظافت و استفاده صحيح نمايد. عدم رعايت موارد مذکور قصور در انجام وظيفه محسوب مي‌شود. ماده9ـ کارگر موظف است در صورت مشاهده هرگونه نقص و يا ايراد در وسيله حفاظت فردي مراتب را به سرپرست مربوطه گزارش دهد. ماده10ـ در اجراي ماده 90 قانون کار جمهوري اسلامي ايران، وسايل حفاظت فردي مورد استفاده در کارگاه‌ها بايد مطابق با استاندارد ملي يا ساير استانداردهاي مورد قبول که به تائيد وزارت کار و امور اجتماعي و بر حسب مورد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي رسيده است، باشد. ماده11ـ وسايل حفاظت فردي بايد عاري از هرگونه لبه تيز، زائده، شکستگي و يا ديگر عيوب باشد. ماده12ـ جنس کليه وسايل حفاظت فردي بايد به گونه‌اي باشد که شرايط محيطي تغييري در خصوصيات و کارايي آنها ايجاد نکند. ماده13ـ جنس آن دسته از وسايل حفاظت فردي که در تماس مستقيم با پوست بدن هستند بايد به گونه‌اي باشد که موجب تحريک و حساسيت پوست نگردد. ماده14ـ وسايل حفاظت فردي که در اختيار کارگران قرار مي‌گيرد بايد متناسب با نوع کار بوده و سالم، بهداشتي، تميز، کامل و آماده استفاده باشد. ماده15ـ اطلاعات مشروحه ذيل مي‌بايست بر روي تمامي وسايل حفاظت فردي به گونه‌اي پايدار، نشانه‌گذاري گردد و به وضوح قابل رويت باشد: الف ـ نام يا علامت مشخصة كارخانة سازنده ب ـ نام کشور سازنده ج ـ سال و ماه ساخت و در صورت نياز تاريخ انقضاء دـ نوع کاربرد هـ ـ استانداردي که بر اساس آن ساخته شده است وـ شماره و تاريخ تاييديه وزارت کار و امور اجتماعي يا حسب مورد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي ماده16ـ روش استفاده و يا هر نوع اطلاعات مورد نياز مصرف‌کننده وسايل حفاظت فردي مي بايست به همراه محصول ارائه گردد. ماده17ـ وسايل حفاظت فردي بايد براحتي قابل استفاده بوده و ضمن تامين ايمني کامل نبايد مانع انجام کار گردد. ماده18ـ در محيط‌هايي که به لحاظ تجمع بارهاي الکتريسيته ساکن احتمال اشتعال و يا انفجار وجود دارد، استفاده از وسايل حفاظت فردي ضدالکتريسيته ساکن الزامي است. ماده19ـ براي رعايت اصول بهداشتي، استفاده از وسايل حفاظت فردي به صورت مشترک ممنوع است. فصل سوم ـ مقررات اختصاصي عينک: ماده20ـ استفاده از عينک‌هاي با تراز حفاظتي براي کارگراني که احتمال خطر برخورد اجسام به چشم آنها زياد است، ممنوع بوده و بايد از عينک‌هايي با تراز ايمني استفاده شود. ماده21ـ شماره‌هاي درجه‌بندي و تيرگي فيلترهاي محافظ چشم مربوط به انواع جوشکاري، برشکاري، ريخته‌گري و شيشه و بلورسازي بايد بر اساس جداول استاندارد مربوط به اشعه‌ها انتخاب شود. (جداول شماره 1 الي 6 ضميمه) ماده22ـ انتـخاب شـماره تيرگي فيلـترها بايد بر اساس نور محـيط باشـد تا نيازي به نزديک شدن بيش از حد کارگر به منطقه کار و در نتيجه استنشاق گازهاي مضر نباشد. ماده23ـ عدسي چشمي بايد از هر گونه نقص، حباب‌هاي هوا، خراشيدگي، فرورفتگي، علامت‌هاي قالب‌ريزي‌شده، تحدب و تقعر، حرکت موجي يا ناخالصي‌هاي واردشده در عدسي که احتمال ضعف بينايي را در استفاده از آن به وجود مي آورد، عاري باشد. ماده24ـ عيـنک حــفاظتي بايد سبک و محکم بوده، کاملاً روي صورت قرار گيـرد و در صورت لزوم به حفاظ هاي جانبي مجهز شود. ماده25ـ قاب عينک‌هاي حفاظتي براي کارگراني که در معرض باد و يا گرد و غبار هستند، بايد مقاوم، قابل انعطاف و ضدحساسيت بوده و کاملاً با صورت کارگر مطابقت داشته باشد. ماده26ـ عينک‌هاي حفاظتي براي کارگراني که با فلزات مذاب کار مي‌کنند، بايد در برابر حرارت مقاوم باشد. ماده 27ـ جنس قاب عينک‌هاي حــفاظتي براي کارگراني که با مايـعات خورنده و گازهاي خطرناک کار مي‌کنند، بايد نرم، قابل انعطاف و مقاوم در برابر مايعات و گازهاي مذکور باشد. به نحوي که از نفوذ آنها به داخل چشم جلوگيري نمايد. ماده28ـ براي کارگراني که داراي نقص بينايي بوده و از عينک‌هاي طبي استفاده مي‌کنند بايد از عينک‌هايي استفاده نمايند که ضمن تامين بينايي کامل کارگر، شرايط ايمني لازم را نيز براي آنان فراهم نمايد. کلاه ايمني: ماده29ـ کلاه ايمني بايد از مواد مقاوم در برابر احتراق ساخته شده و در برابر ضربه و نفوذ اجسام تيز و برنده از مقاومت کافي برخوردار باشد و نيز براي افراد برقكار بايد عايق در برابر الكتريسيته باشد. ماده30ـ وسايل جانبي که بر روي کلاه ايمني نصب مي‌شود، بايد ايمن بوده و از نظر وزن و جايگيري اصول و موازين ايمني رعايت گردند. ماده31ـ استفاده از قطعات فلزي در داخل پوسته کلاه ايمني ممنوع مي‌باشد.  ماده32ـ بايد به محض مشاهده علائم فرسودگي در تجهيزات داخلي کلاه ايمني، آنها تعويض گردند. ماده33ـ لبه جلويي کلاه ايمنـي نبايد مانع ديد اطراف و يا استفاده از عينك شود. ماده34ـ وزن كلاه ايمني به انضمام کلاف آن بايد حداکثر 400 گرم بوده و در صورت اضافه شدن وسايل جانبي (لامپ، سپر محافظ صورت، بند چرمي چانه و غيره) نبايد از 430 گرم بيشترشود. ماسک: ماده35ـ وسايل محافظ دستگاه تنفسي بايد به گونه‌اي روي صورت قرار گيرند که هيچ گونه منفذي براي نفوذ گازها و ذرات گرد و غبار وجود نداشته باشد. ماده36ـ شستشو و ضدعفوني نمودن ماسک‌ها فقط با رعايت دستور العمل‌ها و توصيه شرکت سازنده و همچنين رعايت اصول ايمني مجاز است. ماده37ـ مواد تشکيل‌دهنده نيم فيلتر ماسك‌ها بايد از جنسي باشد که در هنگام تنفس ذرات آن جدا نگردد. ماده38ـ عدسي چشمي بايد به گونه‌اي بر روي ماسك کامل نصب شود که از نفوذ گاز ممانعت بعمل آورد. ماده39ـ عدسي چشمي ماسک کامل بايد ميدان ديد مناسب و کافي را تامين نموده و باعث ايجاد اختلال در ديد نشود. ماده40ـ روي بدنه ماسك بايد حداقل يك دريچه بازدم براي خروج گازهاي تنفسي وجود داشته باشد. ماده41ـ استفاده از فيلترهايي که به دريچه دم مجهز مي‌باشند بر روي ماسک‌هاي داراي دريچه دم ممنوع است. ماده42ـ اتصال بين فيلتر و بدنه ماسك بايد محكم و بدون منفذ بوده و فيلتر آن به سادگي قابل تعويض باشد. ماده43ـ حداکثر وزن فيلتر همراه با نيم‌ماسک نبايد از 300 گرم بيشتر و حداکثر وزن فيلتر همراه با ماسک نبايد از 500 گرم بيشتر شود. ماده44ـ فيلتر بايد در برابر دما، رطوبت و مواد فاسدكننده مقاوم و مستحكم باشد و لايه‌هاي مياني آن در برابر مواد خورنده مقاوم بوده و همچنين ذرات آن براي استفاده‌کننده مضر نباشد. ماده45ـ نوع فيلتر بکار رفته در انواع ماسک‌ها بايد متناسب با نوع کار و شرايط محيطي و آلاينده‌هاي محيط کار باشد.(جدول شماره 7 ضميمه) ماده46ـ درج تاريخ توليد و انقضاء برروي ماسک و فيلترهاي آن الزامي بوده و براي فيلترهاي ويژه (اکسيدهاي نيتروژن ـ جيوه) بايد مدت زمان استفاده و نوع کاربرد نيز درج گردد. ماده47ـ در محيط‌هايي که ميزان اکسيژن موجود در هوا کمتر از حد مجاز باشد کارگران بايد از ماسک‌ها و تجهيزات هوارسان متناسب با نوع فعاليت و با توجه به دسـتورالعمل‌ها و توصيـه‌هاي شركت سازنـده و همـچنين رعايت اصـول ايمني استفاده نمايند. کفش ايمني: ماده48ـ کارگراني که احتمال سقوط اجسام سنگين روي انگشتان پاي آن‌ها وجود دارد، بايد از کفش يا چکمه با سرپنجه ايمني استفاده نمايند. ماده49ـ کارگراني که با مواد خورنده سروکار دارند، بايد ازکفش‌هاي لاستيکي يا جنس مقاوم در برابر اين مواد استفاده کنند. ماده50 ـ کفش‌هاي کارگراني که با فلزات مذاب، مواد داغ و خورنده کار مي‌کنند، بايد مقاوم بوده و لبه کفش براي جلوگيري از نفوذ مواد مذکور به داخل آن کاملاً به پا و قوزک پا چسبيده و فاقد سوراخ بند کفش باشد. ماده51 ـ کفش‌هاي مورد استفاده در عمليات برق بايد نارسانا و فاقد هر گونه قطعه فلزي بوده، همچنين داراي زبانه متصل به دو طرف کفش و ساق بلند باشد. ماده52 ـ در محيط‌هايي که احتمال بروز جرقه الکتريکي وجود دارد، کفش‌هاي کارگران بايد فاقد هر نوع قطعه فلزي باشد. ماده53 ـ در محيط‌هايي که احتمال نفوذ اجسام تيز و برنده به کف پا وجود دارد کارگران مي‌بايست از کفش‌هاي مخصوص که در زيره آن ورقه فلزي مقاوم به کار رفته استفاده نمايند. محافظ گوش: ماده 54 ـ پلاگ بايد به گونه‌اي باشد که به سهولت و بدون آسيب در مجراي گوش خارجي قرار گرفته، آن را بپوشاند و به راحتي از گوش خارج نشود. ماده55 ـ رعايت مسائل بهداشتي پلاگ‌ها الزامي بوده و در زمان عدم استفاده بايد در محفظه مخصوصي نگهداري شوند. ماده56 ـ گوشي حفاظتي بايد کاملا لاله گوش را پوشانده، از مواد جاذب صدا ساخته شده و در تماس مستقيم با پوست ايجاد عرق و حساسيت نکند. ماده57 ـ طول باند اتصالي گوشي حفاظتي بايد متغير و قابل‌انطباق با وضعيت سر باشد. ماده58 ـ قابليت ارتجاعي گوشي حفاظتي بايد به حدي باشد که از ايجاد هر نوع فشار يا ناراحتي براي سر جلوگيري نمايد. ماده59 ـ بخش‌هاي فلزي گوشي حفاظتي بايد در برابر اکسيدشدن مقاوم بوده و قابل ضدعفوني کردن باشد. دستکش حفاظتي ماده60 ـ دستکش‌هاي حفاظتي بايد متناسب با خطرات احتمالي ناشي از کار انتخاب شوند. ماده61 ـ استفاده از دستکش حفاظتي براي کارهايي که احتمال درگيري آن با قطعات متحرک ماشين‌آلات وجود دارد، ممنوع است. ماده62 ـ کارگراني که با برق سر و کار دارند، بايد از دستکش‌هاي عايق الکتريسيته متناسب با جريان و ولتاژ الکتريکي مصرفي استفاده نمايند. ماده63 ـ بازوبند بايد به گونه‌اي باشد که ضمن قرارگيري و تثبيت در محل خود، حفاظت يکپارچه را براي دست فراهم نمايد. ماده64 ـ بازوبند و ساق دستکش بايد حداقل به اندازه 8 ميلي‌متر همپوشاني داشته باشند. ماده 65 ـ نشانه‌گذاري دستکش‌ها بايد علاوه بر مشخصات مشترک همه وسايل حفاظت فردي شامل موارد زير باشد: الف ـ اندازه (Size) ب ـ حداکثر دما در مواردي که دماي مجاز براي تميز کردن دستکش زير °C 82 است. ماده66 ـ اندازه، جنس و شکل دستکش بايد به گونه‌اي باشد که ضمن تامين راحتي انگشتان، حرکت آنها به سادگي امکان‌پذير باشد. لباس کار: ماده67 ـ لباس کار کارگراني که احتمال درگيري آنها با قطعات متحرک ماشين‌آلات وجود دارد، بايد کاملا بسته، فاقد شکاف، چين خوردگي، پليسه، لبه برگردان، درز و يا موارد مشابه باشد. ماده68 ـ آويزان کردن زنجير، ساعت، کليد و نظاير آنها و نيز استفاده از شال گردن و موارد مشابه روي لباس کار اکيداً ممنوع است. ماده69 ـ قسـمت انتهايي و آزاد پوشـش سر کـارگران زن کـه با ماشيـن‌آلات دوار و يا در مجاورت آنها مشغـول به کار مي باشـند بايستي بطور کامـل داخل لباس کار قرار گيرد. ماده70ـ لبـاس کار بايد ضمن تامين حفاظت کافي، راحت، سبک و متناسب با بدن باشد. ماده71ـ قسمت‌هايي از لباس کار که در تماس با بدن کارگر مي‌باشد، بايد فاقد زبري، لبه‌هاي تيز و برجسته باشد تا از تحريک پوست و يا هرگونه عوارض ديگر جلوگيري بعمل آورد. ماده72ـ جهت نشانه‌گذاري لباس کار براي مشخص شدن نوع حفاظت ايجادشده، بايد از علايم تصويري مربوط به آن استفاده گردد.(جدول شماره 8 ضميمه) ماده73ـ لباس کار جوشکاري بايد در برابر پرتاب ذرات داغ فلزي حاصل از جوشکاري يا برشکاري مقاوم باشد. ماده74ـ لباس کار جوشکاران و برق‌کاران بايد از جنس نارسانا بوده و فاقد قطعات فلزي از قبيل دکمه، زيپ و موارد مشابه باشد. ماده75ـ لباس کار بايد حتي‌الامکان فاقد جيب بوده و در صورت نياز داراي در جيب باشد. پيش بند: ماده76ـ استفاده از پيش‌بند در مجاورت قطعات دوار و متحرک ماشين‌ها ممنوع است و در صورتيکه نوع کار اقتضاء نمايد که حتما از پيش‌بند استفاده شود بايد فاقد جيب، درز، بند جلو و قسمت‌هاي آويزان بوده و به بدن بچسبد. ماده77ـ پيش‌بندهاي محافظ در برابر شعله، جرقه و فلزات مذاب، بايد تمام سينه را پوشانده و از جنس مقاوم در برابر شعله تهيه شود. ماده78ـ پيش‌بند مورد استفاده براي کار با اسيدها، مواد قليايي و ساير مواد خورنده، بايد تمام سينه را پوشانده و از جنس مقاوم در برابر آن مواد تهيه شود. وسايل و تجهيزات حفاظت فردي كار در ارتفاع: ماده79ـ براي انجام هر گونه عمليات در ارتفاع، علاوه بر تامين جايگاه کار ايمن، استفاده از وسايل و تجهيزات حفاظت فردي كار در ارتفاع الزامي است. ماده80 ـ وسايل و تجهيزات حفاظت فردي كار در ارتفاع بايد با در نظر گرفتن نوع کار، شرايط محيطي، وزن شخص، ارتفاع و ديگر عوامل انتخاب شود. ماده81 ـ استفاده از شوك‌گير در وسايل و تجهيزات حفاظت فردي كار در ارتفاع که در اثر سقوط آزاد شخص، امکان وارد آمدن فشار زيادي به بدن وي وجود دارد، الزامي است. ماده82 ـ استفاده از ميخ پرچ براي اتصال اجزاي انواع كمربند ايمني و هارنس ممنوع است. ماده83 ـ قبل از استفاده از وسايل و تجهيزات حفاظت فردي كار در ارتفاع بايستي از سـالم بودن اجزاي آن اطمـينان حاصل نموده و در صـورت نياز، اجزاي آسيـب‌ديده تعويض گردد. ماده84 ـ هنگام استفاده از طناب ايمني، حداکثر جابجايي عمودي در زمان سقوط فرد نبايد بيش از يک متر باشد. ماده85 ـ طناب‌هاي ايمني بايد با آب و مواد شوينده ضعيف شسته شده و توسط جريان هوا خشک شوند. فصل چهارم ـ ساير مقررات ماده۸۶ ـ سپر محافظ صورت بايد کاملا شفاف بوده و به گونه‌اي باشد که ميدان ديد لازم را تامين نمايد. ماده87 ـ در موقع کار بر فراز يا در نزديکي آب و موقعي که خطر غرق شدن وجود دارد بايد از جليقه‌هاي نجات استفاده شود. ماده88 ـ کارگراني که در مواجه با خطر پرتوهاي يون‌ساز مي‌باشند بايد از وسايل حفاظت فردي مناسب، مطابق آيين‌نامه و مقررات حفاظت در مقابل خطر پرتوهاي يون‌ساز استفاده نمايند. ماده89 ـ کارگراني که داراي موهاي بلند بوده و با ماشين‌آلات کار مي‌کنند و يا در جوار آن مشغول کار هستند بايد به وسيله سربند و يا وسيله حفاظتي ديگري موهاي سر خود را کاملا بپوشانند. ماده90ـ به منظور محافظت قسمت‌هاي پاييني ساق پاي کارگراني که در معرض پاشش فلزات مذاب يا جرقه‌هاي جوشکاري قرار دارند بايد از گتر حفاظتي مناسب استفاده گردد. ماده91ـ کليه واردکنـندگان، توليدکننـدگان، فروشنـدگان، عرضه‌کـنندگان وسايل حفاظت فردي و همچنين كارفرمايان مکلف به رعايت موارد حفاظت فني و ايمني مي‌باشند. ماده92ـ باستناد مواد 91 و 95 مسئوليت رعايت مقررات اين آيين‌نامه بر عهده کارفرماي کارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دليل عدم توجه کارفرما به الزامات قانوني، مکلف به جبران خسارت وارده به زيان‌ديدگان مي‌باشد. اين آيين‌نامه مشتمل بر 4 فصل و 92 ماده به اسـتناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 13/10/1389 شوراي عالي حفاظت فني تدوين و در تاريخ 21/3/1390 به تصويب وزير کار و امور اجتماعي رسيده است. آيين‌نامه مذکور جايگزين آيين‌نامه وسايل حفاظت انفرادي مصوب 21/12/1340 شوراي عالي حفاطت فني مي‌باشد. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي 

                                                 (روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 28/9/90)

 

1390/10/3 شنبه
....
آئين‌نامه نحوه تشكيل و فعاليت دفاتر مشاوره فني طبقه‌بندي مشاغل كارگري (28/09/89) 

آئين‌نامه نحوه تشكيل و فعاليت دفاتر مشاوره فني طبقه‌بندي مشاغل كارگري

مقدمه براي اولين بار در قانون كار مصوب 1337 به اجراي طبقه‌بندي مشاغل كارگري اشاره شده بود كه به علت عدم پيش‌بيني مكانيسم اجرايي مؤثر، منجر به اجراي طبقه‌بندي مشاغل در مورد مشمولين قانون كار نگرديد از اينرو نسبت به تدوين و تصويب قانون جامعتري جدا از قانون كار تحت عنوان ماده واحده راجع به اجراي طبقه‌بندي مشاغل شامل يك ماده و 5 تبصره اقدام گرديد كه تصويب قانون مذكور راه را براي اجراي طبقه‌بندي مشاغل باز نمود در تبصره يك قانون ماده واحده مصوب 7/12/1352 پيش‌بيني گرديد كه تهيه طرحهاي طبقه‌بندي مشاغل بايستي توسط دفاتر مشاوره فني طبقه‌بندي صورت گرفته و چگونگي نظارت بر كار آنان توسط شوراي عالي كار تعيين گردد. شوراي عالي كار البته مصوباتي درخصوص نحوه فعاليت اين دفاتر تهيه نموده بود لكن با تجديدنظر در مصوبات قبلي در تاريخ يكم مهرماه سال 1369 آئين‌نامه جامعتري را كه توسط اداره كل نظارت بر نظام‌هاي جبران خدمت (اداره كل مزد و بهره‌وري) تهيه شده بود، تصويب نمود كه اين آئين‌نامه اكنون مورداجرا مي‌باشد. بدليل رويكردهاي جديد وزارت كار و امور اجتماعي و تجربيات حاصل از اجراي آئين‌نامه مذكور و نيز لزوم اعمال تبصره2 ماده49 قانون كار نسبت به اصلاح آئين‌نامه اقدام گرديد. آئين‌نامه پيشنهادي با در نظر گرفتن تبصره2 ماده49 قانون كار مبني بر لزوم تائيد صلاحيت افراد و مؤسسات توسط وزارت كار و امور اجتماعي در موقع صدور مجوز فعاليت در زمينه طبقه‌بندي مشاغل و نيز با توجه به تبصره يك ماده واحده فوق‌الذكر (اعتبار قانوني ماده واحده طبق نظر دفتر حقوقي به شماره نامه 56755 مورخ 18/4/1373 و مشاور حقوقي وزارت متبوع به شماره نامه 56816 مورخ 8/6/1388 و با توجه به رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري درخصوص دادنامه شماره 252259 مورخ 17/4/1386 به قوت خود باقي مي‌ماند). مبني بر لزوم نظارت بر فعاليت دفاتر مشاوره فني پس از اخذ مجوز و فعاليت آنان بنحوي تنظيم شده است كه تأمين‌كننده هر دو قانون بوده و نظارت كامل بر فعاليت‌هاي دفاتر از نظر تشكيل و نحوه فعاليت آنان باشد و نيز نحوه نظارت بر فعاليت آنان پس از تأسيس و تصويب آئين‌نامه پيشنهادي توسط شوراي عالي كار انجام خواهدگرديد. در اجراي تبصره2 ماده 49 قانون كار و تبصره يك قانون ماده واحده اجراي طبقه‌بندي مشاغل مبني بر لزوم تعيين صلاحيت افراد و مؤسسات جهت فعاليت در زمينه طبقه‌بندي مشاغل به صورت تأسيس دفاتر مشاوره فني و نيز نظارت بر كار آنان به موجب مفاد اين آئين‌نامه خواهدبود. تعاريف: كارشناس يا كارشناسان: منظور فرد يا افرادي هستند كه صلاحيت فني و تخصصي آنها طبق ضوابط اين آئين‌نامه بعنوان كارشناس طرح طبقه‌بندي مشاغل تائيد گرديده است. موسسات: منظور از موسسات در آئين‌نامه واحدهايي مي‌باشند كه طبق ماده3 اين آئين‌نامه مشخص گرديده و مي‌تواند نسبت به اخذ مجوز و تاسيس دفاتر مشاوره فني طبقه‌بندي مشاغل اقدام نمايند. دفتر يا دفاتر: منظور دفاتر مشاوره فني طبقه‌بندي مشاغل كارگري موضوع اين آئين‌نامه مي‌باشند. اداره كل: منظور اداره كل نظارت بر نظام‌هاي جبران خدمت مي‌باشد. واحدهاي تابعه: منظور سازمان‌ها يا ادارات كل كار و امور اجتماعي استان‌ها مي‌باشند. مجوز: منظور از مجوز پروانه كاري است كه براي مؤسسات و يا كارشناسان طبقه‌بندي مشاغل جهت تأسيس دفتر يا دفاتر در زمينه طبقه‌بندي مشاغل در مدت زمان معين صادر مي‌گردد. كارآموز: منظور از كارآموز در اين آئين‌نامه فردي است كه در آزمون كتبي و مصاحبه براي اخذ مجوز كارشناسي طبقه‌بندي مشاغل موفقيت حاصل نموده است و از طرف اداره كل براي انجام كار عملي به يكي از دفاتر مشاوره فني براي همكاري در تهيه طرح طبقه‌بندي معرفي شده است. فصل اول ـ كليات ماده1ـ افراد يا موسسات مي‌توانند با اخذ مجوز طبق ضوابط اين آئين‌نامه نسبت به تأسيس و تشكيل دفاتر مشاوره فني جهت تهيه طرح‌هاي طبقه‌بندي مشاغل براي كارگاه‌هاي مشمول قانون كار اقدام نمايند. ماده2ـ صدور مجوز تاسيس و تشكيل دفاتر براي افراد حقيقي مستلزم آن است كه صلاحيت فني وتخصصي آنان براي انجام امور طراحي طبقه‌بندي مشاغل براساس مفاد اين آئين‌نامه به عنوان كارشناس طبقه‌بندي مشاغل مورد تائيد قرار گيرد و در مورد موسسات صدور مجوز تاسيس دفتر مستلزم معرفي كارشناس يا كارشناسان طبقه‌بندي مشاغل خواهدبود. ماده3ـ منظور از موسسات موضوع ماده يك، موسسات زير كه اختصاراً در اين آئين‌نامه موسسات مجاز ناميده مي‌شـوند، مي‌باشد كه اين موسسات مي‌توانـند با تاسيس دفتر امور طراحي طبقه‌بندي مشاغل كارگاه‌ها را انجام دهند. الف ـ موسسات خصوصي كه بر طبق قانون تجارت به ثبت رسيده و انجام امور طراحي طبقه‌بندي مشاغل جزو وظايف اصلي آنان باشد. ب ـ دفاتر مهندسين مشاور مديريت مورد تائيد سازمان مديريت و برنامه. ج ـ موسسات دولتي يا وابسته به دولت، موسسات عمومي (شهرداري‌ها ـ سازمان تامين اجتماعي و....)، نهادها و..... كه در قانون تاسيس آن‌ها انجام امور طبقه‌بندي مشاغل كارگاه‌ها پيش‌بيني شده باشد. تبصره1ـ كارشناساني كه بخواهند با موسسات موضوع اين ماده در امر طراحي طبقه‌بندي مشاغل همكاري نمايند مجوز آنان مادام كه با موسسات مذكور همكاري داشته باشند اخذ و ضبط گرديده و همزمان با فعاليت در اين موسسات، مستقلاً مجاز به فعاليت نخواهندبود. تبصره2ـ تشكلات كارگري و كارفرمايي (كانون عالي كارفرمايي، كانون عالي شوراي اسلامي كار و مجمع عالي نمايندگان كارگران كشور) نيز مي‌توانند با رعايت ضوابط اين آئين‌نامه نسبت به اخذ مجوز دفتر مشاوره فني اقدام نمايند. ماده4ـ به منظور نظارت بر حُسن اجراي اين آئين‌نامه و انجام وظايفي كه در اين آئين‌نامه مقررشده هياتي متشكل از افراد زير در وزارت كار و امور اجتماعي تشكيل مي‌شود: ـ معاونت روابط كار وزارت كار و امور اجتماعي ـ مديركل نظارت بر نظام‌هاي جبران خدمت وزارت كار و اموراجتماعي ـ مديركل تنظيم و نظارت بر روابط كار وزارت كار و امور اجتماعي ـ مديركل دفتر حقوقي وزارت كار و امور اجتماعي ـ يك نفر نماينده كارگر با انتخاب و معرفي از طرف شوراي عالي كار ـ يك نفر نماينده كارفرما با انتخاب و معرفي از طرف شوراي عالي كار ـ يك نفر نماينده دولت با انتخاب و معرفي از طرف شوراي عالي كار ـ يك نـفر كارشناس مجرب طبقـه‌بندي مشاغل وزارت كار بنـا به پيـشنهاد مديركل نظارت بر نظام‌هاي جبران خدمت و تائيد معاونت روابط كار به عنوان عضو و دبير هيات هيئت نسبت به موارد زير اقدام و اتخاذ تصميم مي‌نمايد: الف: بررسي و تائيد صلاحيت و يا رد صلاحيت داوطلبان كارشناسي موضوع ماده2. ب: رسيدگي به نحوه عملكرد و تخلفات كارشناسان و دفاتر از مقررات اين آئين‌نامه با توجه به آراي هيئت‌هاي استاني موضوع ماده19. ج: بررسي پيشنهادات واصله از اداره كل راجع به تغيير در مفاد آئين‌نامه و در صورت تائيد هيئت پيشنهاد به شوراي عالي كار. د: تصميم‌گيري درخصوص برگزاري آزمون و صدور گواهينامه توسط اداره كل براي متقاضيان دفاتر مشاوره فني. هـ : تصويب دستورالعمل ارزيابي عملكرد و نحوه فعاليت دفاتر مشاوره فني تدوين‌شده توسط اداره كل. و: تصميم‌گيري درخصوص تعيين اولويت شركت‌كنندگان از نظر قبولي در آزمون براي تاسيس دفتر در استان‌هاي كشور با توجه به نياز هر استان. فصل دوم ـ در تشكيل و فعاليت دفاتر مشاوره فني ماده5 ـ دفاتر موضوع اين آئين‌نامه بايستي داراي مكان مشخصي كه اقامتگاه قانوني آنان محسوب مي‌شود، بوده و نيز امكاناتي نظير خط تلفن ثابت و دورنگار داشته باشند. تبصره ـ هرگونه تغيير و تحول در مكان دفاتر مشاوره فني بايستي ظرف مدت15 روز به اطلاع واحدهاي تابعه استاني و اداره كل برسد. (فرم شماره1) ماده6 ـ مسئوليت قانوني دفاتر با افراد و موسساتي است كه مجوز به نام آنان صادر مي‌شود و در صورتيكه صاحبان مجوز دو يا چند نفر باشند متضامناً مسئول خواهندبود. تبصره ـ مجوز دفتر مشاوره فني قابل انتقال به غير نيست. ماده7ـ دفاتر مي‌توانند از خدمات ساير كارشناسان كه صلاحيت آنان به تائيد رسيده است با جلب همكاري آنان در تهيه و طراحي طبقه‌بندي مشاغل و با اخذ نظر از واحدهاي تابعه استاني و موافقت اداره كل استفاده نمايند. اين قبيل كارشناسان مادام كه با دفاتر مشاوره فني ديگري همكاري دارند خود مجاز به تنظيم قرارداد تهيه طرح نبوده لاكن مي‌بايست مسئوليت تهيه طرح را در چارچوب سهميه خود برعهده داشته و نام آنان بعنوان كارشناس مجري طرح بايستي در قراردادهاي تهيه طرح قيد گردد و همكاري لازم را با دفتر ذيربط بعمل آورند. استفاده از سهميه تعداد مشاغل اين كارشناسان با رعايت ماده 12 اين آئين‌نامه صورت خواهدگرفت. تبصره1ـ دفاتر مشاوره فني موظف مي‌باشند كه مشخصات كارشناساني كه با آنان همكاري مي‌نمايند در فرمي كه از سوي اداره كل تنظيم مي‌گردد قيد و به واحدهاي تابعه ذيربط اعلام نمايند. (فرم شماره2) تبصره2ـ هرگونه تغيير در تعداد كارشناسان شاغل دردفاتر مشاوره فني بايد به اطلاع اداره كل يا واحدهاي استاني برسد.(فرم شماره2) ماده8 ـ كليه دفاتر موضوع ماده1 و نيز موسسات مجاز موضوع ماده3 بايستي در چارچوب نظام طبقه‌بندي مشاغل مصوب وزارت كار و اموراجتماعي و آئين‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هاي مربوط اقدام و با اداره كل و واحدهاي تابعه استاني در كليه زمينه‌هاي مرتبط با طبقه‌بندي مشاغل همكاري نمايند. ماده9ـ كليه دفاتر و موسسات موضوع ماده1 و 3 مكلفند به منظور توجيه و آشنايي اعضاي كميته طبقه‌بندي مشاغل كارگاه مربوط ترتيب آموزش‌هاي لازم را براساس مواد و معيارها و برنامه‌هاي آموزشي تهيه‌شده توسط اداره كل و همچنين مدرسين مورد تائيد اداره كل مذكور به صورت حضوري فراهم آورند. ماده10ـ مجوز هر يك از دفاتر كه 3 سال متوالي هيچگونه فعاليتي در زمينه طبقه‌بندي مشاغل و يا فعاليت‌هاي جنبي نظير تهيه اصلاحيه و متمم و نظاير آن نداشته باشند با نظر اداره كل و واحدهاي تابعه استاني لغو خواهدگرديد و صدور مجوز براي فعاليت مجدد دفتر موكول به طرح درخواست از سوي فرد ذيربط و بررسي آن در هيات موضوع ماده4 و نظر هيات خواهدبود. در صورت لزوم با توجه به گزارش واحدهاي تابعه استاني و نظر اداره كل مي‌توان صدور مجوز براي فعاليت مجدد را موكول به طي دوره كارآموزي مجدد نمود. ماده11ـ تعرفه قيمت‌‌ها بابت حق‌الزحمه تهيه طرح طبقه‌بندي مشاغل شامل: تدوين شناسنامه‌هاي شغلي، ارزيابي مشاغل، تهيه جدول مزد و تطبيق وضع كاركنان با طرح براساس تعداد كاركنان كارگاه و تعرفه قيمت‌ها بابت تهيه اصلاحيه و متمم طرح‌هاي طبقه‌بندي مشاغل شامل: تدوين شناسنامه‌هاي شغلي، ارزيابي مشاغل و تطبيق كاركنان براساس تعداد مشاغل اصلاحي مي‌باشد. جدول مربوط به تعرفه قيمت‌هاي موضوع اين ماده براي سال 1389 ضميمه اين آئين‌نامه مي‌باشد. تبصره ـ نرخ‌هاي مندرج در جدول پيوست با در نظر گرفتن ميزان تورم و شرايط اقتصادي كارگاه‌ها حداكثر هر 3 سال يكبار با پيشنهاد اداره كل و تائيد هيئت موضوع ماده4 اين آئين‌نامه و تصويب شوراي عالي كار تعديل و اصلاح خواهدگرديد. ماده12ـ تعداد مشاغل مجاز براي ارزيابي به ازاي هر كارشناس شاغل در دفاتر در طي يكسال 500 شغل مي‌باشد. تبصره1ـ افزايش سهميه هر يك از دفاتر بيش از سهميه تعيين‌شده با توجه به عملكرد دفاتر و ارزيابي بعمل آمده با موافقت اداره كل بلامانع مي‌باشد. تبصره2ـ سهميه مجاز مشاغل موردارزيابي براي دفاتر به ازاي پذيرش هركارآموز موضوع مواد 10، 15 و 17 اين آئين‌نامه تا 20درصد (20%) تعداد مشاغل مجاز مقرر در اين ماده با نظر اداره كل قابل افزايش است. ماده13ـ قرارداد طراحي طبقه‌بندي مشاغل طبق نمونه تيپ اداره كل تنظيم خواهدشد قرارداد توسط مديريت و مسئول يا مسئولين دفاتر يا مؤسسات مجاز (حسب مورد) تعهد و امضاء مي‌شود ليكن بايد نام كارشناس يا كارشناساني كه مجري عمليات قرارداد هستند در آن قيد گردد و قرارداد قبل از شروع عمليات جهت تطبيق با ضوابط به تائيد اداره كل برسد. فصل سوم ـ در تائيد صلاحيت فني و تخصصي كارشناسان ماده14ـ تائيد صلاحيت فني و تخصصي كارشناسان طبقه‌بندي مشاغل موضوع ماده1 با داشتن شرايط زير و پذيرفته شدن در آزمون مقرر، توسط هيئت موضوع ماده4 اين آئين‌نامه صورت مي‌گيرد. 1ـ تابعيت دولت جمهوري اسلامي ايران و تدين به يكي از اديان رسمي كشور. 2ـ نداشتن سابقه كيفري موثر به تائيد مراجع ذيصلاح. 3ـ التزام عملي به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران. 4ـ عدم وابستگي به احزاب و گروه‌هاي سياسي غيرقانوني. 5 ـ داشتن حُسن شهرت. 6 ـ عدم اعتياد به مواد مخدر. 7ـ برخورداري از سلامت رواني و جسماني به ترتيبي كه مانع از كار طراحي طبقه‌بندي مشاغل نشود. 8 ـ دارابودن كارت پايان خدمت نظام وظيفه يا معافيت دائم. 9ـ حداقل سن سي سال تمام. 10ـ داشتن حداقل مدرك تحصيلي فوق ليسانس يا بالاتر با 4 سال ـ ليسانس با 6 سال و فوق‌ديپلم با 8 سال و ديپلم با 10 سال سابقه تجربي موثر در زمينه طبقه‌بندي مشاغل كارگري با تائيد اداره كل. تبصره1ـ آزمون كتبي در موارد زير انجام مي‌شود: ـ قوانين و مقررات مربوط به كار و تامين اجتماعي ـ آمار مقدماتي ـ اصول طبقه‌بندي مشاغل و استانداردهاي مربوط و نظام ارزيابي مشاغل مصوب وزارت كار و امور اجتماعي تبصره2ـ افرادي كه قبل از تصويب اين آئين‌نامه به موجب ضوابط قبلي بعنوان كارشناس (طراح طبقه‌بندي) مورد تائيد قرار گرفته‌اند مادام كه مجوز آنان لغو نگرديده باشد با رعايت ساير ضوابط اين آئين‌نامه بعنوان كارشناس شناخته مي‌شوند. ماده15ـ افرادي كه واجد شرايط لازم بوده و به ترتيب مقرر براساس اين آئين‌نامه انتخاب مي‌شوند بايد به صورت مشاركت در تهيه حداقل يك طرح، در يكي از دفاتر كارآموزي نمايند. اين قبيل افراد به عنوان « داوطلب كارشناسي» طبقه‌بندي مشاغل شناخته مي‌شوند در صورتيكه پس از تصويب طرح، عملكرد آنان از سوي هيئت موضوع ماده4 مورد تائيد قرار گيرد نسبت به صدور گواهي تائيد صلاحيت فني و تخصصي كارشناس طبقه‌بندي از سوي اداره كل اقدام خواهدگرديد. (فرم شماره3) تبصره1ـ افرادي كه قبلاً در تهيه و تصويب حداقل دو طرح طبقه‌بندي مشاغل مشاركت فعال داشته‌اند و اين موضوع مورد تائيد اداره كل قرار گيرد مي‌توانند با تصويب هيئت موضوع ماده4 اين آئين‌نامه از طي دوره كارآموزي مقرر در اين ماده معاف شوند. تبصره2ـ براي كارشناساني كه گواهي تائيد صلاحيت فني و تخصصي آنان طبق اين آئين‌نامه صادر شده است (فرم شماره4) در صورتيكه درخواست تاسيس دفتر مشاوره فني نمايند، (فرم شماره5) و همچنين در بخش دولتي يا خصوصي و موسسات وابسته به دولت، موسسات عمومي غيردولتي، نهادها و نظاير آن اشتغال تمام‌وقت نداشته باشند پروانه تاسيس دفتر مشاوره فني (فرم‌هاي شماره6 و 7) براي آنان صادر خواهدگرديد. تبصره3ـ در صورتيكه از تاريخ صدور گواهي تاييد صلاحيت فني و تخصصي ظرف مدت 3 سال از سوي كارشناسان مربوط (مشمولين تبصره2) نسبت به درخواست و اخذ پروانه دفتر مشاوره فني اقدام نشود مشمول ماده 10 اين آئين‌نامه واقع خواهدگرديد. تبصره4ـ هيچ كارشناسي نمي‌تواند جز از طريق تاسيس دفتر مشاوره فني و يا فعاليت در يكي از دفاتر تاسيس‌شده (طبق ماده7 اين آئين‌نامه) در زمينه تهيه طرح‌هاي طبقه‌بندي مشاغل فعاليت نمايد. ماده16ـ اداره كل و واحدهاي تابعه از همكاري تشكل كارفرمايي قانوني ذيربط (انجمن صنفي كارفرمايي و يا كانون مربوط) در امور مربوط به تشكيل و نظارت بر فعاليت دفاتر با رعايت مقررات قانوني و از طريق تنظيم تفاهم‌نامه بهره‌مند خواهندگرديد. ماده17ـ كليه دفاتر موظفند به نسبت تعداد كارشناسان خود براساس سهميه‌هاي كه براي آنان از سوي اداره كل تعيين مي‌شود كارآموزي داوطلبان كارشناسي موضوع ماده15 را عهده‌دار گردند. عملكرد اين افراد پس از طي دوره كارآموزي، مجدداً توسط اداره كل و واحدهاي تابعه استاني موردارزيابي قرار خواهدگرفت و هرگاه دفتر مشاوره فني در مورد عملكرد كارآموز مسامحه نموده باشد براساس موضوع مواد 19 و 20 اين آئين‌نامه با دفتر ذيربط رفتار خواهدشد. ماده18ـ مديران كل و معاونان اداره كل با حداقل 5 سال سابقه خدمت در پست‌هاي سازماني و همچنين روساي ادارات، كارشناسان، كاردانان و كمك كارشناسان اداره كل و واحدهاي تابعه استاني با داشتن حداقل ده سال سابقه كار عملي در امر طبقه‌بندي مشاغل (كه احكام كارگزيني آنان براي مدت مذكور و در يك يا مجموعه‌اي از پست‌هاي سازماني: طبقه‌بندي مشاغل، مزد و بهره‌وري باشد) و پس از فراغيت از خدمت، متقاضي صدور مجوز كارشناسي طبقه‌بندي و تأسيس دفتر مشاوره فني طبقه‌بندي باشند از شركت در آزمون و مصاحبه معاف بوده و مجوز آنان با داشتن شرايط فوق حسب تائيد هيئت موضوع ماده4 صادر مي‌گردد. تبصره1ـ مديران كل واحدهاي تابعه استاني و معاونان روابط كار اين واحدها در صورت داشتن حداقل 10 سال سابقه خدمت در پستهاي سازماني مربوط و تائيد صلاحيت آنان از نظر تسلط بر ضوابط طبقه‌بندي مشاغل به تشخيص هيئت ماده4 مي‌توانند مشمول معافيت فوق واقع گردند. تبصره2ـ با نظر هيئت ماده 4 و با در نظر گرفتن شرايط شغلي و عملكرد متقاضيان مشمول اين ماده و تبصره1 مي‌توان در صورت لزوم نسبت به تعيين دوره كارآموزي براي آنان اقدام نمود. تبصره3ـ كاركنان واحدهاي تابعه استاني واجد شرايط اين ماده چنانچه حاضر به فعاليت در استان مربوط شوند سابقه كار عملي از 10سال به 7 سال كاهش مي‌يابد. فصل چهارم ـ رسيدگي به تخلفات و عملكرد دفاتر مشاوره فني و كارشناسان ماده19ـ در صورت اعلام گزارش مبني بر وقوع تخلف از سوي هر يك از مسئولان دفاتر مشاوره فني و يا كارشناسان شاغل در دفاتر توسط بازرسان و كارشناسان اداره كل و واحدهاي تابعه استاني، مديران كارگاه‌ها، كميته‌هاي طبقه‌بندي، شوراهاي اسلامي و ديگر افراد ذيربط و احراز احتمال تخلف موضوع ابتدا در هيئت استاني و سپس در هيئت موضوع ماده4 مورد رسيدگي واقع مي‌گردد. تبصره1ـ هيئت استاني متشكل از مديركل كار و امور اجتماعي (رئيس هيئت)، معاون روابط كار يا رئيس روابط كار، رئيس بازرسي كار، رئيس حراست و كارشناس طبقه‌بندي مشاغل استان (دبير هيئت) و كارشناس حقوقي استان بدون داشتن حق راي تشكيل و تصميمات آن در اجراي مواد20 و 21 اين دستورالعمل با اكثريت آرا خواهدبود. در غياب مديركل كار و امور اجتماعي با موافقت او معاون روابط كار رياست هيئت را عهده‌دار خواهدبود. تبصره2ـ در صورت اعتراض مسئولان و كارشناسان دفاتر نسبت به رأي صادره از سوي هيئت استاني مي‌توانند مدارك و مستندات خود را به اداره كل جهت طرح در هيئت موضوع ماده4 ارائه نمايند. تبصره3ـ تصميمات هيئت استاني در مورد تعليق فعاليت دفتر صرفاً در محدوده حوزه استان مربوط نافذ خواهدبود. ماده20ـ اهم موارد قابل رسيدگي به قرار زير است: الف : دادن گزارش خلاف واقع يا اطلاعات نادرست مرتبط با تهيه طرح به هر يك از مراجع ذيصلاح. ب : واگذاري تمام يا قسمتي از تعهدات قرارداد طراحي طبقه‌بندي به ساير اشخاص بدون هماهنگي با اداره كل و واحدهاي تابعه استاني. ج : سهل‌انگاري در توجيه اعضاي كميته طبقه‌بندي مشاغل يا القاي اطلاعات نادرست به آنان. د: تخطي از نظام ارزيابي مشاغل وزارت كار و اموراجتماعي، ضوابط، دستورالعمل‌ها و آئين‌نامه‌هاي مربوط. هـ : سهل‌انگاري و مسامحه در تهيه مراحل طرح به نحوي كه موجب اختلال و مشكلات در محيط كارگاه شود. و: عدم همكاري در زمينه مسائل مرتبط با اداره كل، واحدهاي تابعه استاني و شهرستاني در صورت اقتضاء . ز: هرگونه اقدام در زمينه مرتبط با طبقه‌بندي مشاغل يا سيستم‌هاي مزدي و نظاير آنها بدون هماهنگي با وزارت كار و امور اجتماعي بطوري كه طبق تشخيص وزارتخانه مذكور داراي آثار سوء و تبعات منفي باشد. ح: عدم همكاري موثر با كارشناسان بررسي‌كننده طرح يا اعضاي كميته طبقه‌بندي مشاغل كارگاه. ط: هرگونه سوء استفاده از مجوز كارشناسي يا دفتر. ك: عدم همكاري در مورد پذيرش كارآموزان موضوع مواد 15 و 17 يا مسامحه در مورد آنان. گ: انجام هرگونه عملي كه مغاير با شئون شغلي كارشناسي يا دفتر مشاوره فني باشد. ل: عدم حضور به موقع در كارگاه به منظور توجيه و پاسخگويي به اعتراضات پرسنل در هنگام اجراي طرح و پس از صدور احكام كارگران در مهلت‌هاي تعيين‌شده در قرارداد. م: عدم ارائه طرح كامل در فرجه زماني از تاريخ عقد قرارداد بدون دلايل توجيهي. ماده21ـ چگونگي ارزيابي عملكرد دفاتر و كارشناسان موضوع اين آئين‌نامه براساس دستورالعملي خواهدبود كه توسط اداره كل تهيه و به تائيد هيئت موضوع ماده4 مي‌رسد و هر سال اشخاص مذكور براساس آن مورد ارزيابي قرار خواهندگرفت. چنانچه براساس معيارهاي مقرر در دستورالعمل نمرات مكتسبه كمتر از ميزان مقرر باشد برابر مفاد دستورالعمل با آنان برخوردار خواهدشد. ماده22ـ تصميماتي كه در اجراي مواد 19 و 20 در مورد متخلفين اتخاذ خواهدشد به قرار زير است: الف: تذكر كتبي با درج در پيشينه خدمتي توسط هيئت استاني. ب: تعليق مجوز كارشناسي و دفتر براي مدت 6 ماه تا يك سال ضمن تعيين تكليف قراردادهاي در دست اجرا توسط هيئت استاني. ج: تعليق مجوز فعاليت كارشناس و دفتر بيش از يك سال و حداكثر تا دو سال توسط هيئت موضوع ماده4 با تعيين تكليف قراردادهاي در دست اجرا. د: لغو مجوز كارشناس و دفتر براي هميشه توسط هيئت موضوع ماده4. تبصره ـ مدت تعليق مجوز موضوع بندهاي (ب و ج) جزء مدت مقرر در ماده10 محسوب مي‌گردد. ماده23ـ اين آئين‌نامه در 4 فصل 23 ماده و 22 تبصره در تاريخ 17/5/1389 به‌تصويب شوراي عالي كار رسيد و از تاريخ مذكور جايگزين آئين‌نامه مصوب مورخ1/7/1369 شوراي عالي كار خواهد بود.

وزير كار و امور اجتماعي ـ عبدالرضا شيخ‌الاسلامي  (روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 23/9/89)

 

1389/9/28 يكشنبه
....
حق‌الزحمه كاريابي‌ها برابر 50 درصد حداقل دستمزد سال آينده تعيين شد (24/12/89) 

حق‌الزحمه كاريابي‌ها برابر 50 درصد حداقل دستمزد سال آينده تعيين شد

مديركل دفتر هدايت نيروي كار و كاريابي‌هاي وزارت كار و امور اجتماعي گفت: حق‌الزحمه كاريابي‌ها برابر 50 درصد حداقل دستمزد اعلام شده توسط شوراي‌عالي كار براي سال آينده تعيين شد. عليرضا ولي‌پور، با اشاره به تعيين حق‌الزحمه جديد كاريابي‌ها، اظهار داشت: طي جلسه‌اي حق‌الزحمه كاريابي‌ها براي به كارگماري جويندگان كار در داخل كشور براي قرارداد‌هاي يك ساله و بيشتر تعيين شد. وي ادامه داد: حق‌الزحمه كاريابي‌ها برابر 50 درصد حداقل دستمزد اعلام شده توسط شوراي عالي كار در سال 1390 است و در صورتي كه دستمزد ثابت به كار گمارده بيشتر از حداقل دستمزد اعلام شده باشد 20 درصد تفاوت حقوق كارجو با حداقل دستمزد به حق‌الزحمه كار‌يابي اضافه خواهد شد. مديركل دفتر هدايت نيروي كار و كاريابي‌هاي وزارت كار و امور اجتماعي با بيان اينكه براي قرارداد‌هاي كمتر از يك سال حق‌الزحمه به نسبت ماه‌هاي كاركرد تعيين مي‌شود، گفت: كاريابي‌ها حق دريافت حق‌الزحمه براي به كارگيري كمتر از يك ماه اشتغال را ندارند و بايد قبل از اشتغال اطلاع‌رساني براي به كارگيري صورت گيرد. به گفته ولي‌پور در صورت تمديد قرارداد كار بكار گمارده با كارفرما تا سقف يك سال كاريابي مي‌تواند نسبت به اخذ حق‌الزحمه از بكار گمارده اقدام كند. مديركل دفتر هدايت نيروي كار و كاريابي‌هاي وزارت كار و امور اجتماعي تاكيد كرد: كاريابي با توافق با بكار گمارده مي‌توانند حق‌الزحمه خود را به صورت اقساط دريافت نمايند و در صورت تمايل كارفرما كاريابي مي‌تواند حق بكار گمارده شده را از وي اخذ كند. وي با اشاره به اينكه كاريابي مي‌تواند از بكار گمارده تضمين‌هاي لازم را دريافت كند، بيان داشت: كاريابي مي‌توان براي وصول حق‌الزحمه خود در زمان معرفي به كار كارجو تضمين لازم را در قالب سفته اخذ نمايد. وي افزود: ميزان تضمين اخذ شده از كارجو توسط كاريابي‌ها نبايد بيشتر از حداقل حقوق اعلام شده از سوي شوراي عالي كار باشد. به گفته ولي‌پور، مستندات قانوني تعيين حق‌الزحمه كاريابي‌ها ماده 25، 26 و 28 و 29 آئين‌نامه اجرايي تشكيل و نحوه فعاليت موسسات مشاور شغلي و كاريابي‌هاي غيردولتي است. مديركل دفتر هدايت نيروي كار و كاريابي‌هاي وزارت كار و امور اجتماعي حق‌الزحمه كاريابي‌ها به رياست دفتر هدايت نيروي كار و حضور مديركل روابط كار، مديركل اشتغال بنياد شهيد و امور ايثارگران، نماينده كانون انجمن‌هاي صنفي كاريابي‌هاي سراسر كشور و نماينده آموزش سازمان فني و حرفه‌اي پس از بحث و مذاكره روز گذشته نهايي شد. وي با اشاره به بحث ساماندهي و تنظيم بازار كار و سهم داخل شدن كاريابي‌ها در اشتغال كشور تصريح كرد: وزارت كار از سال آينده برنامه هاي وسيع و مهمي در اين راستا دارد كه اعلام خواهد شد. ولي‌پور خاطرنشان كرد: طي سال جاري حق‌الزحمه كاريابي‌ها 140 هزار تومان بوده است و در حال حاضر رشد 20 دصدي نسبت به گذشته دارد. وي افزود: با اين كار وزارت كار سياست تقويت و حمايت از كاريابي‌ها و نيز مباحث مربوط به تورم و نقدينگي را لحاظ كرده است.

 

1389/7/21 چهارشنبه
....
? حداقل دستمزد كارگران براي سال آتي330 هزار تومان تعيين شد (24/12/89) 

حداقل دستمزد كارگران براي سال آتي330 هزار تومان تعيين شد

شوراي عالي كار در نشست شوراي اجتماعي كار ميزان حداقل دستمز براي سال 90 را 330هزار و300 تومان تعيين كرد. به گزارش ايرنا، "داوود قادري" عضو كانون عالي شوراهاي اسلامي كار استان تهران افزود: حداقل دستمزد براي سال آتي 9 درصد افزايش يافت. وي ادامه داد: همچنين بن كارگري از 20 هزار تومان به 28 هزار تومان افزايش يافت. وي در مورد ساير سطوح مزدي گفت: 6 درصد به ساير سطوح مزدي اضافه مي‌شود كه روزانه 304 تومان است و به طور ماهانه اين ميزان 9 هزار و 120 تومان مي‌شود.

 

1389/7/21 چهارشنبه
....
آئين‎نامه حفاظتي کار با سموم دفع آفات در کارگاه‎ها (05/07/89) 
آئين‎نامه حفاظتي کار با سموم دفع آفات در کارگاه‎ها
هدف و دامنه شمول: هدف از تدوين اين آئيننامه، اجراي مفاد ماده 85 قانون کار جمهوري اسلامي ايران به منظور صيانت نيروي انساني و منابع مادي کشور در خصوص آن دسته از نيروي کار ميباشد که در تماس و کار مبارزه شيميايي با آفات و کليه امور مرتبط با آن شرکت ميکنند. فصل اول: تعاريف آفات: به کليه عوامل خسارتزاي زنده از قبيل جانوران زيانآور، عوامل بيماريزا و علفهاي هرز گفته ميشود که در مزارع، باغات، کارگاههاي پرورش دام و طيور، آبزيان، انبارها و اماکن مربوط به کشاورزي، خانگي و ساير کارگاهها به طور مستقيم يا غيرمستقيم موجب نابودي و يا خسارت به محصولات و فرآوردهها شده و ايجاد خسارتهاي اقتصادي يا بهداشتي ميکنند. سموم دفع آفات: هرگونه ماده شيميايي معدني يا آلي و غيره است که براي پيشگيري، نابودسازي و يا کنترل ناقلين بيماري انساني و يا حيواني گونههاي ناخواسته نباتات يا حيوانات ايجادکننده خسارت به عرصههاي طبيعي، توليد، فراوري، انبارداري، حمل و نقل محصولات کشاورزي و يا جهت مبارزه با حشرات و آفات داخل يا روي پوست و پشم بدن حيوانات مورد استفاده قرار ميگيرد. انبار سموم: به محلي سرپوشيده و محصور گفته ميشود که انواع سموم به صورت جامد، مايع و يا گاز در آن با رعايت کامل اصول ايمني و حفاظتي نگهداري ميشود. درجه سميت: سميت بسياري از سموم با شاخص دز کشنده1 50LD بيان ميشود. 50LD مقدار ماده سمي است که اگر از يک راه مشخص و معين وارد بدن يک گونه حيوان آزمايشگاهي مشخص شود باعث مرگ 50 درصد از حيوانات مورد مطالعه ميگردد. اين مقدار که بر حسب ميليگرم سم بر کيلوگرم وزن بدن حيوانات ذکر ميشود و معياري براي طبقهبندي سموم است در آزمايشگاه انجام شده و بايد نوع حيوان و راه ورود ماده به بدن را نيز مشخص نمود. هرچه مقدار 50LD کمتر باشد آن سم مهلکتر است. ـ سمومي که 50LD آنها کمتر از 200 ميليگرم در کيلوگرم باشد، سموم فوقالعاده سمي هستند. ـ سمومي که 50LD آنها بين 200 تا 2000 ميليگرم در کيلوگرم باشد، سموم با سميت متوسط هستند. ـ سمومي که 50LD آنها بين 2000 تا 3000 ميليگرم در کيلوگرم باشد، سموم با سميت ضعيف هستند. ـ سمومي که 50LD آنها بيش از 3000 ميليگرم در کيلوگرم باشد، سموم فاقد سميت حاد ميباشند. مسموميت: عبارت است از اختلالات موقتي يا دائمي فيزيولوژيک و بيوشيميک که در نتيجه ورود سم به بدن از يک راه خاص يا راههاي مختلف بوجود ميآيد. دوره ابقاء سم يا دوره احتياط: مدت زماني است که طول ميکشد تا غلظت سم در محيط سمپاشي شده به حد قابل قبولي کاهش يافته و در طول اين مدت ورود به آن محدوده ممنوع است. (دوره کارنس)1 : حداقل زماني که بين آخرين سمپاشي و برداشت محصول بايد رعايت نمود تا باقيمانده سم به حد مجاز برسد. وسايل دفع آفات: کليه تجـهيزات و وسايل و ماشينآلات، که جهت کاربرد سموم مورد استفاده قرار ميگيرد. عمل دفع آفات: مجموعه عملياتي که با رعايت اصول علمي براي کنترل آفات به کار برده ميشود که در اين عمليات علاوه بر کنترل آفت بايستي سلامت محيط زيست، انسان، دام و حشرات مفيد را در نظر گرفت. فصل دوم ـ الزامات عمومي: ماده1ـ کارفرما مکلف است قبل از شروع عمليات دفع آفات آموزشهاي لازم را بهشرح زير به کارگران مربوطه ارائه نمايد: درجه سميت، راههاي نفوذ ترکيب فوق به بدن و خطرات آن، روش آماده کردن سم، روش استفاده و موارد ايمني کار با دستگاههاي سمپاش و تجهيزات جانبي آن، روشهاي صحيح سمپاشي و استفاده از وسايل حفاظت فردي، روشها و احتياطات لازم جهت باز کردن بستههاي سم تا انتهاي عمل سمپاشي، علائم مسموميت و اقدامات کمکهاي اوليه، دوره ابقاء سم، انبارداري، حمل و نقل، امحاء و ديگر موارد مرتبط. ماده2ـ کارفرما مکلف است در صورت بروز مسموميت، اطلاعات لازم در مورد مشخصات سم مصرفي، علائم مسموميت و کمکهاي اوليه و پادزهر مندرج در برچسب ظروف محتوي سم را به پزشک معالج ارائه نمايد. ماده3ـ کارفرما مکلف است نسبت به تأمين آب سالم و بهداشتي و به ميزان کافي به منظور شستشوي چشم و بدن کارگران سمپاش در شرايط اضطراري و پايان عمليات سمپاشي اقدام نمايد. ماده4ـ مرز نواحي سمپاشي بايد با علائم هشداردهنده مشخص شده و ساکنان مناطق مسکوني اطراف نيز بايستي به نحو مناسب مطلع گردند. ماده5 ـ کارفرما مکلف است نسبت به تأمين وسايل و تجهيزات کمکهاي اوليه متناسب با نوع سموم مورد مصرف اقدام نمايد. ماده6 ـ در تمامي عمليات دفع آفات و محلهاي نگهداري و انبار سموم، خوردن، آشاميدن و استعمال دخانيات ممنوع ميباشد. تبصره: قبل از شروع عمليات دفع آفات بايد اطمينان حاصل نمود که در محل مربوطه، ماده غذايي و آب آشاميدني وجود نداشته باشد. ماده7ـ کارگراني که در تماس با سموم ميباشند به محض مشاهده علائم مسموميت در خود و يا هريک از کارگران، موظفند کارفرما يا نماينده وي را جهت انجام کمکهاي اوليه و تأمين معالجات پزشکي مطلع نمايد. ماده8 ـ کارفرما مکلف است ميزان مصرف و نوع سم را حسب مورد با توجه بهدستورالعملهاي ارائه شده از جانب وزارت جهاد کشاورزي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي در ظروف و بستهبنديهاي مناسب تهيه نمايد. ماده9ـ کارفرما يا مسئولين ايمني بايد در طول مدت دفع آفات بر کليه عمليات مربوطه نظارت نمايد. فصل سوم ـ انبار سموم: ماده10ـ انبار سم بايد متناسب با نوع سم و مقدار آن و شرايط نگهداري باتوجه بهآب و هواي منطقه و حفظ سلامت محيط زيست باشد. ماده11ـ انبار سم بايد خشک و خنک و قابل تهويه و دور از دسترس اطفال و حيوانات و اشخاص غيرمجاز و جدا از محل نگهداري مواد غذايي انسان و دام و بذر و ساير مواد کشاورزي باشد. ماده12ـ طبقهبندي و چيدمان مواد در انبار سموم بايد به گونهاي باشد تا برچسبها و علائم هشداردهنده به وضوح قابل رويت باشند. ماده13ـ کنترل مستمر عوامل محيطي مانند دما، روشنايي و تهويه، رطوبت و نيز ظروف و بستهبنديها از نظر پارگي، شکستگي، سوراخشدگي و نشت و تراوش در انبارهاي سموم الزامي است. ماده14ـ انبار سموم بايد داراي راههاي دسترسي مناسب جهت تردد خودروهاي امدادي در شرايط ويژه باشد. ماده15ـ کف انبار سموم بايد داراي شيب مناسب به منظور شستشو و سهولت در خروج پسماندهاي ناشي از آن باشد. ماده16ـ انبار سموم بايد مجهز به سيستم جمعآوري فاضلاب با زهکشي مناسب بوده تا از ورود ضايعات مواد به آبهاي سطحي و زيرزميني جلوگيري شود. تبصره ـ زهکشي سيستم فاضلاب نبايد روباز باشد. ماده17ـ انبار سموم بايد از مصالح غيرقابل اشتعال ساخته شده باشد. ماده18ـ انبار سموم بايد مجهز به سيستم تهويه متناسب با حجم آن باشد. ماده19ـ سيمکشي برق در انبار سموم بايد توکار و کليد و پريزها و روشنايي و ساير وسايل و تجهيزات الکتريکي مانند هواکش از نوع ضدجرقه باشد. ماده20ـ لامپ روشنايي در انبار سموم بايد داراي حباب و حفاظ مناسب باشد و فاصله سموم تا چراغهاي روشنايي کمتر از يک متر نباشد. ماده21ـ در انبارهاي سموم بايد از تابش مستقيم نور خورشيد به داخل آن جلوگيري به عمل آيد. ماده22ـ انبار سموم بايد باتوجه به نوع سم و فضاي کارگاه به تجهيزات اعلام و اطفاء حريق مناسب مجهز باشد. ماده23ـ تفکيک سموم در انبار بايد متناسب با خواص فيزيکي، شيميايي و درجه اشتعال و با رعايت ساير اصول انبارداري باشد. ماده24ـ فواصل رديفها و ارتفاع بستهبندي در انبار سموم بايد براي عبور و مرور افراد و وسايل نقليه و همچنين عدم سرايت حريق به رديفهاي بعدي و جلوگيري از ريزش آنها مناسب باشد. ماده25ـ استعمال دخانيات و ايجاد هرنوع شعله باز در انبار سم ممنوع است. ماده26ـ نصب علائم خطر مناسب يا تابلو براي آگاهي دادن و رعايت احتياطات لازم روي درب انبار الزامي است. ماده27ـ درهاي خروج اضطراري انبار سموم بايد به طور آشکار علامتگذاري شده و به سمت بيرون باز شوند. ماده28ـ رعايت ساير اصول ايمني مربوط به انبار سموم مندرج در آئيننامههاي حفاظت و بهـداشت کار و ساير مقررات جـاري از جمله قـانون مديريت پسماند و آئيننامههاي اجرايي آن و قانون حفظ نباتات وزارت جهاد کشاورزي و ساير مقررات مربوطه الزامي است. فصل چهارم ـ وسايل و تجهيزات دفع آفات: ماده29ـ کارفرما مکلف است نسبت به تأمين کليه وسايل و تجهيزات دفع آفات و وسايل آمادهسازي سموم متناسب با حجم کار، نوع سم و روش دفع آفات اقدام نمايد. ماده30ـ وسـايل و تجهيزات دفع آفات بايد کاملاً سـالم و ايمن و بـدون عيب بوده و در حين کار نيز مرتباً از طرف کارفرما يا مسـئولين ايمني مورد بازديد قرار گيرد و در صورت مشاهده بروز هرگونه عيب و نقص نسبت به رفع نقص يا تعويض وسيله معيوب اقدام گردد. تبصره ـ رعايت کليه مقررات ايمني مطابق آئيننامههاي مصوب شوراي عالي حفاظت فني به ويژه آئيننامه ايمني ماشينها و ادوات کشاورزي و استانداردهاي موجود در خصوص وسايل و تجهيزات مربوطه الزامي است. ماده31ـ سرويسها و بازديدهاي دورهاي وسايل و تجهيزات دفع آفات بايد از طرف کارفرما يا مسئولين ايمني مورد اجراء قرار گرفته و در پرونده مربوطه ثبت گردد. ماده32ـ وسايل و تجهيزات دفع آفات بايد پس از پايان عمليات با آب کافي شسته شده تا آثاري از سم در دستگاه باقي نماند و بر اساس قانون مديريت پسماند، باقيمانده حاصل از عمليات شستشو معدوم گردد. ماده33ـ کارگر دفع آفات موظف است به محض بروز هرگونه نقص يا خرابي در هريک از وسايل آماده کردن سم، ماشينآلات، تجهيزات و يا وسايل و لوازم حفاظت فردي فوراً مراتب را به کارفرما يا مسئولين ايمني اطلاع دهد. فصل پنجم ـ آماده کردن و جابجايي سم: ماده34ـ رانندگان وسايل نقليه حمل سموم بايد آموزشهاي موردنياز را ديده باشند. ماده35ـ هنگام آماده کردن سم (اختلاط سم) بايد غلظت توصيه شده روي برچسب به طور دقيق رعايت شود. ماده36ـ عمل جابجايي سم از يک ظرف به ظرف ديگر بايد توسط کارگران آموزش ديده و با رعايت اصول ايمني انجام گيرد تا مانع تراوش سم به اطراف گردد. ماده37ـ انتقال سم از مخازن بزرگ به مخازن ديگر بايد توسط شير تخليه و يا تلمبه انجام گيرد. ماده38ـ حمل ظروف محتوي سم در داخل وسيله نقليه يا کابين تراکتور ممنوع است. ماده39ـ براي حمل و نقل و جابجايي ظروف و بستههاي حجيم و سنگين محتوي سموم بايد از وسايل مکانيکي مناسب استفاده شود. ماده40ـ نگهداري و حمل سموم دفع آفات، همراه با مواد غذايي، نهادههاي دامي و توليدات کشاورزي در کنار يکديگر ممنوع ميباشد. ماده41ـ سموم را نبايد در ظروف متفرقه مانند بطري آب يا نوشابه ريخته و جابهجا نمود. فصل ششم ـ دفع ضايعات سموم: ماده42ـ معدومسازي ظروف محتوي سم و سموم باقيمانده بايد مطابق قانون مديريت پسماند و آئيننامه اجرايي آن انجام شود. ماده43ـ استفاده از ظروف خالي سموم براي نگهداري يا حمل مواد ديگر ممنوع است. ماده44ـ ظروف خالي سموم را تا زمان معدوم نمودن بايد در محلي مناسب و غيرقابل دسترس افراد غيرمسئول قرار داد. ماده45ـ در صورت ريختن سم بر روي زمين، ماشينها و تجهيزات و وسايل مرتبط، محل آغشته به سم بايد فوراً با روش مناسب تميز گردد. فصل هفتم ـ دوره ابقاء سم: ماده46ـ در صورت لزوم، ورود اشخاص به منطقه دفع آفات در دوره احتياط يا دوره ابقاء سم بايد با نظارت کارفرما و با رعايت استفاده از وسايل حفاظت فردي مناسب و ساير مقررات ايمني باشد. ماده47ـ تهيه و نصب علائم هشداردهنده مناسب براي زمان سمپاشي و دوره ابقاء سم مطابق دستورالعملهاي مندرج در ظروف و بستههاي محتوي سموم و آئيننامه علائم ايمني در کارگاهها در اماکن مربوطه الزامي است. تبصره 1ـ علائم فوق بايد قبل از استفاده از سموم دفع آفات نصب و پس از اتمام دوره ابقاء برداشته شود. تبصره 2ـ تعداد علائم هشداردهنده بايد متناسب با محل، وسعت منطقه سمپاشي شده و محلهاي تردد باشد. فصل هشتم ـ وسايل حفاظت فردي: ماده48ـ کارفرما مکلف است براي کارگران مربوطه وسايل حفاظت فردي متناسب با نوع و حجم سم و روش و نوع کار را تأمين نمايد. وسايل مذکور از قبيل لباس کار، کلاه، سربند، دستکش، گوش بند، ماسک تنفسي، کفش، عينک حفاظتي و ساير وسايل مربوطه مطابق آئيننامه وسايل حفاظت انفرادي بايد کاملاً سالم و بيعيب و در مقابل مواد شيميايي و سموم مقاوم و غيرقابل نفوذ بوده تا از تماس آن با بدن جلوگيري نمايد. ماده49ـ هنگام کار با سموم دفع آفات استفاده از ماسک با فيلتر متناسب با نوع سم الزامي است. ماده50 ـ براي جلوگيري از نفوذ مواد سمي به داخل گوش قبل از استفاده از کلاه يا سربند بايد از گوشبند مناسب استفاده گردد. ماده51 ـ در صورتي که در زمان کار کردن با سموم، احتمال آغشته شدن دست تا بازو وجود دارد بايد از دستکشهاي ساقبلند که در روي لباس کار قرار ميگيرند، استفاده گردد. ماده52 ـ بمنظور جلوگيري از باقي ماندن مواد سمي در چين و لبه لباسهاي کارگراني که با انواع سموم سروکار دارند، نبايد از لباسهاي کار جيبدار و يا لبهدار (دوبل شلوار) استفاده نمايند. ماده53 ـ کارگر دفع آفات موظف است وسايل حفاظت فردي بويژه لباس کار را پس از خاتمه کار بطور جداگانه شستشو و نظافت نموده و هرکدام را در جاي مخصوص خود قرار دهد. فصل نهم: ساير مقررات ماده54 ـ انتخاب سم بايد به گونهاي باشد که داراي کمترين ميزان خطر براي انسان، جانداران و محيطزيست باشد. ماده55 ـ قبل از انجام عمليات سمپاشي بايد نسبت به حذف موانع و يا اصلاح مسير سمپاشي و يا باز نمودن آن اقدام گردد. ماده56 ـ در فضاي باز، در مواقعي که باد شديد ميوزد نبايد اقدام به عمل سمپاشي نمود. ماده57 ـ در صورت ضرورت استفاده از هواپيما جهت سمپاشي و بمنظور جلوگيري از پراکنده شدن سموم در مناطق غير از مزارع کشاورزي، سمپاشي بايستي در روزهايي که باد نميوزد انجام گيرد. ماده58 ـ در صورتي که سموم مورد مصرف به مقداري باشد که بتوان آن را در قفسه يا جعبه چوبي و يا فلزي قفلدار قرار داد کارفرما بايد قفسه يا جعبه مذکور را تهيه نموده و در جاي مناسبي قرار دهد. تبصره ـ اگرچه قفسه يا جعبه مذکور به منزله انبار سم تلقي گرديده ولي از شمول بعضي از مواد فصل سوم (انبار سموم) مستثني ميباشد. ماده59 ـ کار با سموم دفع آفات براي کارگران زير 18 سال تمام، مادران شيرده و يا باردار ممنوع ميباشد. ماده60 ـ کليه واردکنندگان، توليدکنندگان، توزيعکنندگان و مصرفکنندگان سموم مکلف به رعايت مصوبات هيأتنظارت بر سموم در خصوص نحوه نصب، نگهداري و درج مشخصات لازم بر روي برچسب اطلاعات ظروف سموم ميباشند. ماده61 ـ برچسب ظروف و بستهبنديهاي نگهداري آفتکشها بايد مطابق مقررات و ضوابط هيئت نظارت بر سموم کشور حاوي مشخصات ذيل باشد: 1ـ عبارت «قبل از استفاده برچسب را با دقت مطالعه نمائيد» در بالاي برچسب درج گردد. 2ـ نام عمومي آفتکش. 3ـ نام تجاري و فرمولاسيون آفتکش. 4ـ نام شيميايي آفتکش. 5 ـ نوع آفتکش و نحوه جذب. 6ـ گروه، نحوه عمل و خانواده آفتکش. 7ـ ميزان ماده مؤثر: براساس وزن به وزن و يا وزن به حجم. 8 ـ درجه خطر ماده مؤثر. 9ـ عبارت «دور از دسترس و ديد کودکان در محل قفلدار نگهداري شود» بزرگ و درشت در بالاي برچسب درج گردد. 10ـ موارد مصرف. 11ـ مديريت کاربرد آفتکشها. 12ـ طريق مصرف آفتکش. 13ـ حداقل زماني فاصله برداشت (دوره کارنس). 14ـ احتياطات لازم. 15ـ سميت براي محيط زيست. 16ـ درج علائم خطر Pictogram در برچسب. 17ـ علائم مسموميت. 18ـ کمکهاي اوليه. 19ـ پادزهر. 20ـ شرايط نگهداري آفتکش بايستي در برچسب توضيح داده شود. 21ـ ذکر جمله زير بر روي برچسب ضروري است «با نظر متخصص گياهپزشک ميبايست مصرف شود». 22ـ قيد عبارت «ثبت نام و نشاني خريدار و ميزان آفتکش فروخته شده با ذکر تاريخ در دفاتر مربوطه توسط فروشنده ضروري است» روي تمامي بستههاي آفتکشها و يا برچسب آفتکشها لازم است. 23ـ نام و نشاني و شماره تلفن و آدرس پست الکترونيکي شرکت واردکننده و نام کارخانه سازنده (واردکننده)، نام و نشاني و شماره توليدکننده و آدرس پست الکترونيکي (توليدکننده يا فرمولاتور) 24ـ تاريخ توليد و انقضاء 25ـ شماره بچ و پارت توليدي 26ـ وزن يا حجم خالص محتوي بسته 27ـ تصويب هيئت نظارت بر سموم 28ـ شماره تائيده سازمان حفظ نباتات 29ـ براي دريافت اطلاعات بيشتر به بروشور مراجعه گردد. ماده62 ـ مسئوليت رعايت مقررات اين آئيننامه برعهده کارفرماي کارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دليل عدم توجه کارفرما به الزامات قانوني، مکلف به جبران خسارت وارده به زيانديدگان ميباشد. اين آييننامه مشتمل بر نه فصل و 62 ماده و 6 تبصره به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 28/10/1388 شورايعالي حفاظت فني مورد بازنگري قرار گرفته و در تاريخ 19/3/1389 به تصويب وزير کار و امور اجتماعي رسيده است. آئيننامه مذکور جايگزين آئيننامه حفاظتي کار با سموم دفع آفات نباتي در کشاورزي مصوب 18/1/1373 وزير کار و امور اجتماعي ميباشد.
(روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 1/7/89)
1389/7/5 دوشنبه
....
آئين‌نامه ايمني تصفيه‌خانه‌هاي آب و فاضلاب (04/07/89) 
آئين‌نامه ايمني تصفيه‌خانه‌هاي آب و فاضلاب
هدف: هدف از تدوين اين آئين‌نامه، ايمن‌سازي محيط كار كليه تصفيه خانه‌هاي آب و فاضلاب به منظور پيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي مي‌باشد. مقررات اين آئين‌نامه به استناد ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده‌است. فصل اول: تعاريف فاضلاب: به آبي گفته مي‌شود كه در اثر مصرف يا ورود مواد خارجي تغيير كيفيت پيدا نموده بطوريكه براي مصرف قبلي غيرقابل استفاده باشد. تصفيه آب: به تبديل آب خام به آبي با كيفيت مناسب جهت آشاميدن و مصارف صنعتي اطلاق مي‌گردد. تصفيه فاضلاب: به منظور حذف و تقليل شدت آلودگي و عوامل بيماريزا صورت مي‌گيرد بطوريكه امكان استفاده مجدد آن براي مصارف مورد نظر فراهم گردد. ضدعفوني: قسمتي از فرايند تصفيه مي‌باشد كه با استفاده از مواد شيميائي، عوامل بيماريزا حذف يا در حد قابل قبول تقليل مي‌يابد. دستگاه واترجت: دستگاهي است كه با استفاده از فشار بالاي آب، سطوح مختلف را از هرگونه جرم و رسوب گرفتگي پاك مي‌نمايد. واترجت متناسب با كاربردهاي مختلف داراي تفنگي‌هاي گوناگون و فشارهاي متفاوت مي‌باشد كه با بالا رفتن فشار، قدرت جرم‌بري و رسوب‌زدايي آن افزايش مي‌يابد. دستگاه فيلترپرس: دستگاهي است كه به وسيله آن مي‌توان حجم بالايي از محلول يا ذرات جامد از مايع را تحت فشار با حداقل سطح فيلتري كه مابين دو صفحه نگهدارنده قرار دارد جداسازي يا تصفيه نمود. برگه اطلاعات ايمني مواد Material Safety Data Sheet (MSDS): اطلاعات پايه پيرامون خصوصيات، پتانسيل آسيب‌زايي مواد، نحوه استفاده ايمن، نگهداري، حمل و نقل و چگونگي برخورد در موارد اضطراري را درباره مواد يا فرآورده‌هاي شيميايي فراهم مي‌كند. دستگاه خنثي‌ساز (اسكرابر): سيستم خنثي‌ساز گاز كلر، كه براساس واكنش بين سود و گاز كلر در داخل يك محيط بسته انجام مي‌شود. كيت ايمني: كيت ايمني شامل يك سري تجهيزات از قبيل لباس مخصوص ضد نفوذ گاز كلر، ماسك حفاظتي، دستكش و چكمه ضد اسيد، درپوش ايمني يا كپ، آچار مخصوص، پودر، گوه‌هاي برنجي، كمربند مهار سوراخ، واشر، علائم هشداردهنده و غيره براي انجام كار ايمن در ارتباط با گاز كلر مي‌باشد. فصل دوم: مقررات عمومي ماده1 ـ كارفرما مكلف است نسبت به شناسائي و ارزيابي شرايط محيط كار تصفيه‌خانه اقدام نموده و اقدامات كنترلي مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالي به عمل آورد. ماده2ـ كليدهاي قطع جريان و توقف اضطراري تاسيسات بايد در محلهاي مناسب و با دسترسي آسان موجود بوده و توسط علائم هشداردهنده مشخص شده‌باشد. ماده3ـ كليدهاي اصلي راه‌اندازي و توقف تاسيسات تصفيه‌خانه بايد قفل‌دار باشد. ماده4ـ كليه وسايل و تجهيزات الكتريكي تصفيه‌خانه بايد داراي سيستم اتصال به‌زمين موثر باشد. ماده5 ـ براي جلوگيري از پرتاب و اصابت وسايل و تجهيزات در اطراف ظروف، لوله‌ها و شلنگ‌هاي تحت فشار بايد پوشش يا حفاظ مناسب نصب گردد. ماده6 ـ قسمت‌هاي داغ دستگاهها، تاسيسات و تجهيزات بايد داراي عايق‌بندي و يا حفاظ مناسب باشد. ماده7ـ براي جلوگيري از ريزش نزولات جوي بر روي تابلوهاي برق و الكتروموتورهايي كه در فضاي باز قرار دارند بايد پوشش مناسب در نظر گرفته شود. ماده8 ـ نصب حصار، علائم و تابلوهاي هشداردهنده در اطراف سايت تصفيه‌خانه به‌منظور جلوگيري از ورود افراد متفرقه به محوطه تصفيه‌خانه الزامي است. ماده9ـ افراد شاغل در تصفيه‌خانه بايد آموزش مقررات ايمني و كمك‌هاي اوليه متناسب با نوع كار را ديده باشند. ماده10ـ پلكان، نردبان‌ها و محل‌هاي تردد در تصفيه‌خانه بايد همواره تميز گرديده و لغزنده نباشد. ماده11ـ نردبان‌هاي ايستاده با ارتفاع بيش از 2/2 متر مورد استفاده در مخازن، كانال‌ها، آدم‌روها و حوضچه‌ها بايد داراي حفاظ كمري باشد. ماده12ـ حمل وسايل و ابزار با دست در زمان استفاده از نردبان ممنوع است. ماده13ـ نردبانهاي مورد استفاده در مخازن، كانالها، حوضچه‌ها و آدم‌روها بايد در مقابل خوردگي مقاوم باشند. ماده14ـ نصب چشم‌شوي و دوش اضطراري در محل‌هايي كه از مواد شيميايي استفاده مي‌شود الزامي است. ماده 15ـ در صورت ريختن يا نشت مواد شيميايي و يا سمي بايد توسط وسايل و علائم هشدار دهنده كاركنان را مطلع نموده و در اسرع وقت نسبت به پاك‌سازي محيط اقدام نمود. ماده16ـ در انبار كردن مواد شيميايي، چيدن اقلام ناسازگار كنارهم كه امكان واكنش بين آنها وجود دارد ممنوع است. ماده17ـ تعمير، نگهداري، سرويس، نظافت و تنظيم دستگاه‌ها و تجهيزات بايد در زمان توقف كامل و مطمئن آنها انجام پذيرد. ماده 18ـ در زمان تعمير، نگهداري، سرويس، نظافت و تنظيم دستگاه‌ها و تجهيزات بايد به روش مطمـئن و علائم هشـداردهنده از ورود افراد متفـرقه به محل مربوطه جلوگيري نمود. ماده19ـ انجام كليه امور نصب، راه‌اندازي، بهره‌برداري، تجهيز، سرويس، تعمير و نگهداري دستگاه‌ها و تجهيزات بايد توسط افراد ماهر و با رعايت دستورالعمل‌هاي شركت سازنده و الزامات قانوني صورت پذيرد. ماده20ـ كليه دستگاه‌ها بايد داراي پرونده مجزا بوده و دستورالعمل‌ها، نتايج سرويس، تجهيز، نگهداري و بازرسيهاي فني و ايمني در آن ثبت گردد. ماده21ـ كليه دستگاه‌ها و تجهيزات مربوطه بايد داراي لوح يا برچسب و يا كد مشخصات فني باشد. ماده22ـ دستورالعمل ايمني كار با هر دستگاه بايستي در محل مناسب و قابل رويت نصب و مورد استفاده قرار گيرد. ماده23ـ تردد و حضور افراد متفرقه در محل تصفيه‌خانه ممنوع است. ماده24ـ براي جلوگيري از يخ‌زدگي مخازن و تجهيزات و نيز يخ‌زدگي و لغزندگي معابر و پياده‌روها بايستي تمهيدات مناسب اتخاذ گردد. ماده25ـ وسايل حفاظت فردي متناسب با نوع كار و عوامل زيان‌آور محيط كار بايد توسط كارفرما تعيين و در اختيار كارگران قرار گيرد. ماده26ـ استفاده از وسايل حفاظت فردي متناسب با نوع كار توسط كارگران الزامي است. ماده27ـ جعبه كمك‌هاي اوليه با امكانات متناسب با نوع كار بايد در محل‌هاي مورد نياز تصفيه‌خانه تعبيه گردد. ماده28ـ افراد شـاغل در تصـفيه‌خانه بايد مـتناسب با نوع كار به طور منظم تحت آزمايش‌هاي پزشكي قرار گيرند. ماده29ـ كليه بخشهاي تصفيه‌خانه بايد داراي نور متناسب با محيط كار باشد. ماده30ـ در مخازن و فضاي بسته استفاده از سيستم روشنايي بيش از 24 ولت ممنوع است. ماده31 ـ استفاده از چراغ قوه داراي بدنه فلزي در تصفيه‌خانه ممنوع است. ماده32ـ وسايل اعلام و اطفاي حريق متناسب با نوع كار بايد در قسمتهاي مختلف تصفيه‌خانه پيش‌بيني و نصب گردد. ماده33ـ كليه قسمتهاي تصفيه‌خانه بايد قابل شستشو باشد. ماده34ـ رانندگي با سرعت بيش از سي كيلومتر در ساعت در محوطه تصفيه‌خانه ممنوع است. ماده35ـ شنا كردن در مخازن، حوضچه‌ها، كانالها و درياچه‌هاي تصفيه‌خانه ممنوع بوده و بايد علائم ممنوعيت شنا در اطراف آنها نصب گردد. ماده36ـ كاشت درخت در محدوده مخازن، حوضچه‌ها، آدم‌روها و كانالها به‌منظور جلوگيري از صدمه ريشه درختان به پايه‌ها و ديواره‌ها ممنوع است. ماده37ـ تصفيه‌خانه بايد مجهز به وسايل ارتباطي مناسب و آماده به كار براي مواقع اضطراري باشد. ماده38ـ كليه واردكنندگان، توليد‌كنندگان، فروشندگان، عرضه‌كنندگان، تعميركاران و بهره‌برداران دستگاه‌ها و تجهيزات مشمول اين آئين‌نامه مكلف به رعايت قوانين و مقرات ايمني و حفاظتي مي‌باشند. ماده39ـ مسئوليت رعايت مقررات اين آئين‌نامه برعهده كارفرماي كارگاه بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه به دليل عدم توجه كارفرما به الزامات قانوني، مكلف به‌جبران خسارات مي‌باشد. فصل سوم: ضد عفوني ماده40ـ نصب دستگاه خنثي‌سازي در تصفيه‌خانه‌هايي كه از گاز كلر براي ضدعفوني استفاده مي‌كنند الزامي است. ماده41ـ حمل و نقل سيلندرهاي گاز بايد توسط وسايل مكانيكي مناسب و به‌صورت ايمن انجام شده و انداختن و غلطاندن سيلندرها ممنوع است. ماده42ـ قراردادن سيلندر گاز ضد عفوني در داخل حوض يا مخزن آب و ريختن آب بر روي قسمتي از آن چكه مي‌كند ممنوع است. ماده43ـ سيلندرها و مخازن گاز ضدعفوني بايد از نظر وزن، ضخامت ديواره، خوردگي، حفره، فرورفتگي، بريدگي و خراش همواره بر اساس استانداردهاي ملي مورد بازديد قرار گرفته و در صورت غيراستاندارد بودن، از چرخه مصرف خارج و معدوم شود. ماده44ـ قرار گرفتن سيلندرهاي گاز كلر در نزديكي اتر، آمونياك بدون آب، هيدروكربن‌ها مانند گازهاي سوخت و نفت، گريس معمولي و گازوئيل يا هر ماده قابل اشتعال ديگر و نيز ساير گازهاي تحت فشار ممنوع باشد. ماده45ـ سيلندرهاي گاز ضدعفوني بايد داراي كلاهك محافظ شير بوده بطوريكه همواره در حين جابجا كردن و نگهداري در جاي خود بسته باشد. ماده46ـ سيلندرها و مخازن گاز ضدعفوني بايد مطابق قوانين و مقررات موجود داراي لوح مشخصات بوده و تحت بازرسي و آزمون‌هاي ادواري قرار گرفته و نتايج آن در پرونده مربوطه ثبت و نگهداري گردد.  ماده47ـ سيلندر محتوي گاز ضد عفوني نبايد در مجاورت شعله آتش، گرما و سرماي شديد، بخار، رطوبت زياد و نور خورشيد باشد. ماده48ـ محل استفاده و نگهداري سيلندرهاي گاز ضدعفوني در تصفيه‌خانه نبايد در جهت وزش باد غالب باشد. ماده49ـ به منظور خنثي‌سازي گاز كلر در زمان نشت از سيلندر وجود حوضچه محتوي آب آهـك اشباع در نزديكترين محل نگهـداري و استـفاده از آن الزامي است. ماده50 ـ بازديد، نظافت، سرويس و در مدار قراردادن سيلندرهاي گاز ضدعفوني بايد توسط بيش از يك نفر انجام گيرد. ماده51 ـ محوطه تزريق گاز و محل نگهداري سيلندرها بايد از يكديگر جدا باشد. ماده52 ـ محوطه تزريق و محل نگهداري سيلندرهاي گاز بايد از ساختمانهاي ديگر جدا و فاصله ايمن داشته‌باشد. ماده53 ـ وجود كيت ايمني در تصفيه‌خانه‌هايي كه از گاز كلر استفاده مي‌شود الزامي است. ماده54 ـ دستگاه توليد گاز ازن بايد در فضاي ايمن و مجزا از ساختمان‌هاي ديگر بوده و داراي تهويه مناسب باشد. ماده 55 ـ دستگاه توليد گاز ازن و محل تزريق آن به جريان آب يا فاضلاب بايد از لحاظ تشعشعات و نشت كاملاً ايمن باشد. ماده56 ـ در محل‌هايي كه از اشعه براي ضدعفوني آب يا فاضلاب استفاده مي‌شود بايد علائم هشداري و وسايل اعلام ميزان اشعه نصب گردد. ماده57 ـ در محل‌هايي كه گاز ضد عفوني‌كننده استفاده و نگهداري مي‌گردد و يا در فرآيند كار، گاز قابل انفجار توليد مي‌شود بايد از تاسيسات الكتريكي و تجهيزات ضد‌جرقه استفاده نمود. ماده58 ـ نصب وسايل اعلام نشت گاز مجهز به چراغ و علائم هشداردهنده صوتي در محوطه تزريق و نگهداري سيلندرهاي گاز الزامي است. ماده59 ـ كليدهاي قطع جريان برق، گاز و سيستم تهويه بايد علاوه بر داخل در بيرون از محل تزريق گاز و نگهداري كپسولها نيز نصب گردد. ماده60 ـ درب محوطه تزريق گاز بايد به بيرون بازشده و دستگيره آن از نوع اضطراري باشد. ماده61 ـ محوطه تخليه، بارگيري، اتصال، جداسازي، جابجايي مخازن، دستگاههاي مولد، تبخيركننده‌ها، تجهيزات و تاسيسات گاز كلر بايد حداقل 25 متر از محوطه عمومي و افراد متفرقه فاصله داشته باشد. ماده62 ـ براي خارج نمودن سيستم ضد عفوني از فرايند كار بايد اقدامات ايمني لازم جهت جلوگيري از نشت گاز و اشعه صورت گيرد. ماده63 ـ نصب هواكش مكنده مقاوم به خوردگي و متناسب با محل نگهداري و محوطه تزريق گاز كلر در ارتفاع 20 سانتيمتري از كف و هواكش‌دمنده در نزديكي سقف الزامي است. فصل چهارم: نمونه‌برداري و آزمايشگاه ماده64 ـ مشخـصات مواد مورد اسـتفاده در آزمايش‌ها بايد روي ظـروف آنها عنوان گردد. ماده65 ـ مواد شيميايي بايد از محل مورد استفاده جدا و تحت شرايط ايمن نگهداري شود. ماده66 ـ مواد خطرناك و سمي بايد در محفظه‌هاي قفل‌دار، داراي علائم هشداردهنده و دور از دسترس افراد متفرقه نگهداري شود. ماده67 ـ مواد شيميايي مايع و خطرناك بايد به طوري چيده شوند كه امكان سقوط آنها وجود نداشته‌باشد. ماده 68 ـ استفاده از ظروف شيشه‌اي ترك‌دار و شكسته در آزمايشگاه ممنوع بوده و بايد اين ظروف سريعاً از آزمايشگاه خارج و معدوم شود. ماده 69 ـ استفاده از دهان براي مكش مايعات از ظروف آزمايشگاهي ممنوع بوده و بايد از وسايل مناسب اين كار استفاده شود. ماده 70ـ آماده‌سازي و اختلاط موادي كه توليد بخار و گاز مضر مي‌نمايد بايد زير هود و با تهويه مناسب انجام گيرد. ماده 71ـ در پايان هر شيفت كار بايد محيط آزمايشگاه تميز گرديده و مواد زائد و پسماندها با توجه به برگه اطلاعات ايمني مواد بصورت مناسب دفع شود. ماده72ـ سطوح كار، كف و ديوار اتاق‌هايي كه در آنها مواد شيميايي مصرف مي‌شود بايد مقاوم و قابل شستشو بوده و داراي كفشور متصل به مجاري فاضلاب باشد. ماده73ـ خوردن و آشاميدن هنگام كار با مواد شيميايي، كار در آزمايشگاه و نمونه‌برداري آب و فاضلاب ممنوع است. ماده74ـ استعمال دخانيات در آزمايشگاه، محل اختلاط و آماده‌سازي مواد شيميايي و محل توليد و مصرف گاز ممنوع است. ماده75ـ نمونه‌برداري در قسمت‌هاي مختلف تصفيه‌خانه بايد بوسيله شيرهاي نمونه‌برداري و يا روش مطمئن ديگري انجام گيرد. ماده76ـ ريختن مواد زائد شيميايي بر روي هم و به مجاري فاضلاب قبل از خنثي‌سازي ممنوع است. ماده77ـ سيلندر گاز مورد استفاده در دستگاه‌هاي آناليز شيميايي بايد از باب نشتي و شرايط محيطي كنترل شده و بطور مناسب مهار گردد. فصل پنجم: واحدهاي تصفيه ماده78ـ در تصفيه‌خانه‌ها براي توقف، انحراف جريان بصورت موقت، انجام تعميرات اضطراري و يا بازديد بايد تمهيدات و پيش‌بيني‌هاي لازم اتخاذ گردد. ماده79ـ در هنگام كار در مخازن، لوله‌ها و كانال‌هاي سربسته بايد جريان ورودي قطع گرديده و يا از طريق مسير كنار گذر منتقل شود. ماده80 ـ هنگام كار با دستگاه واترجت حضور افراد در منطقه عملكرد دستگاه ممنوع است. ماده81 ـ مخازن، كانالها، آدم‌روها، حوضچه‌ها و ساير تاسيسات تصفيه‌خانه بايد از استحكام لازم برخوردار باشد. ماده82 ـ در صورت نياز به سوزاندن رسوبات داخل مخازن، اين عمل بايد با استفاده از وسايل متناسب با كار و بصورت ايمن انجام گيرد. ماده83 ـ محل نگهداري پودر كربن (ذغال فعال) بايد جهت جلوگيري از وقوع انفجار ايمن گردد. ماده84 ـ تصفيه‌خانه‌هايي كه در فضاي باز قرار ندارند بايد داراي راههاي خروج اضطراري و سيستم تهويه موثر باشد. ماده 85 ـ پس از قطع عملكرد دستگاه‌هاي داراي سيستم انتقال‌دهنده نيرو و مواد توسط كليد توقف اضطراري، شروع بكار مجدد آن بايستي به وسيله كليد راه‌انداز اصلي و به صورت دستي انجام گيرد. ماده86 ـ در هر شيفت كاري در تصفيه‌خانه تعداد بهره‌برداران بايد حداقل 2 نفر باشد. ماده87 ـ چناچه سوزاندن گازهاي حاصل از فرآيند تصفيه‌خانه اجتناب‌ناپذير باشد مكان سوزاندن آن در روي زمين بايد حداقل 5/7 متر از ساختمان تصفيه‌خانه، تاسيسات و ابنيه ديگر فاصله داشته‌باشد. ماده88 ـ استفاده از شعله براي آب‌كردن يخ اطراف و زير درپوش مجاري فاضلاب و دريچه فـضاهاي بسته كه احتمال انتـشار گازهاي قابل اشتعال و انفجار وجود دارد، ممنوع است. ماده89 ـ در محيطي كه گاز يا مايعات قابل اشتعال و انفجار وجود دارد استفاده از شعله و هر وسيله‌اي كه به هر نحوي توليد جرقه كند ممنوع است. ماده90ـ ورورد به فضاي بسته بايد تنها توسط افراد صلاحيت‌دار و با استفاده از وسايل ايمن و حسگرهاي گاز فردي صورت پذيرد. ماده91ـ قبل از ورود و در حين كار در فضاي بسته، بايد با تجهيزات مناسب، ميزان گازها و بخارات سمي و مضر، اندازه‌گيري شده و در صورت مجاز بودن مبادرت به‌انجام و ادامه كار گردد. ماده92ـ ورود به فضاي بسته قبل از تهويه موثر ممنوع است. ماده93ـ مخازن و فضاهاي بسته بايد براي جلوگيري از تجمع گاز و بخارات داراي مجاري خروج و سيستم تهويه مناسب باشد. ماده94ـ در هنگام جوشكاري يا كار گرم كه احتمال انتشار گازهاي قابل انفجار و اشتعال از دريچه‌ها و مجاري فاضلاب به محيط كار وجود دارد، بايد دريچه‌ها و مجاري مربوطه را پوشاند. ماده95ـ در صورت نياز به انجام تعميرات، سرويس، بازديد و روسوب‌زدايي در مخازن، حوضچه‌ها و كانال‌ها در زير آب يا فاضلاب بايد اين كار توسط افراد ماهر داراي گواهينامه غواصي و با استفاده از تجهيزات غواصي مناسب انجام گيرد. ماده96ـ تعبيه وسايل هوادهي براي مكانهايي نظير آدم‌روها، چاهك‌ها، گودالها و تلمـبه‌خانه‌هاي خشك و مستـغرق كه كمبود اكسـيژن وجود دارد در هـنگام كار الزامي است. ماده 97ـ در مكانهايي كه گاز توليد مي‌شود وجود وسايل ايمن جهت مهار شعله به همراه شيرهاي قطع اتوماتيك لازم و ضروري است. ماده98ـ درب مخازن توليد و ذخيره مواد شيميايي بايد به گونه‌اي باشد كه امكان سقوط افراد در آنها وجود نداشته و يا داراي دريچه‌هاي قفل‌دار باشد. ماده99ـ دريچه ورودي مخازن و فضاهاي بسته بايد قفل‌دار بوده و در غير از زمان تعمير، بازديد، سرويس و نظافت بسته باشد. ماده100ـ دريچه مخازن و فضاهاي بسته بايد به گونه‌اي مهار گردد كه در هنگام كار مانع افتادن و برگشتن آن شود. ماده 101ـ اطراف و يا روي كانال‌ها، مخازن روباز، حوضچه‌ها، آدم‌روها و دريچه‌ها بايد حفاظ و يا پوشش مناسب نصب گردد. ماده 102 ـ اطراف دستگاه فيلتر پرس بايد داراي حفاظ مناسب باشد. ماده103ـ نصب نردبان يا دستگيره دائمي در ديواره داخلي حوضچه‌ها و مخازن الزامي است. ماده 104ـ سيستم و شيرهاي اطمينان مخازن تحت فشار بايد به نحوي تعبيه گردد كه خطر برخورد افراد با آنها وجود نداشته باشد. ماده 105ـ در هنگام كار در مخازن، كانال‌ها و فضاهاي بسته بايد يك نفر با وسايل ارتباطي مناسب و آماده بكار در بيرون از اين اماكن براي هماهنگي و نظارت حضور مستمر داشته باشد. ماده 106ـ استفاده از جليقه نجات براي افرادي كه در اطراف و روي كانالها، مخازن، حوضچه‌ها، آدم‌روها و دريچه‌ها كار مي‌كنند الزامي است. ماده107ـ وسيله نجات مناسب و مطمئن بايد در كنار كانال‌ها، مخازن، حوضچه‌ها، آدم‌روها و دريچه‌ها وجود داشته باشد. ماده108ـ وسايل و دستگاههاي تنفس مصنوعي قابل حمل بايد همواره در دسترس موجود باشد. ماده109ـ دستگاه تشخيص كمبود اكسيژن بايد به چراغ و آلارم هشداردهنده مجهز بوده و در محل مربوطه تعبيه گردد. ماده110ـ مواد زائد شيميايي بايستي با توجه به برگه اطلاعات ايمني مواد در ظروف مناسب و ايمن ريخته شده و سپس بطريق مناسب دفع شود. ماده111ـ مواد شيميايي مورد استفاده در تصفيه‌خانه بايد داراي برگه اطلاعات ايمني مواد بوده و در اختيار قسمتهاي ذيربط قرار گرفته و تمهيدات لازم براي مقابله با خطرات آنها صورت پذيرد. ماده112ـ براي انجـام كار، بايد جايگاه كار ايمن در كليه قسمتهاي تصفيه‌خانه تعبيه گردد. اين آئين‌نامه مشتمل بر 112 ماده به استناد مواد 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 13/2/1389 شورايعالي حفاظت فني تهيه و در تاريخ 29/3/1389 به تصويب وزير كار و امور اجتماعي رسيده‌است.
 (روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 1/7/89)

1389/7/4 يكشنبه
....
آيين‌‌نامه آموزش ايمني كارفرمايان، كارگران و كارآموزان (03/07/89) 

آئين‌نامه ايمني امور پيمانكاري

هدف: به استناد مواد 13، 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران هدف از تهيه اين آيين‌نامه عبارتست از: ? تعريف الزامات ايمني (كه بايد توسط پيمانكار در محيط‌هاي كار رعايت گردد) ? تدوين يك استراتژي براي مديريت پيشگيرانه ايمني پيمانكاران ? توجه به قوانين و مقررات ايمني در فعاليت‌هاي پيمانكاري ? ايجاد روشي براي پايش عملكرد ايمني آنها و تشريح مديريت ايمني پيمانكاران به منظور بهبود مستمر عملكرد ايمني پيمانكاران در تمام فعاليت‌هاي محوله ? ايمن‌سازي محيط كار و كاهش حوادث ناشي از كار به منظور صيانت از نيروي انساني و منابع مادي كشور دامنه كاربرد اين آيين‌نامه تمام فعاليت‌هاي پيمانكاري در كشور را كه مشمول قانون كار جمهوري اسلامي ايران مي‌شوند تحت پوشش قرار مي‌دهد. فصل اول: تعاريف كارفرما/مقاطعه‌دهنده: شخص حقيقي يا حقوقي است كه اجراي عمليات موضوع پيمان را براساس اسناد و مدارك پيمان به پيمانكار واگذار مي‌نمايد، در ضمن نمايندگان ايشان در حكم كارفرما مي‌باشند. پيمانكار/مقاطعه كار شخص حقيقي يا حقوقي ذيصلاحي است كه براساس اسناد و مدارك پيمان، مسئوليت اجراي عمليات پيمان را به عهده مي‌گيرد. قرارداد/پيمان: پيماني است مكتوب في‌مابين كارفرما با پيمانكار اصلي يا پيمانكار اصلي با پيمانكاران فرعي يا مابين پيمانكاران فرعي با يكديگر كه بيان‌كننده تعهدات و التزام طرفين قرارداد در موضوع پيمان آنان است. در قرارداد پيمانكاري مواردي از قبيل مشخصات طرفين قرارداد، موضوع، مبلغ، مدت پيمان، تعهدات و اختيارات كارفرما و پيمانكار و فسخ يا خاتمه پيمان مشخص مي‌شود. پيمانكار اصلي: شخص حقيقي يا حقوقي ذيصلاحي است كه براساس اسناد و مدارك پيمان به عنوان مجري اصلي موضوع پيمان شناخته مي‌شود. پيمانكار فرعي: شخص حقيقي يا حقوقي ذيصلاحي است كه پيمانكار اصلي با وي براي انجام بخشي از امور، قرارداد منعقد نموده و پيمانكار مربوطه ملزم به اجراي تعهدات براساس اسناد و مدارك موضوع پيمان مي‌باشد. صاحب كار: شخصي است حقيقي يا حقوقي كه مالك يا قائم‌مقام قانوني مالك كارگاه بوده و انجام يك يا چند نوع از عمليات يا فعاليت كارگاه را به يك يا چند پيمانكار محول مي‌نمايد كه در اين حالت مطابق تعريف بند اول كارفرما يا مقاطعه‌دهنده ناميده مي‌شود، و در صورتي كه خود رأساً يك يا تعدادي كارگر را در كارگاه متعلق به خود بر طبق ماده2 قانون كار به كارگمارد از نظر اين قانون كارفرما محسوب مي‌گردد. فصل دوم: مقررات ماده1ـ مطابق ماده 13 قانون كار مقاطعه‌دهنده (كارفرما) مكلف است قرارداد خود را با مقاطعه‌كار (پيمانكار) به نحوي منعقد نمايد كه در آن مقاطعه‌كار (پيمانكار) متعهد گردد كه تمامي مقررات قانون كار و آيين‌نامه‌هاي مربوط به اين قانون را در مورد كاركنان خود اعمال نمايد. ماده2ـ پيمانكاران مي‌بايست صلاحيت انجام كار خود را از نظر ايمني از وزارت كار و امور اجتماعي اخذ نمايند. تبصره ـ نحوه تأييد صلاحيت پيمانكاران در دستورالعمل اجرايي كه به همين منظور توسط شوراي‌عالي حفاظت فني تدوين مي‌گردد، لحاظ خواهد شد. ماده3ـ كارفرما بايستي با پيمانكاراني قرارداد منعقد نمايد كه صلاحيت انجام كار آنان از نظر ايمني توسط وزارت كار و اموراجتماعي تأييد شده باشد. ماده4ـ پيمانكاران اصلي و فرعي مكلفند كليه قوانين و مقررات، آيين‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هاي حفاظت فني و بهداشتي كار را در طول عمليات پيمان رعايت نمايند. ماده 5 ـ كليه مسئوليت‌ها و تعهدات طرفين پيمان در مورد ايمني بايد صراحتاً در متن قرارداد لحاظ گردد. ماده6 ـ در هنگام عقد قرارداد لازم است هزينه‌هاي مربوط به امور ايمني محاسبه و در متن قرارداد لحاظ نموده و پيمانكار از ابتداي قرارداد با نظارت كارفرما موظف به اجراي آن گردد. ماده7ـ در هـنگام عقدقرارداد پيمانكاري لازم است امكانات و منابع مورد نياز براي انجام اقدامات كنترلي و پيشگيرانه مرتبط با ايمني حسب مورد توسط طرفين تأمين گردد. ماده8 ـ كارفرما مي‌بايست بر ارائه آموزشهاي مورد نياز در زمينه‌هاي ايمني از طريق مراجع ذيصلاح به پرسنل تحت پوشش پيمانكاران اصلي و فرعي با توجه به نوع فعاليت، نظارت نمايد. ماده9ـ كارفرما مكلف است با توجه به قوانين و آيين‌نامه‌هاي موجود و مفاد قرارداد في‌مابين، بر عملكرد ايمني كليه پيمانكاران خود نظارت نمايد. ماده10ـ هرگاه صاحب كار اجراي كليه عمليات پيمان را از ابتدا تا پايان كار كلاً به يك پيمانكار محول نمايد، پيمانكار مسئول اجراي مقررات مرتبط با حفاظت فني و ايمني در كارگاه خواهد بود. ماده11ـ هرگاه پيمانكار اصلي با موافقت كارفرما اجراي قسمت‌هاي مختلف عمليات پيمان را مطابق مفاد قراردادي به پيمانكار يا پيمانكاران ديگر محول نمايد، هر پيمانكار در محدوده پيمان خود مسئول اجراي كليه مقررات مرتبط بوده و پيمانكار اصلي مسئول نظارت و ايجاد هماهنگي بين آن‌ها خواهد بود. ماده12ـ هرگاه صاحب كار اجراي عمليات پيمان را به پيمانكاران مختلف محول نمايد، هر پيمانكار در محدوده پيمان خود، مسئول اجراي مقررات مرتبط خواهد بود و صاحب كار مسئول ايجاد هماهنگي بين آن‌ها مي‌باشد. ماده13ـ پيمانكاران ملزم به ثبت آمار و ارايه گزارش حوادث ناشي از كار به كارفرما جهت ارسال به اداره كار و اموراجتماعي محل مطابق دستورالعمل اجراي تبصره يك ماده95 قانون كار جمهوري اسلامي ايران مي‌باشند. اين آيين‌نامه مشتمل بر 2 فصل و 13 ماده به استناد مواد 85 ، 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 3/12/1388 شوراي‌عالي حفاظت فني تدوين و در تاريخ 5/3/1389 به تصويب وزير كار و امور اجتماعي رسيده است.    (روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 1/7/89)

 

1389/7/3 شنبه
....
جدول مزد 20 گروه شغلي خدماتي سال جاري ابلاغ شد (11/03/89) 

جدول مزد 20 گروه شغلي خدماتي سال جاري ابلاغ شد

وزارت کار و امور اجتماعي جدول مزد طرح هماهنگ طبقه‌بندي مشاغل شرکتهاي خدماتي در زمينه کارگران با قرارداد موقت (محدود) را در سال 89 ابلاغ کرد. وزارت کار جدول مزدي 20 گروه شغلي نيروهاي خدماتي کشور بر اساس جدول مزد طرح هماهنگ طبقه‌بندي مشاغل شرکتهاي خدماتي و تامين نيروي انساني کشور سال 89 را ابلاغ کرد که در اين جدول حداقل دستمزد ماهيانه کارگر با قرارداد موقت محدود در سالجاري، 303 هزار تومان برابر با مصوبه حداقل دستمزد شورايعالي کار و در گروه 1 شغلي و بيشترين مبلغ آن نيز رقمي حدود 377 هزار تومان در گروه 20 شغلي است. بر اساس اين گزارش، جدولي که توسط وزارت کار تهيه و به شرکتهاي خدماتي ابلاغ شده است حاوي 20 گروه شغلي و ميزان مزد روزانه در کنار پايه سنواتي است که اين ابلاغيه کارفرمايان شرکتهاي خدماتي را موظف مي‌کند تا بر اساس جدول ياد شده نسبت به پرداخت حقوق نيروي کار شاغل در اين بخش اقدام کنند. حداقل دستمزد 303 هزار تومان در گروه 1 در جدول اعلامي کارگران گروه 1 شغلي روزانه بايد حداقل 10 هزار و 100 تومان حقوق دريافت کنند که اين ميزان در طول ماههاي 30 روزه 303 هزار تومان و در ماههاي 31 روزه نيز 313 هزار و 100 تومان مي‌شود. در اين گروه شغلي روزانه 200 تومان نيز به عنوان پايه سنواتي در نظر گرفته شده است. همچنين نيروي کار شاغل در گروه 2 نيز بايد حداقل روزانه 10 هزار و 162 تومان حقوق بگيرند که از اين طريق ماهيانه رقمي بين 304 هزار و 860 تومان و 315 هزار تومان خواهد شد. پايه سنواتي گروه 2 شغلي روزانه 210 تومان اعلام شده است. افزايش 10 توماني به ازاء پايه سنواتي از گروه 1 تا 11 در اين جدول، گروه 3 شغلي از نيروهاي خدماتي بايد 10 هزار و 224 تومان روزانه دستمزد بگيرند که اين رقم در ماههاي 30 و 31 روزه رقمي بين 306 هزار و 720 تومان و 316 هزار و 944 تومان خواهد بود. در اين بخش نيز روزانه 220 تومان به عنوان پايه سنواتي در نظر گرفته شده است. وزارت کار و امور اجتماعي بر اساس مصوبه شورايعالي کار حداقل دستمزد روزانه نيروي کار خدماتي شاغل در گروه 4 را 10 هزار و 286 تومان اعلام کرده است که از اين طريق حقوق ماهيانه افراد شاغل در اين گروه رقمي بين 308 هزار و 580 تومان و 318 هزار و 866 تومان است. نيروي کار شاغل در اين گروه بايد روزانه 230 تومان پايه سنواتي بگيرند. 17 هزار تومان افزايش حقوق از گروه 1 تا 5 براي افراد شاغل در گروه 5 خدماتي طي سالجاري روزانه 10 هزار و 349 تومان در نظر گرفته شده است که اين ميزان در ماه 30 و 31 روزه به ترتيب 310 هزار و 470 تومان و يا 320 هزار و 819 تومان خواهد بود. شاغلين گروه 5 روزانه 240 تومان پايه سنواتي خواهند داشت. گفتني است، افراد در گروه 6 شغلي در سال 89 نيز حداقل روزانه بايد 10 هزار و 432 تومان حقوق بگيرند که اين رقم در ماه حداقل 312 هزار و 960 تومان و يا 323 هزار و 392 تومان است. در اين گروه شغلي نيز روزانه 250 تومان پايه سنواتي در نظر گرفته شده است. افزايش 60 توماني روزانه پايه سنواتي از گروه 1 تا 7 همچنين براي کارگران شاغل در گروه 7 نيز روزانه 10 هزار و 515 تومان مزد در نظر گرفته شد که رقم ماهيانه آن حداقل 315 هزار و 450 تومان و 329 هزار و 965 تومان است. در اين گروه شغلي نيز روزانه 260 تومان پايه سنواتي در نظر گرفته شد. شاغلين خدماتي گروه 8 روزانه 10 هزار و 598 تومان دريافتي خواهند داشت که ماهيانه رقمي بين 317 هزار و 940 تومان و 328 هزار و 538 تومان است. افراد در گروه 8 شغلي طبق ابلاغيه وزارت کار بايد روزانه 270 تومان پايه سنواتي بگيرند. وضعيت گروه شغلي 9 و 10 براي افرادي که در گروه 9 شغلي قرار بگيرند روزانه تا 10 هزار و 702 تومان حداقل دستمزد تعيين شده است که در ماههاي 30 روزه 321 هزار و 60 تومان و در ماههاي 31 روزه نيز 331 هزار و 762 تومان خواهد شد. پايه سنواتي اين گروه شغلي نيز روزانه 280 تومان تعيين شده است. نيروي کار فعال در گروه 10 شغلي خدماتي طبق دسته بندي وزارت کار بايد روزانه 10هزار و 805 تومان حقوق بگيرند که ماهيانه چيزي حدود 324 هزار و 150 تومان يا کمي بيشتر حدود 334 هزار و 955 تومان خواهد بود. پايه سنواتي اين گروه نيز 290 تومان اعلام شده است. افزايش 180 توماني پايه سنواتي روزانه از گروه 11 تا 20 براي شاغلين گروه 11 روزانه 10 هزار و 930 تومان در نظر گرفته شده است که از 327 هزار و 900 تومان تا 338 هزار و 830 تومان در نوسان است که پايه سنواتي اين گروه هم روزانه 300 تومان است. اين وضعيت در گروه 12 کمي بهتر است به نحوي که شاغلين اين گروه روزانه 11 هزار و 55 تومان و ماهيانه 331 هزار و 650 تا 342 هزار و 705 تومان با پايه سنواتي روزانه 320 تومان خواهند گرفت. گروه 13 شغلي خدماتي نيز بايد هر روز 11 هزار و 179 تومان حقوق بگيرند که ماهيانه بين 335 هزار و 370 تومان تا 346 هزار و 549 تومان خواهد بود که بر همين اساس روزانه 340 تومان نيز پايه سنواتي مي گيرند. کارگران شاغل در گروه 14 بايد روزانه 11 هزار و 345 تومان دريافت کنند که در اين بخش نيز ماهيانه رقمي بين 340 هزار و 350 تومان تا 351 هزار و 695 تومان در نوسان است. در اين بخش نيز پايه سنواتي روزانه 360 تومان تعريف شده است. بر اساس ابلاغيه وزارت کار و امور اجتماعي، کارگران خدماتي شاغل در گروه 15 نيز بايد روزانه حداقل 11 هزار و 511 تومان دريافت کنند که بر اساس ماهيانه بين 345 هزار و 330 تومان و يا کمي بيشتر حدود 356 هزار و 841 تومان خواهد بود که پايه سنواتي اين گروه شغلي نيز روزانه 380 تومان است. گروه 16 شغلي بايد هر روز 11 هزار و 678 تومان حقوق بگيرند که اين افراد ماهيانه رقمي بين 350 هزار و 340 تومان يا 362 هزار تومان دريافت مي کنند که پايه سنواتي آنها نيز روزانه 400 تومان تعيين شده است. کارشناس تا دکترا در گروه 15 تا 17 گروه 17 شغلي خدماتي طبق نظر وزارت کار بايد روزانه 11 هزار و 885 تومان حقوق دريافت کنند که در ماههاي مختلف سال رقمي بين 356 هزار و 550 تومان و 368 هزار و 435 تومان خواهد شد و بر همين اساس نيز پايه سنواتي در اين بخش روزانه 420 تومان تعيين شده است. همچنين گروه 18 شغلي نيز بايد هر روز 12 هزار و 93 تومان حقوق بگيرد که ماهيانه رقمي بين 362 هزار و 790 تومان و 374 هزار و 883 تومان خواهد شد. پايه سنواتي اين گروه نيز روزانه 440 تومان تعيين شده است. همچنين گروه 19 شغلي خدماتي در سالجاري بايد به ازاي هر روز کار حداقل 12 هزار و 342 تومان دريافت کنند که رقم ماهيانه اين گروه نيز بين 370 هزار و 260 تومان تا 382 هزار و 602 تومان مي شود ضمن اينکه پايه سنواتي نيز هر روز در اين گروه شغلي 460 تومان تعيين شده است. گروه 20 شغلي نيز بايد روزانه 12 هزار و 591 تومان حقوق بگيرند که در اين گروه نيز ماهيانه بين 377 هزار و 730 تومان تا 390 هزار و 321 تومان در نوسان است. همچنين پايه سنواتي در اين گروه نيز روزانه 480 تومان است. گفتني است هرچند وزارت کار وضعيت 20 گروه شغلي خدماتي را تعيين و اعلام کرده است ولي افراد داراي مدارک کارشناسي تا حتي دکترا نيز در گروههاي 15 تا 17 قرار مي گيرند و عملا حداقل دستمزد افراد شاغل در بخش خدماتي رقمي بين 303 هزار تومان تا 356 هزار تومان است.

 

1389/3/11 سه‌شنبه
....
حداقل دستمزد كارگران 303 هزار و 48 تومان تعيين شد (23/12/88) 

حداقل دستمزد كارگران 303 هزار و 48 تومان تعيين شد

شوراي عالي كار در جلسه بعدازظهر امروز خود حداقل دستمزد كارگران براي سال آينده را با 15 درصد افزايش نسبت به سال قبل 303 هزار و 48 تومان تعيين كرد. محمد پارسا در گفتگو با فارس اظهار داشت: شوراي عالي كار با حضور وزير كار و امور اجتماعي و نمايندگان گروه كارگري و كارفرمايي و دولت براي تعيين حداقل دستمزد كارگران در سال 89 تشكيل جلسه داد. وي افزود: بر اساس مصوبه اين شورا حداقل دستمزد كارگران نسبت به سال گذشته 15 درصد افزايش يافت. مطابق اين مصوبه ساير سطوح دستمزدي از آغاز سال 89 به ميزان 7 درصد آخرين مزد ثابت يا مبناي سال‌جاري به اضافه روزانه 11 هزار ريال افزايش خواهد يافت. علاوه بر اين ماهانه مبلغ 200 هزار ريال به فيش حقوقي كارگران اضافه خواهد شد. اين رقم در سال گذشته 100 هزار ريال بود. به اطلاع مشترکين محترم مي‌رساند به محض دريافت بخشنامه حقوق جهت ارسال اقدام خواهد شد.

1388/12/23 يكشنبه
....
دستورالعمل آموزش مديران شرکتهاي پيمانکاري و خدماتي ابلاغ شد (11/9/88) 

دستورالعمل آموزش مديران شرکتهاي پيمانکاري و خدماتي ابلاغ شد

وزارت کار و امور اجتماعي ضوابط جديد آموزش مديران و مسئولان شرکتهاي خدماتي و پيمانکاري نيروي انساني سراسر کشور را ابلاغ کرد. وزارت کار و امور اجتماعي در اجراي فصل پنجم تفاهم نامه شماره 24602 خرداد ماه سالجاري و نامه شماره 3760 تيرماه 88 اداره کل نظارت بر نظام‌هاي جبران خدمت وزارت کار و همچنين نامه کانون انجمن‌هاي صنفي کارفرمايان شرکتهاي خدماتي، پشتيباني و تامين نيروي انساني سراسر کشور، دستورالعملي را در اين زمينه تدوين و ابلاغ کرده است. از زمان صدور اين دستورالعمل، انجام امورآموزشي ويژه مديران و مسئولان شرکتهاي خدماتي، پشتيباني و تامين نيروي انساني توسط کانون انجمن‌هاي صنفي کارفرمايان، مطابق با برنامه آموزشي تعيين شده از سوي وزارت کار در زمينه‌هاي روابط کار، دستمزد، طبقه‌بندي مشاغل، حفاظت و ايمني به مدت 18 ساعت با هماهنگي سازمانهاي کار و امور اجتماعي استانها که از اين پس سازمان اجرايي ناميده مي شوند، انجام خواهد شد. همچنين وزارت کار در خصوص نحوه دريافت هزينه‌هاي آموزش نيز اعلام کرد: در اين زمينه کليه هزينه هاي دريافتي از متقاضيان شرکت کننده در دوره هاي آموزشي برابر تعرفه هاي اعلام شده توسط کانون با هماهنگي اداره کل نظارت بر نظامهاي جبران خدمت و سازمانهاي اجرايي در استانها مشخص و به حساب انجمن هاي صنفي عضو کانون در سراسر کشور واريز و هزينه مي شود. در بند ديگري از اين دستورالعمل آمده است: برنامه آموزشي و دوره ها به همراه اسامي مدرسان توسط انجمن‌هاي عضو کانون با هماهنگي سازمانهاي اجرايي تعيين و ليست نهايي دوره ها از طريق کانون به وزارت کار ارسال خواهد شد تا مدرسان مورد تاييد در هر يک از سازمانهاي اجرايي براي برگزاري دوره تعيين شوند که در اين رابطه حداقل 20 روز قبل از تشکيل دوره بايد هماهنگي لازم توسط کانونها صورت گيرد. همچنين تهيه سوالات و نظارت بر انجام آزمون و تصحيح اوراق به عهده اداره کل نظارت بر نظام هاي جبران خدمت وزارت کار خواهد بود. نحوه اعلام اسامي پذيرفته شدگان پس از تصحيح اوراق نيز طي ليستي به کانون جهت صدور گواهينامه اعلام مي شود و پس از تاييد به ادارات کل سازمانهاي اجرايي ارسال مي شود. فهرست اسامي شرکت کنندگان با قيد نام شرکت ذيربط در پايان هر دوره از آموزش بايد ظرف مدت 15 روز از سوي کانونها به ادارات کل و سازمانهاي اجرايي ارسال شود. برگزاري دوره هاي آموزشي ديگري نيز با هدف ارتقاء سطح آموزش مديران و انجمن ها با مجوز وزارت کار مي تواند انجام شود که نتيجه برگزاري اين دوره ها نيز بايد هر 3 ماه يکبار به وزارت کار ارسال شود. تعرفه هاي دوره هاي آموزشي شامل (حق الزحمه مدرسين و برگزار کنندگان آزمون، پذيرايي و محل دوره، آزمون و اياب و ذهاب) با هماهنگي وزارت کار ظرف مدت يکماه از تاريخ صدور اين دستورالعمل تعيين و اعلام مي شود. حق التدريس هر يک از مدرسان نيز بايد در مدت 15 روز از پايان دوره توسط انجمن صنفي ذيربط طبق تعرفه پرداخت و مراتب به کانون اعلام شود. گفتني است اين دستورالعمل به مدت 6 ماه براي اجرا توسط کانونها و انجمن هاي صنفي ذيربط معتبر بوده و در پايان مدت مذکور پس از ارزيابي هاي بعمل آمده و در صورت رضايت از عملکرد کانون قابل تمديد خواهد بود. وزارت کار در قسمت پايان دستورالعمل به انجمن هاي صنفي يادآوري کرده است که اگر با بررسي ها و گزارشات سازمانهاي اجرايي مشخص شود که عملکرد هر يک از انجمن ها در بخش آموزش مناسب نبوده است، از ادامه فعاليت آموزشي آنها جلوگيري بعمل خواهد آمد. اين دستورالعمل که براي اولين بار از سوي وزارت کار و امور اجتماعي براي استفاده از توان بخش خصوص( کانون شرکتهاي خدماتي) صادر شد، حداقل تا پايان سالجاري اعتبار دارد.

 

1388/9/11 چهارشنبه
....
بخشنامه حداقل دستمزد كارگران مشمول قانون كار در سال 1388 (16/01/88) 
بخشنامه حداقل دستمزد كارگران مشمول قانون كار در سال 1388

        وزير كار و امور اجتماعي بخشنامه شماره 139841 مورخ 27/12/1387 را به شرح زير ابلاغ نموده است:

شوراي عالي كار با حضور نمايندگان سه گروه (دولت، كارفرمايان و کارگران) در جلسه مورخ 27/12/87، پس از بحث و بررسي راجع به تعيين حداقل مزد سال 1388، در اجراي ماده 41 قانون كار با در نظر گرفتن مصالح كارگران در انطباق هر چه بيشتر ميزان درآمد آنان با سطح معيشت و همچنين با توجه به مقتضيات بنگاه‌هاي توليدي و كارفرمايان و شرايط اقتصادي جامعه موارد زير را به اتفاق آراء مورد تصويب قرار داد. 1 – از اول سال 1388 حداقل مزد روزانه با نرخ يكسان براي كليه كارگران مشمول قانون كار با (اعم از قرارداد دائم يا موقت) مبلغ 87840 ريال (هشتا و هفت هزار و هشتصد و چهل ريال) تعيين مي‌گردد. همچنين از اول سال 1388 ساير سطوح مزدي نيز روزانه 5 درصد مزد ثابت يا مبنا (موضوع ماده 36 قانون كار) باضافه روزانه 10980 ريال به نسبت آخرين مزد در سال 1387 افزايش مي‌يابد در صورتيکه با اين افزايش مزد روزانه کارگر کمتر از 87840 ريال شود ملاک همان 87840 ريال است. 2 – به كارگراني كه در سال 1388 داراي يكسال سابق كار شده و يا يك سال از دريافت آخرين پايه سنواتي آنان گذشته باشد روزانه مبلغ 1250 ريال به عنوان پايه (سنوات) پرداخت خواهد شد. تبصره 1: پرداخت مبلغ مربوط به پايه سنواتي كارگران مشمول طرح‌هاي طبقه‌بندي مشاغل مصوب وزارت كار و امور اجتماعي با در نظر گرفتن رقم فوق‌الذكر براي گروه يك با توجه به دستورالعمل و جدول اعلامي توسط اداره‌كل نظارت بر نظامهاي جبران خدمت صورت مي‌گيرد. تبصره 2: به كارگران فصلي به نسبت مدت كاركردشان در سال 1387، ميزان مقرر در اين بند (يا تبصره يك آن حسب مورد) تعلق خواهد گرفت. 3 – براساس مصوبه مورخ 21/7/87 شورايعالي کار و در جهت افزايش رضايتمندي کارگران و کارفرمايان و به منظور تثبيت و تسري تمامي کارگران، اعم از دائم و موقت نسبت به دريافت مزاياي بن کارگري مقرر شد از ابتداي سال 1388 مبلغ ريالي بن (سهم کارفرمايان) به عنوان مزاياي رفاهي و انگيزه‌اي موضوع تبصره 3 ماده 36 قانون کار تحت عنوان کمک هزينه اقلام مصرفي خانوار (بن کارگري) منظور و بابت هر کارگر (اعم از متاهل يا مجرد) ماهانه 100.000 ريال از سوي كارفرمايان به آنان پرداخت گردد. 4 – ضوابط مربوط به چگونگي نحوه اعمال افزايش مقرر در بند 1 و تبصره يك بند 2 در کارگاههايي که داراي طرح طبقه‌بندي مشاغل مي‌باشند و نيز در مورد كارگران كارمزدي و همچنين چگونگي ارتقاء طبقه‌ شغلي به موجب دستورالعمل‌هاي اداره‌كل نظارت بر نظام‌هاي جبران خدمت خواهد بود. 5 – مقررات اين مصوبه شامل حال دانش‌آموزان و دانشجوياني که در ايام تعطيلات تابستاني در سال 1388 به طور موقت در کارگاه‌ها اشتغال مي‌يابند نخواهد شد. 6 – واحدهاي مشمول قانون كار به منظور ايجاد رابطه هر چه بيشتر مزد و مزايا با بهره‌وري و توليد و ايجاد انگيزه بيشتر در بين كاركنان خود، علاوه بر اجراي اين مصوبه مي‌توانند نسبت به افزايش و برقراري مزايا در قالب موافقتنامه‌هاي کارگاهي و پيمان‌هاي دسته جمعي و پس از تاييد وزارت كار و امور اجتماعي اقدام نمايند.


1388/1/16 يكشنبه
....
دستورالعمل نحوه اجراي مصوبه مورخ 27/12/1387 شورايعالي كار در مورد کارگران کارمزدي دائم و موقت (16/01/88) 
دستورالعمل نحوه اجراي مصوبه مورخ 27/12/1387 شورايعالي كار در مورد کارگران کارمزدي دائم و موقت

شماره: 139844 

تاريخ: 27/12/1387

در اجراي بند 4 بخشنامه شماره 139841 مورخ 27/12/87 وزير محترم كار و امور اجتماعي موضوع مصوبه مورخ 27/12/1387 شورايعالي كار، بدينوسيله نحوه اجراي بخشنامه مذکور را در مورد کارگران کارمزدي اعلام مي‌نمايد: 1 – نحوه اعمال 5 درصد افزايش بند 1 بخشنامه: نرخ‌هاي کارمزدي در سال 88 (به نسبت آخرين کارمزد در سال 87) در مورد کليه کارگران کارمزدي (اعم از موقت يا دائم) به مأخذ پنج درصد افزايش مي‌يابند. در صورتيکه کارگران داراي بخش ثابت مزد (علاوه بر کارمزد) باشند اين بخش نيز بايستي پنج درصد افزايش يابد. تبصره: چنانچه نرخ يا ملاک‌هاي کارمزدي تابع قسمت ثابت مزد بوده و يا به عبارت ديگر بصورت درصدي از قسمت ثابت مزد تعيين شده باشند در اينصورت تنها بخش ثابت مزد مشمول پنج درصد افزايش خواهد گرديد. (زيرا با اين عمل نرخ يا ملاک‌هاي کارمزدي نيز به دليل تبعيت از قسمت مذکور خودبخود دستخوش افزايش خواهد بود.) 2 – چگونگي اعمال افزايش رقم ثابت موضوع بند 1 بخشنامه: علاوه بر افزايش 5 درصد بر روي قسمت ثابت مزد، قسمت مذکور در سال 88 روزانه 10980 ريال ديگر نيز افزايش خواهد يافت و در صورتيکه کارگران فاقد قسمت ثابت مزد باشند در سال 88 روزانه 10980 ريال در اجراي مصوبه شورايعالي کار بصورت ثابت در مورد آنان برقرار خواهد گرديد. تبصره: در صورتيکه مجموع دريافتي کارگران بابت بخش ثابت و متغير مزد باضافه مزد سنوات (پايه) مربوط به سالهاي گذشته کمتر از 87840 ريال در روز گردد ملاک محاسبه و پرداخت آن به کارگران کارمزد همان 87840 ريال خواهد بود. 3 – اعطاي مزد سنوات: علاوه بر افزايش کارمزد، کارگران کارمزدي نيز بر حسب آنکه مشمول طرح طبقه‌بندي باشند يا خير، حسب مورد و مطابق دستورالعمل‌هاي ذيربط از پايه سنواتي موضوع بند 2 بخشنامه شماره 139841 مورخ 27/12/87 وزير محترم کار و امور اجتماعي برخوردار خواهند شد.


1388/1/16 يكشنبه
....
شرايط جديد استفاده از نيروي كار خارجي اعلام شد (19/12/87) 
شرايط جديد استفاده از نيروي كار خارجي اعلام شد

از سوي وزارت كار و امور اجتماعي شرايط جديد اشتغال و دريافت كارت موقت به شكل قانوني به تعداد يكصد هزار كارت موقت كار، در سراسر كشور اعلام شد. به گزارش خبرنگار رفاه به نقل از ايرنا، عليرضا مطهري رئيس سازمان كار و امور اجتماعي استان تهران افزود: اتباع خارجي براي اشتغال در كشور و دريافت كارت موقت اشتغال بايد به شكل قانوني و رسمي از سوي صاحب كار تضمين شوند و در همين خصوص به زودي يك صد هزار كارت موقت براي اتباع شاغل خارجي كه وكيل يا صاحب كار خود را معرفي كنند، صادر مي‌شود. وي در ادامه بيان داشت: در هشت پايگاه استان تهران تاكنون حدود ?? هزار كارت موقت اشتغال براي اتباع خارجي شاغل در تهران و كرج، صادر شده است. وي افزود: در اجراي اين طرح مواردي امنيتي و ايمني نظير باركد و اثر انگشت رعايت شده و صاحبان مشاغل مي توانند با اطمينان خاطر بيشتري به جذب اين افراد بپردازند. يادآوري مي شود، طرح صدور كارت موقت اشتغال اتباع بيگانه و شناسايي وكيل و صاحب كار آنان از سوي سازمان كار و امور اجتماعي استان تهران در حال پيگيري و انجام است.


1387/12/20 سه‌شنبه
....
آئين‌نامه حفاظتي تاسيسات الكتريكي در كارگاهها (10/06/87) 
 آئين‌نامه حفاظتي تاسيسات الكتريكي در كارگاهها



شماره: 35288 ?/?/????

مديرعامل محترم روزنامه رسمي كشور

به پيوست «آئين‌نامه حفاظتي تأسيسات الكتريكي در كارگاهها» مصوب جلسه 22/12/1386 شوراي عالي حفاظت فني كه در تاريخ 31/1/1387 به تصويب مقام عالي وزارت رسيده براي درج در روزنامه رسمي كشور ارسال مي‌گردد.

(مشاور وزير و مديركل روابط عمومي ـ عليرضا محمدعلي)

هدف: هدف از تدوين اين آيين‌نامه به روزرساني و تطبيق مواد آن با شرايط روز صنايع، پيشرفت تكنولوژي و ايمن‌سازي محيط كارگاه‌ها به منظور پيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي و حفظ و صيانت نيروي كار و منابع مادي مي‌باشد. فصل اول ـ تعاريف و اصطلاحات: اضافه جريان: هر جريان بيش از جريان نامي تجهيزات يا بيش از جريان قابل تحمل يك هادي كه ناشي از اضافه بار، اتصال كوتاه يا عيب سيستم اتصال به زمين باشد. باتري: يك سيستم الكتروشيميايي است كه انرژي الكتريكي دريافتي را به صورت شيميايي ذخيره كرده و سپس آن را به صورت انرژي الكتريكي بازپس مي‌دهد. برق‌دار: وسيله‌اي كه اتصال الكتريكي به منبع اختلاف پتانسيل دارد. بي‌برق: هر وسيله‌اي كه هيچ اتصال الكتريكي با منبع اختلاف پتانسيل نداشته و داراي بار الكتريكي نيست. تابلو برق: مجموعه‌اي از ورودي و خروجي‌هاي برق و وسايل اضافه جريان خودكار كه در داخل جعبه يا كابينت قرار داشته و برخي از انواع آن‌ها كليدهايي براي كنترل روشنايي، گرما يا مدارات توان دارند. تاسيسات الكتريكي: مجموعه‌اي از تجهيزات الكتريكي مرتبط با هم بوده كه براي يك هدف خاص طراحي گرديده‌اند. تجهيزات الكتريكي: تمامي مدارها، وسايل، دستگاه‌ها، مصرف‌كننده‌ها و هر وسيله مشابه ديگر كه به عنوان بخشي از تأسيسات الكتريكي بكار رفته يا در ارتباط با اين تأسيسات هستند. تجهيزات سرويس‌دهي: تجهيزات ضروري كه معمولاً شامل يك قطع‌كننده مدار، كليدها، فيوزها و لوازم جانبي آن‌ها بوده و به ورودي مصرف‌كننده ساختمان و يا هر سازه ديگر متصل است و وظيفه آن كنترل اصلي و قطع تغذيه مي‌باشد. زمين: هرگونه اتصال هادي عمدي يا تصادفي يك مدار الكتريكي يا تجهيزات به زمين يا به برخي بدنه‌هاي هادي كه به جاي زمين (ارت) عمل مي‌كنند، حكم زمين را دارد. زمين مؤثر: اتصال به زمين عمدي از طريق يك اتصال زمين يا اتصالاتي با امپدانسي به حد كافي پايين بوده كه ظرفيت مناسب براي حمل جريان را دارد تا از ايجاد ولتاژهايي كه ممكن است منجر به ايجاد خطر براي تجهيزات متصل به آن يا افراد مي‌شود، جلوگيري نمايد. سپر (شيلد): لايه فلزي زمين شده روي كابل است كه از تأثير ميدان الكتريكي كابل به خارج از آن جلوگيري مي‌كند و يا كابل را در برابر تأثير عوامل الكتريكي خارجي محافظت مي‌كند. سيستم سيم‌كشي: به مجموعه‌اي متشكل از كابل‌ها، سيم‌ها، شين‌ها و همچنين قسمت‌هاي نگهدارنده آن‌ها شامل لوله‌هاي توكار، روكار، داكت‌ها، سيني‌ها و كانال‌ها سيستم سيم‌كشي اطلاق مي‌شود. قسمت‌هاي برق‌دار: تمام قسمت‌هاي هادي جريان مانند سيم‌ها، ترمينال‌ها و تمام اجزاي تجهيزات الكتريكي كه فاقد عايق‌بندي مناسب باشند. قطع كننده مدار: وسيله‌اي است كه از آن براي باز و بسته‌كردن مدار به روش دستي استفاده مي‌شود و در صورت عبور جريان اضافي مدار را به طور خودكار از منبع ولتاژ قطع مي‌كند. قوس الكتريكي: تخليه الكتريسته در اثر شكست عايق الكتريكي بين دو هادي با اختلاف پتانسيل بالا كه باعث آزادشدن انرژي حرارتي و نور مي‌شود. كليد محافظ جان (وسيله جريان تفاضلي ـ RCD) : وسيله قطع و وصل مكانيكي يا مجموعه‌اي از وسايل است كه اگر جريان تقاضلي (تفاضل جريان مدار با جريان مرجع) در شرايط معين به مقدار مشخص برسد، كنتاكت‌ها را باز مي‌كند. ورودي اصلي برق: نقطه تحويل انرژي الكتريكي به كارگاه مي‌باشد. وسايل قطع: وسيله يا گروهي از وسايل كه توسط آن‌ها، هادي‌هاي يك مدار از منبع تغذيه جدا مي‌شوند. وسيله فرمان الكتريكي: وسيله‌اي است كه توسط آن فرمان‌هاي لازم براي عملكرد مناسب دستگاه الكتريكي در شرايط مختلف و قطع و وصل آن اعمال مي‌گردد. ولتاژ فشار قوي: ولتاژ بالاي 1000 ولت تحت عنوان ولتاژ فشار قوي شناخته مي‌شوند. فصل دوم ـ مقررات عمومي: ماده1ـ نصب، تنظيم، آزمايش، نگهداري و تعميرات كليه تجهيزات الكتريكي فقط بايد توسط افراد متخصص و ماهر انجام شود. ماده2ـ تجـهيزات الكتريـكي كـارگاه بايد با اسـتانداردهاي الكـتريكي مطابقت داشته باشند. ماده3ـ تجهيزات و ملزومات مورد استفاده براي هر نوع عمليات برقي بايد متناسب با آن كاربرد خاص باشد. ماده4ـ طراحي شبكه توزيع برق بايد به گونه‌اي باشد كه احتمال برقراري اتصال كوتاه و عبور جريان اضافي وجود نداشته‌باشد. ماده5 ـ قبل از بكارگيري كليه تجهيزات الكتريكي بايد از صحت عايق‌بندي الكتريكي قسمت‌هاي برق‌دار آن‌ها اطمينان حاصل شود. ماده6 ـ تجهيزات الكتريكي بايد متناسب با اثرات خاص شرايط جوي و محيطي بكارگرفته شود. ماده7ـ انتخاب و بكارگيري تجهيزات الكتريكي بايد به گونه‌اي باشد كه اثرات قوس الكتريكي (آرك) مهار گرديده و باعث بروز خطر نشود. ماده8 ـ رعايت دستورالعمل‌هاي كارخانه سازنده براي نصب، راه‌اندازي، نگهداري و تعميرات تجهيزات الكتريكي الزامي است. ماده9ـ تجهيزاتي كه براي قطع جريان الكتريكي مدار بكار مي‌روند، بايد با ولتاژ و جريان نامي آن مطابقت داشته باشند. ماده10ـ هيچ‌يك از تجهيزات الكتريكي بخصوص سيم‌ها و هادي‌ها نبايد در معرض عوامل شيميايي خورنده، گازها، بخارات، رطوبت، مواد قابل‌اشتعال و انفجار، مايعات يا عوامل ديگر قرار گيرند؛ مگر اينكه به طور مشخص براي كار در چنين محيط‌هايي طراحي و ساخته شده‌باشند. ماده11ـ در زمان اجراي عمليات ساختماني بايد تجهيزات الكتريكي از صدمات ناشي از شرايط فيزيكي و جوي محافظت شوند. ماده12ـ كليه تجهيزات الكتريكي شامل شين‌ها، ترمينال‌ها، سيم‌كشي‌ها و عايق‌ها بايد كاملاً سالم بوده و نبايد با رنگ، گچ، گرد و غبار، مواد پاك كننده، مواد ساينده و يا ديگر مواد آلوده شوند. ماده13ـ قسمت‌هايي از تجهيزات و وسايل الكتريكي كه در حال كاركرد عادي، قوس الكتريكي، جرقه، شعله با فلز مذاب توليد مي‌كنند، بايد محصور شده و از هرگونه مواد منفجره و قابل اشتعال دور باشند. ماده14ـ در محل ورود به اتاق‌ها يا محل‌هاي حفاظت شده كه قسمت‌هاي برق‌دار در دسترس دارند، بايد علايم هشداردهنده مبني بر ممنوع بودن ورود افراد غيرمجاز نصب شود. ماده15ـ كليه تابلوهاي برق، جعبه تقسيم‌ها و تجهيزات مشابه ديگر بايد داراي علايم هشدار دهنده مناسب باشند. ماده16ـ براي كليه قسمت‌هاي برق‌دار با ولتاژ فشار قوي اعم از روكش‌دار و بدون روكش بايد حفاظ فلزي متصل به سيستم اتصال به زمين براي جلوگيري از قوس الكتريكي تعبيه گردد. ماده17ـ بايد در ورودي مدار توزيع برق كارگاه وسيله مناسبي براي قطع كامل برق تجهيزات تعبيه شود. ماده18ـ به دليل امكان گرم شدن زياد و جرقه‌زني فيوزها و قطع كننده‌هاي مدار، نگهداري مواد قابل اشتعال و انفجار در مجاورت آن‌ها ممنوع است. ماده19ـ تابلوهاي برق، جعبه تقسيم‌ها و نظاير آن بايد به گونه‌اي نصب شود كه از نفوذ و تجمع آب در داخل آنها جلوگيري شود. ماده20ـ موتورهاي‌الكتريكي، وسايلي كه با موتور كنترل مي‌شوند و سيم‌هاي مدارهاي انشعابي موتورهاي الكتريكي بايد در برابر افزايش دماي ناشي از اضافه بار موتور يا معايب مربوط به روشن‌شدن موتور محافظت شوند. ماده21ـ در محل استقرار افرادي كه در نزديكي كنترل‌كننده يا قسمت‌هاي برق‌دار موتور كار مي‌كنند، بايد سكو يا كفپوش عايق مناسب در نظر گرفته شود. ماده22ـ كارفرما مكلف به اخذ تاييديه ساليانه صحت عملكرد سيستم اتصال به زمين (الكترود ارت ـ دستگاه‌ها ـ همبندي‌ها و ديگر تجهيزات و متعلقات) از وزارت كار و امور اجتماعي مي‌باشد. فصل سوم ـ سيم كشي: ماده23ـ دسترسي به كانال‌هاي تأسيسات برق بايد به راحتي امكان پذير باشد. ماده24ـ سيم‌ها و كابل‌هاي برق در كانال‌ها بايد به گونه‌اي نصب شوند كه تعقيب مسير آن‌ها آسان باشد. ماده25ـ در پوش ورودي كانالهاي تاسيساتي زيرزميني بايد به گونه‌اي قرار گيرد كه احتمال جابجائي و لغزش آنها وجود نداشته‌باشد. ماده26ـ درپوش كانال‌هاي تاسيساتي در سطح كارگاه بايد تحمل وزن افراد و وسايل نقليه عبوري را داشته باشد. ماده27ـ شرايط داخل كانال بايد از لحاظ تهويه، نور، حرارت و رطوبت مناسب باشد. ماده28ـ ورودي‌ها، ديوارها و كف كانال‌هاي تاسيسات برق بايد از مصالحي ساخته شود كه مانع از نفوذ و تجمع آب در كانال گردد. ماده29ـ بدنه كانال‌هاي تاسيسات برقي بايد از مصالحي ساخته شود كه تحمل فشارهاي جانبي و غيره را داشته باشد. ماده30ـ در كانال‌هاي تاسيساتي آدم‌رو بايد كابل‌ها و تجهيزات برقي براساس اصول فني و ايمني نصب شده باشند. ماده31ـ به منظور جلوگيري از وقوع خطرات احتمالي و امدادرساني، بكارگيري كارگران به تنهايي در كانالها ممنوع مي‌باشد. ماده32ـ ورود به كانال‌هاي برق بدون هماهنگي با واحد برق يا مسؤول برق به هر عنوان ممنوع است. ماده33ـ اتصال سيم‌ها به يكديگر و ترمينال‌ها بايد يك اتصال مطمئن بوده و قسمت لخت ‌هادي برق به نحو ايمن عايق‌بندي گردد. ماده34ـ كليدهاي روشنايي بايد در محلي نصب گردد كه شخص براي روشن كردن چراغ، در معرض تماس احتمالي با قسمت‌هاي برق‌دار يا قسمت‌هاي متحرك تجهيزات ديگر قرار نگيرد. ماده35ـ بكار بردن سيم‌هاي برق خارج از استاندارد رنگ سيم‌ها اكيداً ممنوع است. رنگ سيم فاز: قرمز يا مشكي يا قهوه‌اي. رنگ سيم نول: آبي رنگ سيم اتصال به زمين: زرد سبز يا تركيب زرد و سبز. ماده36ـ كليه سيم‌ها و كابل‌هاي برق بايد به لحاظ نوع، رنگ، جنس و سطح مقطع به گونه‌اي انتخاب شود كه كاربرد آن به سادگي قابل تشخيص باشد. ماده37ـ تجهيزات سيستم اتصال به زمين نبايد براي اهداف ديگر بكار گرفته شوند. ماده38ـ استفاده از سيم ارت به جاي سيم نول و بالعكس تحت هر شرايطي ممنوع است. ماده39ـ قطع كننده مدار نوع دستگيره‌اي بايد روي تابلو كليدها عمودي نصب شده و در وضعيت ON دستگيره در موقعيت بالا باشد. ماده40ـ حصارها و بدنه فلزي تجهيزات الكتريكي بايد اتصال به زمين مؤثر داشته‌باشند. ماده41ـ كليه اجزاي فلزي سيم‌كشي و نيز سپر (شيلد) حفاظ‌هاي فلزي كابل‌ها بايد اتصال زمين موثر داشته‌باشد. ماده42ـ عبور هرگونه سيم وكابل از داخل كانال‌هاي مخصوص تهويه و كانال‌هاي خروج ذرات گرد وغبار يا بخارات قابل اشتعال ممنوع است. ماده43ـ استفاده از سيم‌كشي‌هاي موقت در كارگاه‌هاي ساختماني، با رعايت اصول ايمني و صرفاً در زمان تخريب، ساخت، تعميرات و تغييرات مجاز است و بلافاصله پس از اتمام كار بايستي كليه سيم‌كشي‌هاي موقت جمع‌آوري شود. ماده44ـ سيم‌كشي‌هاي موقت بايد در ارتفاع مناسبي نصب و يا به روش مطمئن ديگري استفاده شود تا از تماس تصادفي افراد و تجهيزات با آن‌ها جلوگيري گردد. ماده45ـ سيم‌كشي‌هاي موقت در مدارهاي فشار ضعيف براي محل‌هاي عبور و مرور بايد حداقل 3متر ارتفاع داشته‌باشد. ماده46ـ كليه سيم‌ها و كابل‌هاي نصب‌شده در ارتفاع، سقف و ديوارها بايد در فواصل مناسبي تثبيت شوند تا از آويزان شدن آن‌ها جلوگيري شود. ماده47ـ كليه چراغ‌هاي مورد استفاده براي روشنايي موقت بايد در برابر تماس اشياء و افراد و شكستن حفاظت شوند. ماده48ـ پريزهاي مورد استفاده در مدارهاي سيم‌كشي موقت بايد از نوع ارت‌دار بوده و به سيستم اتصال به زمين مطمئن و مؤثر وصل شوند. ماده49ـ بدنه فلزي تابلوهاي برق بايستي مجهز به سيستم اتصال به زمين بوه و در قفل‌دار داشته‌باشد و پيرامون آن‌ها كفپوش يا سكوي عايق مؤثر نصب گردد. ماده50 ـ براي دسترسي آسان و ايمن به كليه قسمت‌هاي تابلوهاي برق با عرض زياد، بايد در جهت‌هاي مختلف، درهايي باشد كه از تماس تصادفي جلوگيري شود. ماده51 ـ براي جلوگيري از صدمه ديدن كابل‌ها در اثر ساييده شدن به لبه‌هاي تيز ورودي به تابلوها، جعبه تقسيم‌ها و دستگاه‌ها بايد از كلمپ‌هاي لاستيكي استفاده شود. ماده52 ـ در كليدهاي چاقويي، جريان ورودي بايد به پايه ثابت وصل شده و تيغه‌هاي متحرك همواره به جريان برگشتي فاز متصل باشد، به نحوي كه هيچ‌گاه در حالت باز تيغه‌ها برق‌دار نباشد. ماده53 ـ كليدهاي چاقويي بايد به صورت عمودي نصب شود، به نحوي كه پايه متحرك در سمت پايين باشد. ماده54 ـ از سيم‌هاي رابط نبايد به عنوان سيم‌كشي دايم استفاده نمود. ماده55 ـ عبور سيم‌هاي رابط از زير كفپوش‌ها و محل‌هايي كه احتمال ساييدگي، ضربه، بريدگي و معيوب شدن آن‌ها وجود دارد، ممنوع است. ماده56 ـ سيم‌هاي رابط نبايد در معرض صدمات ناشي از تماس با لبه‌هاي در و پنجره و بست‌ها قرار گيرند. ماده57 ـ سيم‌هاي رابط بايد پيوسته و يك تكه باشند. ماده58 ـ سـيم‌هاي رابط بايد توسط تجهيزات ايمن نظير دوشاخه و سه شاخه به وسايل و پريزها متصل گرديده و احتمال كشيدگي سيم نيز وجود نداشته‌باشد. ماده59 ـ لامپ‌هاي مخصوص روشنايي محوطه‌ بيروني كارگاه‌ها بايد پايين‌تر از هادي‌هاي برق‌دار، ترانسفورماتورها يا تجهيزات الكتريكي ديگر نصب شود مگر اينكه فواصل مناسب و ايمن بين آن‌ها و تجهيزات و خطوط برق‌دار رعايت گردد. ماده60 ـ در كارگاه‌هايي كه استفاده از وسايل سيار الكتريكي ضروري است، بايد به تعداد كافي پريز ثابت در نقاط مناسبي كه دسترسي آسان و ايمن به آن‌ها ميسر باشد، تعبيه شود. فصل چهارم ـ تجهيزات الكتريكي: ماده61 ـ تجهيزات الكتريكي كه براي خنك كردن آن‌ها از جريان طبيعي هوا و اصول همرفت استفاده مي‌شود، بايد طوري نصب شوند كه ديوارها يا تجهيزات مجاور مانع عبور جريان هوا از قسمت‌هاي مذكور نشوند. ماده62 ـ بايد بين ديوارهاي مجاور، پايين و بالاي تجهيزات الكتريكي فضاي كافي براي جابه‌جايي هوا وجود داشته‌باشد. ماده63 ـ دستگاه‌هاي الكتريكي سيار بايد داراي دسته‌هايي از جنس عايق باشند. ماده64 ـ تجهيزات الكتريكي بايد داراي يك صفحه مشخصات (پلاك) قابل رؤيت باشند كه نام توليدكننده، علامت تجاري يا علايم تشريحي ديگر مانند نوع، اندازه، ولتاژ، ظرفيت جريان و ساير مشخصات نامي در آن درج شده‌باشد. ماده65 ـ همه وسايل قطع‌كننده مدارها يا موتورهاي‌الكتريكي بايد داراي پلاك‌مخصوص بوده به گونه‌اي كه مشخص شود هر يك از آن‌ها مربوط به كدام دستگاه است. ماده66 ـ قرار دادن هرگونه مواد و اشياء و همچنين استراحت افراد حتي به صورت موقت در محل استقرار تابلوهاي برق و پست‌ها ممنوع است. ماده67 ـ در جاهايي كه احتمال وارد آمدن صدمات فيزيكي به تجهيزات الكتريكي و پست‌هاي برق وجود دارد، نصب حفاظ و حصار با پايداري و مقاومت مناسب و فاصله كافي الزامي است. ماده68 ـ رعايت فاصله مناسب براي محل استقرار و استراحت افراد تا پست‌هاي برق و تجهيزات الكتريكي الزامي است. ماده69 ـ قسمت‌هاي برق‌دار تجهيزات الكتريكي بايد به يكي از روش‌هاي قراردادن در يك تابلوي مناسب و ايمن يا قراردادن داخل يك اتاق يا محفظه قفل‌دار و يا محصور كردن توسط ديوارها و يا جداكننده‌هاي دايمي به طوري كه از دسترس افراد متفرقه دور باشد، در برابر تماس تصادفي محافظت شوند. ماده70ـ در اطراف تجهيزات الكتريكي بايد فضاي مناسبي براي عملكرد ايمن، تعمير و نگهداري آن‌ها وجود داشته‌باشد. ماده71ـ براي دسترسي به فضاي اطراف تجهيزات الكتريكي بايد حداقل يك درب ورودي مناسب كه به طرف بيرون بازشود، تعبيه گردد. ماده72ـ فضاي اطراف تجهيزات سرويس‌دهي، تابلو كليدها و مراكز كنترل بايد از روشنايي كافي برخوردار باشد. ماده73ـ كنترل روشنايي در اتاق‌هاي تجهيزات الكتريكي بايد به صورت دستي انجام شود. ماده74ـ روزنه‌ها يا منافذ ترانسفورماتورها و تجهيزات مشابه ديگر بايد طوري طراحي شوند كه در صورت ورود اشياء خارجي از طريق آن‌ها به داخل محفظه‌ فلزي امكان برخورد با قسمت‌هاي برق‌دار وجود نداشته‌باشد. ماده75ـ در ورودي حصارها، اتاق‌ها و ساختمانهايي كه محل نصب يا عبور تجهيزات الكتريكي فشار قوي مي‌باشند، بايد قفل بوده و كليد آن در اختيار مسؤول برق باشد. ماده76ـ فضاي كار در اطراف تجهيزات الكتريكي با ولتاژ فشار قوي، بايد به اندازه‌اي باشد كه احتمال قوس الكتريكي (آرك) وجود نداشته باشد. ماده77‌ـ محل ورودي به مكان نگهداري تجهيزات الكتريكي بايد به نحوي باشد كه عبور و مرور افراد به آساني ميسر باشد. ماده78ـ سيستم روشنايي فضاهاي كار تجهيزات الكتريكي با ولتاژهاي فشار قوي بايد طوري طراحي و تعبيه شود كه در حين تعويض لامپ‌ها يا تعميرات، افراد برق كار در معرض خطرات ناشي از قسمت‌هاي برق‌دار قرار نگيرند. ماده79ـ وسيله قطع مدار الكتريكي بايد طوري باشد كه وضعيت باز (OFF) يا بسته (ON) بودن آن به سادگي تشخيص داده شود. ماده80 ـ كليه تجهيزات الكتريكي بايد به وسايل قطع جريان اضافي مجهز شوند. ماده81 ـ وسايل قطع جريان اضافي بايد متناسب با مداري باشد كه روي آن نصب مي‌شوند. ماده82 ـ وسايل قطع جريان اضافي فقط بايد مدار مربوط به خود را قطع كنند. ماده83 ـ وسايل قطع جريان اضافي بايد در مكان مناسبي قرار گيرند كه دسترسي سريع به آن‌ها امكان پذير بوده و در معرض صدمات فيزيكي نباشند. ماده84 ـ استفاده از كليد محافظ جان (RCD) به عنوان جايگزين سيستم اتصال به زمين براي حفاظت در برابر برق گرفتگي ممنوع است و فقط به عنوان حفاظت مضاعف مي‌توان از آن‌ها استفاده نمود؛ مگر در مواردي كه در اين آيين‌نامه به صراحت بيان شده‌است. ماده 85 ـ نصب كليدهاي محافظ جان (RCD) بايد متناسب با نوع حفاظت مورد نظر باشد. ماده86 ـ كليدهاي محافظ جان (RCD) بايد قبل از استفاده و پس از نصب در فواصل زماني معين و منظم آزمايش شوند تا از صحت عملكرد آن‌ها اطمينان حاصل شود. ماده 87 ـ تمام تجهيزات سيار الكتريكي، بايد به يك كليد محافظ جان (RCD) مناسب مجهز شوند. ماده 88 ـ در صورت بكارگيري كليد محافظ جان سيار (RCD) بايد طول سيم كليد تا حدامكان كوتاه بوده و از هيچ سيم اضافي ديگري استفاده نشود. ماده89 ـ در مكان‌هاي مرطوب بايد از كليدهاي محافظ جان (RCD) به عنوان حفاظت مضاعف به همراه سيستم اتصال به زمين استفاده كرد. ماده90ـ وسايل فرمان الكتريكي دستي بايد به نحوي نصب گردد كه به سهولت در دسترس بوده و تماس تصادفي با قسمت‌هاي برق‌دار امكان پذير نباشد. ماده91ـ وسايل فرمان الكتريكي دستي بايد مجهز به سرپوش يا در باشد تا از قطع و وصل تصادفي آن‌ها ممانعت بعمل آيد. ماده92ـ وسيله قطع‌كننده موتور بايد در معرض ديد و فاصله‌مناسب از كاربر نصب شود. ماده93ـ وسيله قطع كننده موتور بايد قادر به قطع كامل موتور از تمام سيم‌هاي تغذيه باشد. ماده94ـ كليد قطع‌كننده تجهيزات الكتريكي نبايد به سيم اتصال به زمين را قطع كند. ماده95ـ هر موتور الكتريكي بايد يك وسيله قطع‌كننده جداگانه داشته‌باشد و فقط در شرايط زير مي‌توان از يك وسيله قطع مشترك استفاده‌كرد: الف ـ تعدادي موتور الكتريكي قسمت‌هاي مشخصي از يك ماشين را راه‌اندازي مي‌كنند. ب ـ تعدادي موتور الكتريكي توسط يك مجموعه از وسايل حفاظتي، محافظت شوند. فصل پنجم ـ ساير مقررات: ماده96ـ در مسير عبور برق فشار قوي، نصب علايم هشداردهنده « برق فشار قوي» الزامي است. ماده97ـ استفاده از چراغ‌هاي دستي با ولتاژ بيش از 50 ولت ممنوع مي‌باشد، مگر اين‌كه به كليدهاي محافظ جان (RCD) مناسب تجهيز شوند. ماده98ـ سرپيچ لامپ‌هاي الكتريكي بايد به‌گونه‌اي باشد كه قبل از بازنمودن كامل لامپ، احتمال تماس بدن با هيچ يك از قسمت‌هاي برق‌دار وجود نداشته‌باشد. ماده99ـ استفاده از لامپ‌هاي الكتريكي سيار صرفاً در صورتي مجاز است كه تأمين روشنايي ثابت و مناسب امكان پذير نباشد. ماده100ـ لامپ‌هاي‌الكتريكي سيار بايد مجهز به دستگيره و نگهدارنده عايق مناسب باشد. ماده101ـ لامپ‌هاي الكتريكي سيار كه براي مكان‌هاي مرطوب و خيس بكاربرده مي‌شود، بايد از نوع ضد آب باشد. ماده102ـ در كليه مكان‌هايي كه احتمال بروز آتش‌سوزي و سرايت آن وجود دارد، ترانسفورماتورهاي روغني را بايد درون مكان مسقف و ايمن قرار داد. ماده103ـ اتاق ترانسفورماتورها بايد طوري ساخته شود كه از دسترس افراد متفرقه محفوظ بوده و كليدها و قفل‌ها به‌گونه‌اي باشد كه به راحتي از داخل باز شود. ماده104ـ اتاق ترانسفورماتورها بايد تهويه مناسب داشته‌باشد. ماده105ـ هيچ‌گونه لوله يا داكت متفرقه نبايد از اتاق ترانسفورماتورها عبور كند و همچنين قراردادن وسايل اضافي در اتاق مذكور ممنوع است. ماده106ـ شارژ، نگهداري و تعمير باتري فقط بايد در مكان‌هايي كه داراي تهويه مناسب هستند، انجام شود. ماده107ـ در تمام ورودي‌هاي اتاق باتري بايد علايم هشداردهنده مبني بر ممنوعيت سيگار كشيدن و روشن كردن آتش تا شعاع 8متري نصب شوند. ماده108ـ باتري‌ها بايد طوري نگهداري شوند كه از خروج فيوم‌ها، گازها و يا مايع الكتروليت و نفوذ آن‌ها به مكان‌هاي ديگر جلوگيري شود. ماده109ـ قفسه‌ها و سيني‌هاي موجود در اتاق باتري بايد داراي استحكام كافي بوده و يك روكش مقاوم در برابر الكتروليت داشته‌باشد. ماده110ـ به محض مشاهده اسيد يا خوردگي در محل نگهداري و شارژ باتري‌ها بايد سريعاً نسبت به رفع نقص اقدام نمود. ماده111ـ در نزديكي محل شارژ باتري بايد تجهيزات كمك‌هاي اوليه براي شستن سريع چشم‌ها و بدن تأمين شود. ماده112ـ براي جلوگيري از خطرات ناشي از الكتريسته ساكن، بايد رطوبت نسبي هوا بيش از 50درصد (درجه هيدرومتريك) باشد و بدنه فلزي دستگاه‌ها به سيستم اتصال به زمين وصل شود. ماده113ـ در مكان‌هايي كه احتمال تجمع بارهاي الكتريكي ساكن وجود دارد، بايد اتصال زمين مناسب براي هدايت اين بارها به زمين تأمين شود. ماده114ـ براي جلوگيري از خطرات ناشي از الكتريسته ساكن در محل‌هايي كه مايعات از مخزن‌هاي ذخيره به تانكرها يا باركش‌ها و بالعكس انتقال داده مي‌شوند، بايد بدنه فلزي مخزن ذخيره توسط يك هادي به بدنه فلزي تانكر يا باركش وصل شده و هر دو به زمين متصل شوند. ماده115ـ در اماكني كه گرد و غبار و پودرهاي بسيار نرم در حال انتقال مي‌باشد، بايد محل انباشت بارهاي الكتريكي ساكن به وسيله آشكارسازها مشخص و با سيستـم اتصال به زمين مؤثر به زمين وصل گردد. ماده116ـ در رنگ‌پاشي با پيستوله بايد پيستوله و كليه اشياي فلزي كه رنگ يا لعاب با آن‌ها پاشيده مي‌شود و نيز اتاقك رنگ، مخزن رنگ و وسايل تهويه به سيستم اتصال به زمين وصل شوند. ماده117ـ روشنايي محيط‌هاي قابل اشتعال و انفجار بايد از خارج محيط تامين گردد و در غير اينصورت چراغهاي مذكور از نوع ضد انفجاري بوده و در برابر آسيب‌هاي مكانيكي حفاظت شوند. ماده 118ـ در محيط‌هايي كه خطر انفجار وجود دارد، كليه كليدها و كنترل‌كننده‌ها، مدارهاي فرمان، فيوزها و تمام دستگاه‌هاي خودكار بايد خارج از محدوده خطر قرار گيرند. ماده119ـ در محيط‌هايي كه خطر انفجار وجود دارد، نبايد از وسايل الكتريكي سيار استفاده شود مگر اينكه از نوع ضد انفجار باشد. اين آئين‌نامه مشتمل بر پنج فصل و صد و نوزده ماده مي‌باشد كه به استناد مواد 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ22/12/86 به تصويب شوراي عالي حفاظت فني رسيده و در مورخ 31/1/87 به تصويب وزيركار و امور اجتماعي رسيده‌است.

مشاور وزير و مديركل روابط عمومي ـ عليرضا محمدعلي

(روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 6/6/87)


1387/6/10 يكشنبه
....
آئين‌نامه علايم ايمني در كارگاهها (10/06/87) 
 آئين‌نامه علايم ايمني در كارگاهها



شماره: 34492 ????/?/?

مديرعامل محترم روزنامه رسمي كشور

به پيوست «آئين‌نامه علايم ايمني در كارگاهها» مصوب جلسه 31/5/1386 شوراي عالي حفاظت فني كه در تاريخ 15/11/1386 به تصويب مقام عالي وزارت رسيده است براي درج در روزنامه رسمي كشور ارسال مي‌گردد.

(مشاور وزير و مديركل روابط عمومي ـ عليرضا محمدعلي)

فصل اول ـ اهداف،تعاريف و كليات هدف: هدف از تهيه و تدوين اين آيين‌نامه، استانداردسازي و ساماندهي انواع علايم ايمني در قالب تابلوهاي‌علايم و اتيكتهاي ايمني در كليه كارگاهها و محيط‌هاي كاري مي‌باشد، به نحوي كه در هر محلي كه اين علايم نصب مي‌شوند، معاني مشابهي را به اذهان القا نمايند. اين آيين‌نامه نحوه طراحي، كاربرد و استفاده از علايم ايمني را مشخص مي‌نمايد. دامنه شمول: دامنه كاربرد آيين‌نامه علايم ايمني، در كارگاههاي مشمول قانون كار مي‌باشد كه در اين مقررات سعي‌شده كليه علايم ايمني عمومي كاربردي در كارگاهها تحت پوشش قرار گيرد تا با بكارگيري آنها بتوان تا حد امكان خطراتي كه ممكن است در محيط‌هاي كاري وجود داشته‌باشد را به كارگران و عموم افرادي كه به نحوي در آن محيط حضور مي‌يابند، گوشزد نمود. تعاريف: مفاهيم و تعاريف برخي از اصطلاحات بكاررفته در متن اين آيين‌نامه به شرح ذيل مي‌باشد: 1ـ تابلوي علايم ايمني: سطحي است استاندارد متشكل از كلمات، عبارات و تصاويري براي هشدار و اعلام خطر به كارگران يا ساير افرادي كه به نحوي در معرض خطرات بالقوه و بالفعل محيط كار مي‌باشند، يا حاوي توضيحاتي در مورد عواقب و پيامدهاي حاصل از آن خطرات و يا بيانگر دستورالعملهاي ايمني به آنان در زمينه چگونگي فرار از موقعيتهاي خطرناك بوده كه اين علايم بصورت دائمي و گاهي بصورت موقت در قسمتهاي مختلف كارگاه و در حين پروسه‌هاي كاري نصب مي‌شوند. 2ـ اتيكت: سطحي است استاندارد عموماً از جنس مقوا، پلاستيك يا ورق نازك فلـزي كه معمولاً بر روي قطعه‌اي از تجهيزات يا ماشين‌آلات چسبانيده، آويزان و يا پرچ مي‌شود و براي مشخص كردن و هشدار خـطر موجود يا احتمال وجود شرايط خطرناك بكار مي‌رود. 3ـ كلمه اعلان: عبارتي است كه براي جلب توجه فوري مخاطبين وكارگران بكار رفته، در قسمت بالايي تابلوي علامت يا اتيكت درج شده و معرف ماهيت اصلي علامت مربوطه، شدت نسبي خطر و سطح آسيب احتمالي مي‌باشد. 4ـ نشان ويژه يا سمبل اعلان ايمني: يك مثلث متساوي الاضلاع كه در بخش مياني آن يك علامت تعجب بكاررفته است. 5 ـ كادر اعلان خطر: كادر اصلي تابلو يا اتيكت ايمني است كه در قسمت بالاي آن بوده معمولاً متشكل از كلمه اعلان و سمبل اعلان ايمني مي‌باشد و به نحوي رنگ اصلي تابلو يا اتيكت را نيز در بر مي‌گيرد. 6 ـ كادر پيام نوشتاري: قسمتي از تابلوي علامت يا اتيكت ايمني كه با كلمات يا عباراتي كوتاه، شرايط خطرناك خاصي را گوشزد كرده، عواقب و پيامدهاي حاصل از آن را بيان نمـوده يا به مخاطبان دستورالعملي را ارائه مي‌دهد. 7ـ كادر تصويري: بخشي از تابلوي علامت يا اتيكت ايمني كه متشكل از توصيف و نمايش تصويري از خطر مربوطه بوده و براي مشخص كردن شرايط خطرناك بكار مي‌رود يا روشهاي اجتناب از قرارگيري در معرض خطر را به تصوير مي‌كشد، الزام به انجام عمل يا اقدام خاصي را بيان مي‌كند و يا حاوي يك دستورالعمل ايمني مي‌باشد. 8 ـ فاصله مشاهده ايمن: حداكثر فاصله‌اي كه فرد بتواند تابلوي علامت يا اتيكت ايمني مدنظر را با دقت لازم خوانده و فرصت انجام عكس‌العمل مناسب و يا پيروي از پيام ايمني موجود در آن را داشته باشد. تقسيم‌بندي تابلوهاي علايم ايمني: تابلوي علايم ايمني براساس نوع پيام و بكارگيري رنگها به گروههاي زير تقسيم بندي مي‌شوند: 1ـ علايم خطر. 2ـ علايم هشدار دهنده. 3ـ علايم احتياط. 4ـ علايم دستورالعملهاي ايمني. 5 ـ علايم آگاه كننده. 6 ـ ساير علايم كاربردي از جمله: علايم خطرات بيولوژيكي، علايم خطرات تشعشعي، علايم نشاندهنده جهت، علايم ايمني حريق، علايم ترافيكي و راهنمايي و رانندگي و علايم خروج اضطراري. تقسيم‌بندي اتيكت‌هاي ايمني: اتيكتهاي ايمني به پنج گروه اصلي زير تقسيم‌بندي مي‌شوند: 1ـ اتيكت‌هاي خطر. 2ـ اتيكت‌هاي احتياط. 3ـ اتيكت‌هاي هشداردهنده. 4ـ اتيكت‌هاي خطرات بيولوژيكي. 5 ـ اتيكت‌هاي خطرات تشعشعي. فصل دوم ـ مقررات مربوط به نحوه طراحي، ساخت و نصب تابلوي علايم و اتيكتهاي ايمني ماده1ـ تابلوي علايم و اتيكت‌هاي ايمني ابزاري است براي پيشگيري از حوادث، آسيبها يا بيماري‌هاي ناگهاني و غيرمترقبه براي كارگران يا افرادي كه در معرض خطرات يا شرايط، تجهيزات و عمليات خطرناك محيط‌هاي كاري قرار دارند كه مي‌بايست طبق مقررات اين آيين‌نامه طراحي، ساخت و نصب‌شده و براساس موارد زير بكار ‌روند (نمونه‌هايي از اين علايم در بخش ضمايم آورده شده‌است): الف ـ در علايم خطر بايد از كلمه اعلان «خطر» در بالاي علامت ايمني استفاده شود و اين علايم بايستي در مواقعي كه خطر بسيار جدي افراد را تهديد مي‌كند، بكار مي‌روند كه بيانگر موقعيتي است كه بصورت بالفعل خطرناك بوده و بطور آني و غيرمنتظره منجر به مرگ يا صدمات شديد و بسيار جدي به افراد خواهدشد. اين علايم نشان دهنده يك خطر قطعي مي‌باشد. ب ـ در علايم هشدار دهنده بايد از كلمه اعلان « هشدار» در بالاي علامت ايمني استفاده شود كه بيانگر موقعيتي است كه بصورت بالقوه خطرناك بوده و در صورت عدم اجتناب مي‌تواند منجر به‌مرگ يا آسيب‌ديدگي جدي به افراد شود. به طور كلي هرگاه احتمال وقوع خطري مابين سطوح « خطر» و « احتياط» باشد، بايد علامت ايمني « هشدار» بكار گرفته شود. پ ـ در علايم احتياط بايد از كلمه اعلان « احتياط» در بالاي علامت ايمني استفاده شود كه بيانگر موقعيتي است كه بصورت بالقوه خطرناك بوده و در صورت عدم پيشگيري، ممكن است منجر به ايجاد آسيبهاي جزئي، خفيف و نه چندان جدي به افراد شود. ت ـ در علايم آگاه‌كننده بايد از كلمه اعلان « توجه» در بالاي علامت استفاده شود. اين علايم بايستي بيانگر خط‌مشي ايمني كارگاه براي حفاظت از منابع انساني و مادي بوده و حاوي اطلاعاتي عمومي براي افراد باشد تا دچار سردرگمي و سوءتفاهم در برخي از موقعيتها نشوند. ث ـ محتواي علايم دستورالعملهاي ايمني بايد بيانگر و يادآور آموزش دستورالعملهاي عمومي مرتبط با كار ايمن بوده، روند انجام صحيح كار را به افراد گوشزد نموده و موقعيت و محل تجهيزات و ابزار ايمني و كمكهاي اوليه را نشان دهد. اين علايم بايستي در محلهايي كه نياز به دستورالعملها و پيشنهادات عمومي در ارتباط با معيارهاي ايمني مي‌باشد، بكار گرفته شود. ج ـ نصب علايم خطرات بيولوژيكي براي نشان دادن حضور بالقوه يا بالفعل خطر مواد و عوامل زيست محيطي كه قابليت به مخاطره انداختن سلامتي افراد و شيوع بيماريهاي مسري را دارند و بر روي وسايل، تجهيزات، ظروف، اماكن و مواد آلوده به اين عوامل، الزامي است. چ ـ نصب علايم خطرات امواج تشعشعي در موقعيتهايي كه خطرات حاصل از تابش امواج ايكس، آلفا، بتا، گاما و يا ساير پرتوهاي يونيزان كه بر سلامت بدن اثر سوء و مرگبار دارند، وجود دارد و نيز بر روي تجهيزات، محتويات، محلها و وسايل و ابزاري كه با اين پرتوها آلوده شده‌اند، ضروري است. ح ـ علايم نشان دهنده جهت مجزاي از علايم راهنمايي و رانندگي بوده و بايد براي نشان دادن جهت مكانهاي مختلف در كارگاه بكار روند. خ ـ علايم ايمني حريق بايد حاوي اطلاعاتي مربوط به امكانات و تجهيزات اطفاء حريق، نحوه كاربرد آنها در مواقع لزوم و راههاي خروج اضطراري در زمان وقوع آتش‌سوزي باشند. در صورت استفاده از كلمه « حريق» به عنوان كلمه اعلان، بايستي در قسمت بالاي تابلو بكار رود. علايم ايمني حريق شامل علايم تركيبي كه كلمه اعلان آنها يكي از عبارات خطر، هشدار، احتياط، توجه و يا ساير كلمات اعلان خطر، به همراه عبارات يا اشكال ايمني مربوط به پيشگيري از آتش‌سوزي و حريق در پايين كادر اصلي مي‌باشد، مي‌شود. د ـ علايم ترافيكي و راهنمايي و رانندگي بايستي در كارگاههايي كه در آنها وسايل نقليه جابجا مي‌شوند (طبق ضوابط مربوط به مقررات راهنمايي و رانندگي)، براي جابجايي ايمن اين وسايل و حفظ سلامتي افراد پياده‌رو در تمامي محلهاي مورد نياز استفاده شوند. ذ ـ علايم خروج اضطراري بايد به منظور راهنمايي و خروج سريع افراد در هنگام وقوع سوانح و حوادث در كارگاه‌ها به سمت مكانهاي منتهي به مسيرها و دربهاي خروج اضطراري از محل وقوع حادثه بكار روند. تبصره1ـ كاربرد اتيكتهاي ايمني پنج‌گانه مذكور در فصل اول مشابه علايم ايمني هم‌نامشان مي‌باشد. تبصره2ـ استفاده از هر يك از علايم فوق‌الذكر به جاي ديگري ممنوع مي‌باشد. ماده2ـ رنگهاي بكاررفته در يك علامت ايمني، معرف ماهيت اصلي علامت مربوطه و شدت و نوع خطري كه افراد در معرض آن هستند، بوده و بايستي هر يك از رنگهاي مشخص شده زير بعنوان رنگ اصلي در تابلوي علايم و اتيكتهاي ايمني مربوطه بكار روند: الف ـ قرمز: به عنوان رنگ اصلي براي مشخص كردن تابلوي علايم و اتيكت‌هاي خطر و نيز در مواقع لزوم بعنوان رنگ زمينه علايم ايمني حريق. ب ـ نارنجي: بعنوان رنگ اصلي براي مشخص كردن تابلوي علايم و اتيكت‌هاي هشداردهنده و نيز علايم ايمني خطرات بيولوژيكي. پ ـ زرد: به عنوان رنگ اصلي براي مشخص‌كردن تابلوهاي علايم و اتيكت‌هاي احتياط. ت ـ سبز: به عنوان رنگ اصلي در علايم دستورالعملهاي ايمني، علايم مربوط به نشان‌دادن محل تجهيزات و امكانات كمكهاي اوليه و علايم نشان‌دهنده جهت خروج اضطراري. ث ـ آبي: به عنوان رنگ اصلي در علايم آگاه كننده. ج ـ ارغواني: براي مشخص كردن علايم خطرات تشعشعي و تابشي. تبصره ـ در مواردي كه در قسمت كادر تصويري علايم ايمني فوق‌الذكر از اشكال هندسي دايره و مثلث با رنگهاي قرمز، آبي و زرد استفاده مي‌شود (كه ممكن است در برخي مواقع رنگ آنها با رنگ اصلي تابلوي علامت يا اتيكت‌ ايمني هم تفاوت داشته‌باشد)، در اينصورت: الف ـ اگر ممنوعيت از انجام عملي مدنظر باشد بايستي نشانه تصويري عمل مربوطه به رنگ سياه روي يك دايره با زمينه سفيد و حاشيه و خط مورب (از چپ به راست) به رنگ قرمز استفاده شود. ب ـ اگر الزام به انجام عملي مدنظر باشد بايستي نشانه تصويري عمل مربوطه به رنگ سفيد روي يك دايره با زمينه آبي بكار گرفته شود. ج ـ در صورت نشان دادن وجود يك خطر خاص بايستي نشانه تصويري خطر مربوطه به رنگ سياه روي يك مثلث با زمينه زرد و حاشيه سياه استفاده شود. بخش اول ـ مقررات مربوط به نحوه طراحي تابلوي علايم و اتيكت‌هاي ايمني ماده3ـ تابلوي علايم و اتيكت‌هاي ايمني بايد حاوي اطلاعات دقيق، كافي و آموزنده بوده و به راحتي قابل درك باشد. همچنين لازم است كلمه اعلان و كلمات و عبارات كادر پيام نوشتاري به زبان فارسي باشد. تبصره ـ در صورت لزوم استفاده از زبان و خط بيگانه بسته به تشخيص مسئولين اجراي اين مقررات خواهدبود، ليكن رعايت اولويت خط‌فارسي بر خط بيگانه در كليه تابلوهاي علايم ايمني الزامي است. ماده4ـ پيام نوشتاري روي تابلوهاي علايم و اتيكت‌هاي ايمني بايد بيانگر محتواي علامت ايمني و حتي‌الامكان كوتاه و مختصر و فقط حاوي جزئيات ضروري بوده و از چند كلمه محدود و كليدي نيز تجاوز نكند. اين پيام بايستي ساده، گويا، صريح و روشن بوده، به آساني قابل خواندن باشد و به سهولت و به موقع به مخاطبين منتقل گردد. تبصره ـ عبارات كادر پيام نوشتاري علايم ايمني بايد حتي‌الامكان معرف و بيانگر پيشنهادات و راهكارهايي با جملات مثبت باشد تا جملات منفي. ماده5 ـ دوباره نويسي و تكرار مطالب كادر نوشتاري تابلوي علايم ايمني ممنوع است. ماده6 ـ به جهت اينكه ممكن است در برخي مواقع كارگران يا افرادي كه در معرض خطرات قرار مي‌گيرند بي‌سواد بوده و يا با زبان كاربردي بر روي علايم آشنايي نداشته باشند، استفاده از تصاوير در كنار متون و كلمات الزامي است، مگر در موارديكه به تشخيص مسئولين مربوطه، ضرورتي در بكارگيري تصوير وجود نداشته‌باشد. ماده7ـ تصاوير بكاررفته بايد به شكل ساده، قابل درك و سازگار با بقيه قسمتهاي تابلوي علامت يا اتيكت‌ رسم شوند. تبصره1ـ به منظور درك بهتر علايم و اتيكت‌ها بايد حتي‌الامكان اشكال گرافيكي مشابه بدن و دست و پاي انسان، اشياء، قسمتهايي از ماشين‌آلات و يا شماي كلي ماشين مربوطه را بكار برد. تبصره2ـ در نمايش تصويري بخشي از بدن انسان، بايد حتي‌المقدور عضو يا اعضايي كه در معرض خطر بوده يا درگير انجام كار و يا خطر خاصي مي‌باشند، نشان داده شوند. ماده8 ـ در تمامي مواردي كه لازم است در يك علامـت ايمني بيش از يك تصوير انسـاني به كار برده شود، براي تمركز بر روي تصويري كه در موقعيت خطرناكتري مي‌باشد و به منظور جلب توجه مخاطبين، بايد آن را بصورت توپر ترسيم نمود. تبصره1ـ براي ترسيم فردي كه حضور وي براي تكميل تصوير ضروري بوده ولي مستقيماً با خطر سروكار ندارد، بايد از همان فرمت توخالي استفاده شود. تبصره2ـ در مواقعي كه هر دو تصوير انساني بكاررفته در علامت ايمني در معرض خطرات يكساني مي‌باشند، بايد با استفاده از تصاوير گرافيكي مناسب به گونه‌اي آنها را طراحي نمود كه قابل تميز و تشخيص از يكديگر باشند. ماده9ـ براي نمايش ماشين‌آلات يا اجزاي آنها به منظور نشان دادن كامل جزئيات گرافيكي بايد از تصاوير توخالي استفاده كرد، بخصوص در مواقعي كه نمايي از تصوير انساني در مجاورت ماشين‌آلات رسم شده باشد. همچنين براي نشان دادن اهميت بيشتر يك جزء و يا برجسته نمودن خطرات خاص آن، بايد در طراحي ماشين، جزء مدنظر را با خطوط ضخيم تري نسبت به بقيه خطوط ترسيم نمود. ماده10ـ در مواقعي كه يك خطر كلي توسط ماشين‌آلات موجود مي‌باشد و يا كل بدن در معرض خطر خاصي قرار مي‌گيرد، لازم است كليات ماشين مربوطه يا شماي كلي بدن انسان به تصوير كشيده شود. در ساير موارد، در نمايش تصويري بدن انسان و ماشين‌آلات بايد تا حدممكن وارد جزئيات گرديد تا مخاطبان بتوانند عضو در معرض خطر در بدن انسان و يا جزء توليدكننده خطر در ماشين‌آلات را به سهولت تشخيص دهند، بخصوص در موارديكه نمايش كلي ماشين‌آلات يا شماي بدن انسان بوضوح بيانگر موقعيت و طبيعت خطر مربوطه نباشد. ماده11ـ در كليه علايم و اتيكت‌هاي ايمني بايد از توضيح متني در قسمت كادر پيام نوشتاري استفاده شود، مگر اينكه تصوير بكاررفته به اندازه كافي گويا و بيانگر خطر و يا پيام مربوطه باشد. در هر صورت عبارات توضيحي ارائه‌شده بر روي تابلوي علايم و اتيكت‌ها بايستي در كادري جداگانه قرارگيرد، به‌گونه‌اي كه روي سمبل و نشانه تصويري را نپوشاند. ماده12ـ در طراحي تابلوي علايم و اتيكت‌هاي ايمني بايستي سعي شود هر تصوير نشان‌دهنده يك خطر بوده و از اشاره به چند خطر در قالب يك تصوير اجتناب گردد، مگر درموارديكه خطرات، بسيار مشابه و در ارتباط با يكديگر باشند. بخش دوم ـ مقررات مربوط به نحوه ساخت تابلوي علايم و اتيكت‌هاي ايمني ماده13ـ كليه تابلوهاي علايم ايمني، بايستي داراي گوشه‌هاي گرد و ضخيم بوده و فاقد لبه‌هاي تيز، تراشه، گره و يا ساير برآمدگي‌هاي برنده باشند. ماده14ـ تابلوي علايم‌ايمني بايد در مقابل ضربه‌مقاوم بوده و جنس آنها و روكشهايشان به گونه‌اي باشد كه طبيعتاً طول عمر و ماندگاري بالايي داشته باشد. ماده15ـ پايه‌هاي نگهدارنده بكاررفته براي نصب تابلوها بايد از جنسي بادوام ساخته شده و جهت جلوگيري از هرگونه خطر سقوط از استحكام لازم برخوردار بوده و در مقابل نيروهاي وارده استاتيكي و ديناميكي احتمالي داراي مقاومت لازم باشد. تبصره ـ در مور تابلوهاي موقت، الزامي به استفاده از مصالح مقاوم نيست، اما رعايت نكات ايمني ضروري مي‌باشد. ماده16ـ تهيه تابلوي علايم و اتيكت‌هاي ايمني بر روي سطوح شيشه‌اي و يا ساير سطوح شكننده ممنوع است مگر آنكه از جنس شيشه‌هاي نشكن بوده يا داراي شبكه محافظ داخلي باشند. ماده17ـ استفاده از مصالح قابل احتراق مانند چوب، كاغذ و پلاستيكهاي با قابليت اشتعال سريع، در ساخت تابلوهاي ايمني داراي ادوات الكتريكي ممنوع بوده و سيمها و تجهيزات مربوطه بايد داراي روكش و عايق مناسب باشند. ماده18ـ طول و عرض تابلوي علايم ايمني بايستي با هم متناسب بوده و در ضمن اندازه آنها با در نظر گرفتن فاصله مشاهده ايمن و متناسب با موقعيت ماشين‌آلات، ابزار، تجهيزات و ساير وسايل كاربردي در كارگاه باشد. ماده19ـ استفاده از تابلوها و اتيكتهاي عمودي نسبت به نمونه‌هاي افقي آن ارجحيت دارد، اگرچه بكارگيري نمونه‌هاي افقي نيز در صورت اقتضاي شرايط قابل قبول مي‌باشد. بخش سوم ـ مقررات مربوط به نحوه نصب تابلوي علايم و اتيكتهاي ايمني ماده20ـ كليه تابلوهاي علايم ايمني بايستي به نحو مطمئن در محلهاي مدنظر نصب شوند. ماده21ـ در نصب تابلوها جهت اتصال آنها به پايه بايد از بستهاي مخصوص به همراه پيچ و مهره‌هاي گالوانيزه مربوطه استفاده نمود كه سرو ته پيچ و مهره‌ها و يا ساير وسايل و ادوات مخصوص بستن و محكم كردن اين تابلوها، بايستي به نحوي جايگذاري شوند كه ايجاد خطر نكنند. ماده22ـ بطور كلي حد زيرين ارتفاع تابلوهاي علايم ايمني كه ممكن است از زير آنها عبور و مرور افراد صورت گيرد نبايد كمتر 1/2 متر از سطح زمين باشد، مگر در موارد خاصي كه به اقتضاي شرايط و به تشخيص مسئول ايمني كارگاه بتوان ارتفاع كمتري براي آن در نظرگرفت، ليكن ارتفاع كمتر نبايد باعث ايجاد مخاطره براي افراد شود. ماده23ـ كليه تابلوهاي علايم ايمني بايد در محلي نصب شوند كه در هر موقع از شبانه‌روز براي كارگران و افراد در معرض خطر، به سهولت قابل ديد باشند. تبصره1ـ تابلوهاي علايم ايمني برحسب شرايط و با توجه به نوع كاربرد و محل نصب آن بايد بصورت روزرنگ، شبرنگ و يا ساخته شده از مواد بازتابنده نور بوده و يا داراي لامپ روشنايي باشد. تبصره2ـ در صورتي كه بر اثر عدم وجود روشنايي كافي در محيط كار، تابلوهاي علايم نصب شده به راحتي قابل رويت نباشند، لازم است بصورت جداگانه از وسايل روشنايي مناسبي استفاده شود. تبصره3ـ در هيچ يك از تابلوهاي علايم ايمني نمي‌توان از نورپردازي غيرالكتريكي همچون شعله آتش استفاده‌كرد، مگر در موارد خاص مانند پالايشگاههاي مواد نفتي و با كسب مجوز از مسئولين اجرايي ذيربط. ماده24ـ تابلوي‌علايم و اتيكتهاي‌ايمني بايستي در محل نصب‌شده از آسيبهاي احتمالي، خراشيدگي و سايش، امواج ماوراي بنفش، گرد و غبار، پاشش مواد شيميايي و روغنها، رنگ پريدگي و ساير آسيبها محافظت‌شوند. درصورتيكه ناگريز به ‌استفاده از تابلوي‌علايم يا اتيكتهاي ايمني در شرايط فوق‌الذكر باشند، بايد در تهيه و ساخت آنها از مواد مقاوم استفاده شود. ماده25ـ پايه‌ها، لوله‌ها، بستها، پيچ و مهره‌ها و صفحات تابلوي علايم ايمني بايد در مقابل خوردگي و زنگ زدگي محافظت شوند. ماده26ـ تابلوهاي علايم ايمني بايد تا حدممكن نزديك به خطرات مربوطه و در فاصله مشاهده ايمن نصب گردند، به نحوي كه مخاطب فرصت انجام عكس‌العمل و اقدام مناسب را داشته‌باشد. ماده27ـ نصب بيش از 3 تابلو از علايم ايمني مختلف، در يك مكان و در مجاورت يكديگر ممـنوع مي‌باشد. (وجود تـابلوهاي علايم ايمني فراوان و بيش از اندازه موجب بي‌اعتنايي و عدم بذل توجه كافي مخاطبين مي‌گردد). ماده28ـ تابلوهاي علايم ايمني بايستي در معابر و گذرگاههاي منتهي به محل خطر بطور مطمئن نصب شوند تا افراد قبل از ورود به محل خطرناك و مواجهه با آن از وجود خطر احتمالي مطلع شده و اقدامات احتياطي و پيشگيرانه را به انجام رسانند. ماده29ـ نصب تابلوي علايم ايمني در محل‌هاي خطرناك مانند لبه پرتگاهها، انبارها، محلهاي عبور و مرور، محل ذخيره مواد خطرناك و ساير مكانهايي كه احتمال وقوع حادثه را داشته‌باشد، الزاميست. ماده30ـ نصب تابلوي علايم ايمني بر روي تيرهاي برق يا درختان، صخره‌ها و ساير عناصر طبيعي و نيز در محل پنجره يا درب، روزنه‌ها، بازشوها و نورگيرها، كانالهاي تهويه و همچنين در مسيرهاي عبور كارگران مانند: پلكانها، نردبانها و راههاي خروج اضطراري كه مانع عبور و مرور افراد مي‌گردد، ممنوع بوده، همچنين نصب آنها بايد به گونه‌اي باشد كه هيچ بخشي از سطح يا پايه آنها مانع استفاده از هر نوع پله فرار و خروجي‌ها نگردد. ماده31ـ ترسيم تابلوهاي علايم ايمني با رنگ و يا مواد ديگر بطور مستقيم روي ديوار يا ساير عناصر ساختماني و طبيعي مانند درخت و صخره بصورتي كه قابل برچيدن نباشد، ممنوع است. ماده32ـ چيدمان وسايل و ماشين‌آلات درون كارگاهي بايستي به نحوي باشد كه مانع رويت كامل تابلوهاي علايم ايمني نگردد. ماده33ـ قرارگرفتن هرگونه مانعي درمقابل تابلوي علايم ايمني در محوطه بيروني و بازكارگاه از جمله: درخت، بوته، علف هرز و پوشال، وسايل نقليه، ابزار و ماشين‌آلاتي كه منجـر به عدم ديد كامل اين تابلوها مي‌شوند، ممنوع است. ماده34ـ تابلوهاي علايم ايمني بايد به گونه‌اي نصب شوند كه احتمال هرگونه سقوط و يا جابجايي آنها بصورت كنده‌شدن، لرزش يا چرخش توسط جريان هوا و يا كاركرد دستگاهها وجود نداشته‌باشد. ماده35ـ در نصب تابلوهاي علايم ايمني بايد از ايجاد سكوها، سوراخها و درزهاي غيرمعمول كه محل جمع شدن گرد و غبار و بوجودآمدن لانه پرندگان و انبار تجهيزات و وسايل اضافي شود، اجتناب كرد. ماده36ـ بر روي تابلوهاي علايم ايمني و يا در نزديكي و مجاورت مكانهايي كه اين علايم نصب مي‌شوند، نبايستي جملات يا عباراتي نوشته شود و يا پوسترها، اطلاعيه‌ها و اعلاميه‌ها يا پارچه نوشته‌هايي قرار گيرند كه مانع ديده شدن تابلوي علامت ايمني شده و يا مطالب روي آنها با مفهوم علامت ايمني تناقضي داشته‌باشند. ماده37ـ اتيكت‌ها بايستي در مواقع ضروري بر روي بخش‌هاي خطرناك ماشين‌آلات و تجهيزات، نصب و تا زمان حضور خطر بصورت دائمي بر روي آنها استفاده شوند. در ساير مواقع تنها بعنوان يك ابزار موقتي براي هشدار شرايط، ابزار، تجهيزات و تشعشعات خطرناك بوده و نبايستي آنها را به عنوان يك ابزار پيشگيري و هشدار كامل در نظر گرفت. ماده38ـ اتيكتهاي‌ايمني دائمي نصب‌شده بر روي موقعيت‌هاي خطرساز و هشداردهنده ماشين‌آلات بايستي از جنسي باشند كه دوام كافي داشته و از رنگ ثابتي برخوردار باشند كه انتخاب مواد مصرفي در تهيه آنها و نيز روش چسبانيدن آنها در محلهاي مورد نظر بايد براساس شرايط محيطي و ساير مقتضيات مكاني كه دستگاه مدنظر در آن قراردارد، صورت پذيرد. ماده39ـ در مواقعي كه از اتيكتها به عنوان ابزار موقتي براي هشدار خطر استفاده مي‌شود، ضروري است سريعاً نسبت به علايم ايمني دائمي در محلهاي مورد نياز اقدام گردد. ماده40ـ در خصوص اتيكتهاي بكاررفته بر روي دستگاهها و ماشين‌آلات، بايستي رنگ اصلي اتيكت ايمني مخالف رنگ سطحي كه بر روي آن چسبانيده مي‌شود، باشد. در غير اينصورت بايد از اتيكتهايي استفاده شود كه داراي خطوط حاشيه‌اي با رنگي مخالف با سطح مدنظر مي‌باشند. ماده41ـ اتيكت‌ها بايد به محلي كه تا حدممكن و ايمن به خطرات مربوطه نزديك بوده و بر روي موقعيتهاي خطرساز و هشداردهنده ماشين‌آلات و يا در منطقه كنترل ماشين و با يك ابزار مناسب همچون: زنجير، سيم و ريسمان آويخته شوند. در مواقع لزوم بايد براي استحكام بيشتر در مكان مدنظر چسبانيده و يا آنها را پرچ نمود تا از جابجايي و گم‌شدن غير عمدي آنها جلوگيري شود. ماده42ـ نصب بيش از حد اتيكتها بر روي ماشين‌آلات، بويژه در محلهايي كه از ضرورت چنداني برخوردار نمي‌باشد، ممنوع بوده و بكارگيري بيش از 7 اتيكت ايمني در يك منطقه خاص از هر ماشيني مجاز نمي‌باشد، مگر در صورتيكه به تشخيص مسئولين مربوطه ماهيت كار با ماشين مربوطه اقتضاي بكارگيري اتيكتهاي بيشتري را بنمايد. تبصره ـ در مواردي كه با توجه به خطرات موجود بر روي دستگاه، تعداد اتيكتهاي مورد نياز بيش از 7 عدد پيش‌بيني مي‌شود، در مورد خطراتي كه از اهميت كمتري برخورداربوده و در ضمن اتيكت‌گذاري هم نشده‌اند بايستي در كتاب‌راهنماي همراه ماشين‌آلات به آنها اشاره شود و همچنين بايد از اتيكتي مبني بر همين مطلب يعني: « به كتاب راهنماي كاربران مراجعه نماييد.» بر روي دستگاه استفاده نمود. ماده43ـ كليه سازندگان ماشين‌آلات مكلفند در هنگام تهيه اتيكتهاي ايمني نصب شده بر روي ماشين‌آلات، تاريخ تعويض آن را در حاشيه اتيكت مربوطه درج نمايند. تبصره1ـ كليه كارفرمايان مكلفند قبل از به پايان رسيدن تاريخ مصرف درج شده بر روي اتيكتها نسبت به تعويض آنها از طريق كارخانه يا شركت توليدكننده يا عرضه‌كننده ماشين‌آلات مربوطه و يا ساير مراجع ذيصلاح اقدام نمايند. تبصره2ـ در موارديكه كارفرمايان نسبت به نصب اتيكتهاي ايمني جديد در محلهاي موردنياز بر روي ماشين‌آلات اقدام مي‌كنند، مكلفند تاريخ تعويض اتيكتها را نيز مشخص نمايند. تبصره3ـ در صورتي كه برحسب شرايط، اتيكت ايمني بكاررفته مدتي قبل از زمان انقضاء، ناخواناشده و يا از بين رفته‌باشد، كارفرما مكلف است در اسرع وقت نسبت به تعويض آن و سفارش اتيكتي جديد اقدام نمايد. فصل سوم ـ الزامات قانوني و وظايف كارگر و كارفرما ماده44ـ استفاده از تابلوهاي علايم و اتيكتهاي ايمني در كليه محلها، ماشين‌آلات و مكانهاي كه امكان حذف و از بين بردن و يا كنترل خطرات از ساير روشها (مثل: كنترلهاي مهندسي، استفاده از سيستم‌هاي ايمن، حفاظ‌گذاري و ...) براي كارفرما مقدور نمي‌باشد، ضروري است. ماده45ـ نصب علائم و اتيكتهاي ايمني ذكرشده در اين مقررات نمي‌تواند جانشين اقدامات لازم ديگر جهت كنترل و پيشگيري مانند نظارتهاي مهندسي، اصلاح روشهاي كاري و ايجاد شرايط كار بي‌خطر شود، لذا كارفرمايان مكلفند كليه موارد ايمني را رعايت كرده و در صورت نياز از علايم ايمني استفاده كنند. ماده46ـ كارفرما موظف است نظارت نمايد تا تابلوي علايم طبق مقررات در محل خود نصب و نگهداري شوند. ماده47ـ كليه علايم ايمني جديد و نيز علايم قبلي كه قرار است جايگزين شوند، بايد مطابق با مندرجات مفاد اين آيين‌نامه باشند. ماده48ـ كارفرما مكلف است به نحو مقتضي آموزشهاي لازم نسبت به مفهوم كليه علايمي كه در نقاط مختلف كارگاه نصب شده‌اند را به كارگران ارائه داده و نيز اقدامات احتياطي و پيشگيرانه‌اي كه در زمان مواجهه با علامتهاي ايمني براي جلوگيري از وقوع خطر ضروري مي‌باشد را به آنان بياموزد. ماده49ـ كليه توليدكنندگان و فروشندگان تجهيزات و ماشين‌آلات داخل كشور و نيز واردكنندگان ماشين‌آلات خارجي بايستي اطلاعاتي را كه به درك بهتر مفاهيم اتيكتهاي ايمني كاربردي بر روي قسمتهاو اجزاي خطرناك و مورد نياز ماشين‌آلات كمك مي‌نمايد را همراه مدارك راهنما، برگه‌هاي اطلاع‌رساني، برشورها و كتابچه‌هاي دستورالعمل كار با آنها به خريداران ارائه نمايند. ماده50 ـ با توجه به جنس خاص اتيكتها، ارائه نسخه‌اي اضافي از اتيكتهاي ايمني كاربردي بر روي محصول يا دستگاه به همراه ساير مدارك مربوطه توسط توليدكنندگان داخلي الزامي مي‌باشد. ماده51 ـ در مكانهايي كه از علايم ايمني، حفاظ‌ها و يا ساير ابزار حفاظتي مناسب بر روي ماشين‌آلات استفاده‌شده، الزامي به كاربرد اتيكتها نمي‌باشد. ماده52 ـ با تغيير شرايط و از بين رفتن احتمال خطر يا شرايط خطرساز در كارگاه و يا پايان مراحل كار لازم است به منظور جلوگيري از گمراه شدن كارگران، علايم نصب‌شده، سريعاً بطور ايمن پوشانده‌شده و يا جمع‌آوري گردند. ماده53 ـ كارفرما مكلف است تابلوي علايم و اتيكتهاي ايمني را در زمانهاي لازم تميزكرده و به دقت از آنها نگهداري نمايد تا محتواي آنها به آساني قابل رؤيت باشد. ماده54 ـ كليه كارگران موظف به حفظ و نگهداري از علايم ايمني تهيه شده توسط كارفرما در حيطه وظايف و مسئوليتهاي خويش مي‌باشند. ماده55 ـ كارفرما مكلف است تابلوي علايم و اتيكتهاي ايمني را در مواقع لزوم، تعمير و يا تعويض نمايد. ماده56 ـ بازديد از تابلوها توسط مسئول مربوطه به منظور پايداربودن، استحكام و ايمني تابلو و سازه آن بايد حداقل در مراحل زير انجام گيرد: الف ـ قبل از شروع به استفاده از آن ب ـ پس از هرگونه تغييرات و ايجاد وقفه در استفاده از آن ج ـ پس از وقوع باد شديد، طوفان، زلزله و عوامل مشابه كه استحكام و پايداري تابلوها مورد ترديد قرارگيرد. ماده57 ـ درخصوص دربهاي خروج اضطراري، اين دربها بايستي با علامتهاي خروج واضح و قابل‌رؤيت مشخص شوند و فاقد هرگونه نشانه يا علامتي غير از علامت خروج باشند. همچنين دربهاي مجاور دربهاي اصلي خروج اضطراري كه به سمت مسيرهاي خروجي منتهي نمي‌شوند، بايستي مشخص شده و بر روي آنها از علايم نشان‌دهنده اين امر استفاده‌شود. ماده58 ـ از تاريخ تصويب و اجراي اين آيين‌نامه، طراحي، چاپ، انتشار، واردات و ساخت هرگونه تابلوي علامت يا اتيكت ايمني مربوط به كارگاههاي مشمول قانون كار منوط به كسب مجوز از شوراي عالي حفاظت فني (مديركل بازرسي كار به عنوان دبير شوراي عالي حفاظت فني) خواهدبود. تبصره ـ نظافت، تعمير و تعويض تابلوي علايم ايمني در صورتيكه مغايرتي با مشخصات مجوز نداشته‌باشد، نيازي به اخذ مجوز جديد ندارد. ماده59 ـ براساس ماده 95 قانون كار جمهوري اسلامي ايران كارفرمايان مكلف به رعايت مفاد اين آيين‌نامه بوده و كارگران نيز برابر تبصره2 ماده فوق‌الذكر موظف به رعايت مفاد تابلوي علايم و اتيكتهاي ايمني مي‌باشند. ماده60 ـ اين آيين‌نامه مشتمل بر 60 ماده و 18تبصره و به استناد مواد 85 و 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران در جلسه مورخ 31/5/1386 شوراي عالي حفاظت فني مورد تأييد و در تاريخ 15/11/1386 به تصويب وزير كار و امور اجتماعي (آقاي دكتر محمد جهرمي) رسيده‌است.

(روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران – 6/6/87)


1387/6/10 يكشنبه
....
ممنوعيت توزيع، مصرف و فروش برخي از کالاها (25/03/87) 
ممنوعيت توزيع، مصرف و فروش برخي از کالاها

اداره کل نظارت بر مواد غذايي،آشاميدني، آرايشي و بهداشتي طي بخشنامه‌هاي متعددي توزيع، مصرف و فروش اقلام زير را غير مجاز اعلام کرد: 1- گلاب و انواع عرقيات گياهي با نام تجاري راز گل با پروانه ساخت جعلي 12/80/ ت. 2- چاي کيسه‌اي با نام تجاري جفت غزال با پروانه بهره‌برداري جعلي به شماره 126850. 3- گلاب سبک و انواع عرقيات گياهي با نام تجاري گل جوش سراب فاقد پروانه ساخت و ساير مشخصات از جمله تاريخ توليد و آدرس محل توليد و فاقد ترکيبات تشکيل دهنده. 4-مايع ظرفشويي به شماره پروانه ساخت 3204 به دليل اتمام اعتبار پروانه ساخت. 5-مايع سفيد کننده مشک به شماره پروانه ساخت 3060 بدليل اتمام اعتبار پروانه ساخت. 6- مايع اسيدي تميز کننده کاسه توالت به شماره پروانه ساخت 10008/ 39 مايع سفيد کنندهبا نام تجاري راشين به شماره پروانه ساخت 10009/39 توليد شرکت تعاوني اشک رز به دليل عدم رعايت فرمول ساخت و عدم قابليت مصرف. 7-گلاب سبک با نام تجاري سوگندبهان با شماره پروانه ساخت 12948 بدليل عدم تمديد پروانه. 8- آلوچه جنگلي با نام تجاري آلوچه شادي آذربايجان با شماره پروانه ساخت جعلي 74132 و شماره پروانه بهره برداري جعلي 9/32

1387/3/25 شنبه
....
12>>>


مجری سایت : شرکت سیگما